10.
Η συντομότερη ομιλία για τη νύχτα με πανσέληνο
91.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο Ανατολικό Μοναστήρι, στο μέγαρο της μητέρας του Μιγκάρα.
Εκείνη την περίοδο ο Ευλογημένος, την ημέρα της τήρησης των κανόνων, τη δέκατη πέμπτη, τη νύχτα της πανσελήνου, καθόταν στο ύπαιθρο περιστοιχισμένος από την Κοινότητα μοναχών.
Τότε ο Ευλογημένος, αφού κοίταξε την Κοινότητα των μοναχών που ήταν σιωπηλή, απόλυτα σιωπηλή, απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Θα γνώριζε άραγε, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο ένα ανάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ανάρετο';»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Καλώς, μοναχοί·
αυτό είναι αδύνατον, μοναχοί, δεν υπάρχει δυνατότητα, ένα ανάρετο άτομο να γνωρίσει ένα ανάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ανάρετο'.
Θα γνώριζε όμως, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο ένα ενάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ενάρετο';»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Καλώς, μοναχοί·
και αυτό είναι αδύνατον, μοναχοί, δεν υπάρχει δυνατότητα, ένα ανάρετο άτομο να γνωρίσει ένα ενάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ενάρετο'.
Ένα ανάρετο άτομο, μοναχοί, διακατέχεται από κακές ιδιότητες, συναναστρέφεται ανάρετα άτομα, σκέφτεται όπως ένα ανάρετο άτομο, συμβουλεύεται όπως ένα ανάρετο άτομο, μιλάει όπως ένα ανάρετο άτομο, ενεργεί όπως ένα ανάρετο άτομο, έχει την άποψη ενός ανάρετου ατόμου·
δίνει δωρεά όπως ένα ανάρετο άτομο».
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο διακατέχεται από κακές ιδιότητες; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι άπιστο, είναι αδιάντροπο, είναι χωρίς ηθικό φόβο, είναι ολιγομαθές, είναι οκνηρό, είναι επιλήσμον, στερείται σοφίας. Έτσι, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο διακατέχεται από κακές ιδιότητες.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο συναναστρέφεται ανάρετα άτομα; Εδώ, μοναχοί, εκείνοι οι ασκητές και βραχμάνοι που είναι άπιστοι, αδιάντροποι, χωρίς ηθικό φόβο, ολιγομαθείς, οκνηροί, επιλήσμονες, που στερούνται σοφίας, αυτοί γίνονται φίλοι του ανάρετου ατόμου, αυτοί σύντροφοί του. Έτσι, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο συναναστρέφεται ανάρετα άτομα.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο σκέφτεται όπως ένα ανάρετο άτομο; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο προτίθεται για πάθηση του εαυτού του, προτίθεται για πάθηση άλλου, προτίθεται για πάθηση και των δύο. Έτσι, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο σκέφτεται όπως ένα ανάρετο άτομο.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο συμβουλεύεται όπως ένα ανάρετο άτομο; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο συμβουλεύεται για πάθηση του εαυτού του, συμβουλεύεται για πάθηση άλλου, συμβουλεύεται για πάθηση και των δύο. Έτσι, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο συμβουλεύεται όπως ένα ανάρετο άτομο.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει την ομιλία ενός ανάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι ψεύτης, μιλάει διχαστικά, μιλάει σκληρά, φλυαρεί. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει την ομιλία ενός ανάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει τις πράξεις ενός ανάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο σκοτώνει έμβια όντα, παίρνει αυτό που δεν του έχει δοθεί, συμπεριφέρεται λανθασμένα στις αισθησιακές ηδονές. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει τις πράξεις ενός ανάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει την άποψη ενός ανάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει αυτήν την άποψη - 'δεν υπάρχει δωρεά, δεν υπάρχει θυσία, δεν υπάρχει προσφορά, δεν υπάρχει καρπός και επακόλουθο των καλών και κακών πράξεων, δεν υπάρχει αυτός ο κόσμος, δεν υπάρχει άλλος κόσμος, δεν υπάρχει μητέρα, δεν υπάρχει πατέρας, δεν υπάρχουν όντα με αυθόρμητη γέννηση, δεν υπάρχουν στον κόσμο ασκητές και βραχμάνοι που έχουν φτάσει σωστά και ασκούνται ορθά, οι οποίοι έχοντας οι ίδιοι κατανοήσει πλήρως αυτόν τον κόσμο και τον άλλο κόσμο με άμεση γνώση, τους διακηρύσσουν'. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει την άποψη ενός ανάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο δίνει τη δωρεά ενός ανάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο δίνει δωρεά απρόσεκτα, δίνει δωρεά όχι ιδιοχείρως, δίνει δωρεά χωρίς σεβασμό, δίνει δωρεά πεταμένη, δίνει δωρεά χωρίς να προσδοκά αποτέλεσμα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο δίνει τη δωρεά ενός ανάρετου ατόμου.
«Αυτό, μοναχοί, το ανάρετο άτομο, έτσι διακατεχόμενο από κακές ιδιότητες, έτσι συναναστρεφόμενο με ανάρετα άτομα, έτσι σκεπτόμενο όπως ένα ανάρετο άτομο, έτσι συμβουλευόμενο όπως ένα ανάρετο άτομο, έτσι με την ομιλία ενός ανάρετου ατόμου, έτσι με τις πράξεις ενός ανάρετου ατόμου, έτσι με την άποψη ενός ανάρετου ατόμου· έτσι αφού έδωσε τη δωρεά ενός ανάρετου ατόμου, με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται εκεί όπου είναι ο προορισμός των ανάρετων ατόμων. Και ποιος, μοναχοί, είναι ο προορισμός των ανάρετων ατόμων; Η κόλαση ή το ζωικό βασίλειο.
