4.
Η μεγάλη ομιλία για τον Σουντάσσανα
241.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Κουσινάρα, στο Ουπαβάττανα, στο άλσος σάλα των Μάλλα, ανάμεσα στα δίδυμα δέντρα σάλα, κατά τον χρόνο του τελικού Νιμπάνα.
Τότε ο σεβάσμιος Άναντα πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον Ευλογημένο:
«Μη, σεβάσμιε κύριε, ας μην επιτύχει ο Ευλογημένος το τελικό Νιμπάνα σε αυτή τη μικρή πολίχνη, σε αυτή την άγονη πολίχνη, σε αυτή τη δευτερεύουσα πολίχνη.
Υπάρχουν, σεβάσμιε κύριε, άλλες μεγάλες πόλεις.
Δηλαδή:
η Τσαμπά, η Ρατζάγκαχα, η Σαβάτθι, η Σακέτα, η Κοσαμπί, η Μπαρανασί·
ας επιτύχει εκεί ο Ευλογημένος το τελικό Νιμπάνα.
Εκεί υπάρχουν πολλοί πλούσιοι της πολεμικής κάστας, πλούσιοι βραχμάνοι, πλούσιοι οικοδεσπότες που έχουν βαθιά πίστη στον Τατχάγκατα· αυτοί θα κάνουν την τιμή του σώματος του Τατχάγκατα».
242.
«Μην μιλάς έτσι, Άναντα·
μην μιλάς έτσι, Άναντα -
"μικρή πολίχνη, άγονη πολίχνη, δευτερεύουσα πολίχνη"».
Η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί
«Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, υπήρχε ένας βασιλιάς ονόματι Μαχασουντάσσανα, της πολεμικής κάστας, χρισμένος στην κορυφή, κυρίαρχος των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, νικητής, που είχε επιτύχει σταθερότητα στη χώρα. Του βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, αυτή η Κουσινάρα ήταν η βασιλική πρωτεύουσα ονόματι Κουσαβατί. Δώδεκα γιότζανα σε μήκος από ανατολή προς δύση, και επτά γιότζανα σε πλάτος από βορρά προς νότο. Η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, Άναντα, ήταν ευημερούσα και ακμάζουσα και πολυπληθής και γεμάτη ανθρώπους και με αφθονία τροφής. Όπως, Άναντα, η βασιλική πρωτεύουσα των θεών ονόματι Αλακαμαντά είναι ευημερούσα και ακμάζουσα και πολυπληθής και γεμάτη δαίμονες και με αφθονία τροφής· ακριβώς έτσι, Άναντα, η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί ήταν ευημερούσα και ακμάζουσα και πολυπληθής και γεμάτη ανθρώπους και με αφθονία τροφής. Η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, Άναντα, δεν ήταν ποτέ χωρίς δέκα ήχους μέρα και νύχτα, δηλαδή - τον ήχο ελεφάντων, τον ήχο αλόγων, τον ήχο αρμάτων, τον ήχο τυμπάνων, τον ήχο ταμπούρλων, τον ήχο βίνα, τον ήχο τραγουδιού, τον ήχο κόχλου, τον ήχο κυμβάλων, τον ήχο χειροκροτήματος, και ως δέκατο ήχο "φάτε, πιείτε, τρώτε".
«Η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένη από επτά τοίχους. Ένας τοίχος ήταν χρυσός, ένας ασημένιος, ένας από βηρύλλιο, ένας κρυστάλλινος, ένας από ρουμπίνι, ένας από σμαράγδι, ένας από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, Άναντα, υπήρχαν πύλες τεσσάρων χρωμάτων. Μία πύλη ήταν χρυσή, μία ασημένια, μία από βηρύλλιο, μία κρυστάλλινη. Σε κάθε πύλη ήταν μπηγμένοι επτά στύλοι, τριών αναστημάτων σε ύψος, τριών αναστημάτων μπηγμένοι στη γη, δώδεκα αναστημάτων σε ανύψωση. Ένας στύλος ήταν χρυσός, ένας ασημένιος, ένας από βηρύλλιο, ένας κρυστάλλινος, ένας από ρουμπίνι, ένας από σμαράγδι, ένας από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένη από επτά σειρές φοινικόδεντρων. Μία σειρά φοινικόδεντρων ήταν χρυσή, μία ασημένια, μία από βηρύλλιο, μία κρυστάλλινη, μία από ρουμπίνι, μία από σμαράγδι, μία από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Του χρυσού φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν χρυσός, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν ασημένια. Του ασημένιου φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν ασημένιος, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν χρυσά. Του φοινικόδεντρου από βηρύλλιο ο κορμός ήταν από βηρύλλιο, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν κρυστάλλινα. Του κρυστάλλινου φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν κρυστάλλινος, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από βηρύλλιο. Του φοινικόδεντρου από ρουμπίνι ο κορμός ήταν από ρουμπίνι, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από σμαράγδι. Του φοινικόδεντρου από σμαράγδι ο κορμός ήταν από σμαράγδι, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από ρουμπίνι. Του φοινικόδεντρου από κάθε είδους πολύτιμους λίθους ο κορμός ήταν από κάθε είδους πολύτιμους λίθους, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Αυτών των σειρών φοινικόδεντρων, Άναντα, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός. Όπως, Άναντα, ενός πεντάχορδου μουσικού οργάνου καλά κουρδισμένου, καλά παιγμένου, παιγμένου από επιδέξιους μουσικούς, ο ήχος είναι γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός, ακριβώς έτσι, Άναντα, αυτών των σειρών φοινικόδεντρων, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός. Όσοι, Άναντα, εκείνη την περίοδο στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί ήταν τζογαδόροι, μέθυσοι και διψασμένοι, αυτοί διασκέδαζαν με τον ήχο αυτών των σειρών φοινικόδεντρων που κινούνταν από τον άνεμο.