92.
«Θα γνώριζε άραγε, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο ένα ενάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ενάρετο';»
«Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Καλώς, μοναχοί·
είναι δυνατόν, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο να γνωρίσει ένα ενάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ενάρετο'.
Θα γνώριζε όμως, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο ένα ανάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ανάρετο';»
«Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Καλώς, μοναχοί·
και αυτό είναι δυνατόν, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο να γνωρίσει ένα ανάρετο άτομο -
'αυτό το άτομο είναι ανάρετο'.
Ένα ενάρετο άτομο, μοναχοί, διακατέχεται από τις καλές ιδιότητες, έχει αφοσίωση σε ενάρετα άτομα, έχει σκέψη ενάρετου ατόμου, έχει συμβουλή ενάρετου ατόμου, έχει ομιλία ενάρετου ατόμου, έχει πράξη ενάρετου ατόμου, έχει άποψη ενάρετου ατόμου·
δίνει τη δωρεά ενός ενάρετου ατόμου».
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο διακατέχεται από τις καλές ιδιότητες; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει πίστη, έχει ντροπή, έχει ηθικό φόβο, είναι πολυμαθής, καταβάλλει έντονη ενεργητικότητα, είναι μνήμων, είναι σοφός. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο διακατέχεται από τις καλές ιδιότητες.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει αφοσίωση σε ενάρετα άτομα; Εδώ, μοναχοί, εκείνοι οι ασκητές και βραχμάνοι που έχουν πίστη, έχουν ντροπή, έχουν ηθικό φόβο, είναι πολυμαθείς, καταβάλλουν έντονη ενεργητικότητα, είναι μνήμονες, είναι σοφοί, αυτοί γίνονται φίλοι του ενάρετου ατόμου, αυτοί σύντροφοί του. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει αφοσίωση σε ενάρετα άτομα.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει σκέψη ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο δεν προτίθεται ούτε για πάθηση του εαυτού του, ούτε προτίθεται για πάθηση άλλου, ούτε προτίθεται για πάθηση και των δύο. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει σκέψη ενάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει συμβουλή ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο δεν συμβουλεύεται ούτε για πάθηση του εαυτού του, ούτε συμβουλεύεται για πάθηση άλλου, ούτε συμβουλεύεται για πάθηση και των δύο. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει συμβουλή ενάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει ομιλία ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο απέχει από την ψευδολογία, απέχει από τη διχαστική ομιλία, απέχει από τη σκληρή ομιλία, απέχει από τη φλυαρία. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει ομιλία ενάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει την πράξη ενός ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο απέχει από τον φόνο έμβιων όντων, απέχει από τη λήψη του μη δοσμένου, απέχει από τη λανθασμένη σεξουαλική συμπεριφορά. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει την πράξη ενός ενάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει την άποψη ενός ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει αυτήν την άποψη - 'υπάρχει δωρεά, υπάρχει θυσία, υπάρχει προσφορά, υπάρχει καρπός και επακόλουθο των καλών και κακών πράξεων, υπάρχει αυτός ο κόσμος, υπάρχει άλλος κόσμος, υπάρχει μητέρα, υπάρχει πατέρας, υπάρχουν όντα με αυθόρμητη γέννηση, υπάρχουν στον κόσμο ασκητές και βραχμάνοι που έχουν φτάσει σωστά και ασκούνται ορθά, οι οποίοι έχοντας οι ίδιοι κατανοήσει πλήρως αυτόν τον κόσμο και τον άλλο κόσμο με άμεση γνώση, τους διακηρύσσουν'. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο έχει την άποψη ενός ενάρετου ατόμου.
«Και πώς, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο δίνει τη δωρεά ενός ενάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο δίνει δωρεά προσεκτικά, δίνει δωρεά ιδιοχείρως, δίνει δωρεά με σεβασμό, δίνει δωρεά χωρίς να την πετάξει, δίνει δωρεά προσδοκώντας αποτέλεσμα. Έτσι, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο δίνει τη δωρεά ενός ενάρετου ατόμου.
«Αυτό, μοναχοί, το ενάρετο άτομο που έτσι διακατέχεται από την Άριστη Διδασκαλία, έτσι έχει τη συναναστροφή ενός ενάρετου ατόμου, έτσι έχει τη σκέψη ενός ενάρετου ατόμου, έτσι έχει τη βουλή ενός ενάρετου ατόμου, έτσι έχει την ομιλία ενός ενάρετου ατόμου, έτσι έχει την πράξη ενός ενάρετου ατόμου, έτσι έχει την άποψη ενός ενάρετου ατόμου· έτσι αφού έδωσε τη δωρεά ενός ενάρετου ατόμου, με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται εκεί όπου είναι ο προορισμός των ενάρετων ατόμων. Και ποιος, μοναχοί, είναι ο προορισμός των ενάρετων ατόμων; Η μεγαλοπρέπεια μεταξύ των θεών ή η μεγαλοπρέπεια μεταξύ των ανθρώπων».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Τσούλαπουννάμα, δέκατη.