Το κόσμημα του τροχού
243.
«Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με επτά κοσμήματα και τέσσερις υπερφυσικές δυνάμεις.
Με ποια επτά;
Εδώ, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, την ημέρα της τήρησης των κανόνων, τη δέκατη πέμπτη, αφού είχε λούσει το κεφάλι του, τηρώντας τους κανόνες, έχοντας ανέβει στον επάνω όροφο του υπέροχου ανακτόρου, εμφανίστηκε το θεϊκό κόσμημα του τροχού με χίλιες ακτίνες, με στεφάνη, με πλήμνη, πλήρες σε κάθε πτυχή.
Αφού το είδε, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
«Έχω ακούσει αυτό -
"Σε όποιον βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού, την ημέρα της τήρησης των κανόνων, τη δέκατη πέμπτη, αφού έχει λούσει το κεφάλι του, τηρώντας τους κανόνες, έχοντας ανέβει στον επάνω όροφο του υπέροχου ανακτόρου, εμφανίζεται το θεϊκό κόσμημα του τροχού με χίλιες ακτίνες, με στεφάνη, με πλήμνη, πλήρες σε κάθε πτυχή, αυτός γίνεται βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης".
Άραγε είμαι εγώ βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης;»
244.
«Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, αφού σηκώθηκε από τη θέση του, αφού τακτοποίησε τον άνω χιτώνα του πάνω από τον έναν ώμο, αφού πήρε με το αριστερό χέρι τη χρυσή στάμνα, με το δεξί χέρι ράντισε το κόσμημα του τροχού -
"Ας κυλήσει το σεβάσμιο κόσμημα του τροχού, ας κατακτήσει το σεβάσμιο κόσμημα του τροχού".
Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του τροχού κύλησε προς την ανατολική κατεύθυνση, και ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ακολούθησε ακριβώς πίσω μαζί με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων· και σε όποια περιοχή, Άναντα, το κόσμημα του τροχού σταματούσε, εκεί ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα εγκαθιστούσε την κατοικία του μαζί με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων.
Όσοι, Άναντα, αντίπαλοι βασιλιάδες υπήρχαν στην ανατολική κατεύθυνση, αυτοί πλησίασαν τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπαν -
"Έλα, μεγάλε βασιλιά, καλώς ήρθες, μεγάλε βασιλιά, είναι δικό σου, μεγάλε βασιλιά, καθοδήγησέ μας, μεγάλε βασιλιά".
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα είπε έτσι -
"Τα έμβια όντα δεν πρέπει να σκοτώνονται, το μη δοσμένο δεν πρέπει να παίρνεται, δεν πρέπει να υπάρχει λανθασμένη συμπεριφορά στις αισθησιακές ηδονές, δεν πρέπει να λέγονται ψέματα, δεν πρέπει να πίνονται μεθυστικά ποτά, και να τρώτε σύμφωνα με αυτά που έχετε φάει".
Όσοι, Άναντα, αντίπαλοι βασιλιάδες υπήρχαν στην ανατολική κατεύθυνση, αυτοί έγιναν ακόλουθοι του βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του τροχού, αφού βυθίστηκε στην ανατολική θάλασσα και βγήκε, κύλησε προς τη νότια κατεύθυνση... κ.λπ...
αφού βυθίστηκε στη νότια θάλασσα και βγήκε, κύλησε προς τη δυτική κατεύθυνση... κ.λπ...
αφού βυθίστηκε στη δυτική θάλασσα και βγήκε, κύλησε προς τη βόρεια κατεύθυνση, και ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ακολούθησε ακριβώς πίσω μαζί με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων.
Σε όποια περιοχή, Άναντα, το κόσμημα του τροχού σταματούσε, εκεί ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα εγκαθιστούσε την κατοικία του μαζί με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων.
Όσοι, Άναντα, αντίπαλοι βασιλιάδες υπήρχαν στη βόρεια κατεύθυνση, αυτοί πλησίασαν τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπαν -
"Έλα, μεγάλε βασιλιά, καλώς ήρθες, μεγάλε βασιλιά, είναι δικό σου, μεγάλε βασιλιά, καθοδήγησέ μας, μεγάλε βασιλιά".
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα είπε έτσι -
"Τα έμβια όντα δεν πρέπει να σκοτώνονται, το μη δοσμένο δεν πρέπει να παίρνεται, δεν πρέπει να υπάρχει λανθασμένη συμπεριφορά στις αισθησιακές ηδονές, δεν πρέπει να λέγονται ψέματα, δεν πρέπει να πίνονται μεθυστικά ποτά, και να τρώτε σύμφωνα με αυτά που έχετε φάει".
Όσοι, Άναντα, αντίπαλοι βασιλιάδες υπήρχαν στη βόρεια κατεύθυνση, αυτοί έγιναν ακόλουθοι του βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
245.
«Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του τροχού, αφού κατέκτησε τη γη που περιβάλλεται από τη θάλασσα, αφού επέστρεψε στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, στάθηκε στην πύλη του εσωτερικού παλατιού του βασιλιά Μαχασουντάσσανα, μπροστά στην αίθουσα δικαιοσύνης, σαν να ήταν στερεωμένο στον άξονά του, θα έλεγε κανείς, κοσμώντας το εσωτερικό παλάτι του βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του τροχού.
Το κόσμημα του ελέφαντα
246.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα του ελέφαντα, ολόλευκος, με επτά στηρίγματα, κάτοχος υπερφυσικής δύναμης, ικανός να πετά στον αέρα, ο βασιλιάς των ελεφάντων ονόματι Ουπόσατθα.
Αφού τον είδε, η συνείδηση του βασιλιά Μαχασουντάσσανα γαλήνεψε:
"Εξαίρετο πράγματι, αγαπητέ, είναι αυτό το όχημα ελέφαντα, αν υποβληθεί σε δάμασμα".
Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του ελέφαντα -
όπως ακριβώς ένας ευγενής ελέφαντας καλής γενιάς που έχει δαμαστεί καλά για πολύ καιρό, ακριβώς έτσι υποβλήθηκε σε δάμασμα.
Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, δοκιμάζοντας αυτό ακριβώς το κόσμημα του ελέφαντα, αφού ανέβηκε σε αυτό την πρωινή περίοδο της ημέρας και αφού ταξίδεψε στη γη που περιβάλλεται από τη θάλασσα, αφού επέστρεψε στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, έφαγε το πρωινό γεύμα.
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του ελέφαντα.
Το κόσμημα του αλόγου
247.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα του αλόγου, ολόλευκος, με μαύρο κεφάλι, με χαίτη σαν γρασίδι μούντζα, κάτοχος υπερφυσικής δύναμης, ικανός να πετά στον αέρα, ο βασιλιάς των αλόγων ονόματι Βαλάχακα.
Αφού τον είδε, η συνείδηση του βασιλιά Μαχασουντάσσανα γαλήνεψε:
"Εξαίρετο πράγματι, αγαπητέ, είναι αυτό το όχημα αλόγου, αν υποβληθεί σε δάμασμα".
Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του αλόγου, όπως ακριβώς ένα εξαίρετο άλογο ευγενούς καταγωγής που έχει δαμαστεί καλά για πολύ καιρό, ακριβώς έτσι υποβλήθηκε σε δάμασμα.
Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, δοκιμάζοντας αυτό ακριβώς το κόσμημα του αλόγου, αφού ανέβηκε σε αυτό την πρωινή περίοδο της ημέρας και αφού ταξίδεψε στη γη που περιβάλλεται από τη θάλασσα, αφού επέστρεψε στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, έφαγε το πρωινό γεύμα.
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του αλόγου.
Το κόσμημα του πολύτιμου λίθου
248.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα του πολύτιμου λίθου.
Αυτό ήταν ένα πολύτιμο πετράδι βηρύλλιο, όμορφο, γνήσιας ποιότητας, οκτάπλευρο, καλά επεξεργασμένο, διαυγές, λαμπερό, χωρίς θολότητα, τέλειο σε κάθε πτυχή.
Η λάμψη αυτού του κοσμήματος του πολύτιμου λίθου, Άναντα, εξαπλωνόταν γύρω σε απόσταση μιας γιότζανα.
Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, δοκιμάζοντας αυτό ακριβώς το κόσμημα του πολύτιμου λίθου, αφού εξόπλισε τον τετραμερή στρατό και αφού τοποθέτησε τον πολύτιμο λίθο στην κορυφή της σημαίας, ξεκίνησε στο σκοτάδι και την ομίχλη της νύχτας.
Όσα χωριά, Άναντα, υπήρχαν γύρω, αυτά με εκείνο το φως ασχολούνταν με τις εργασίες τους νομίζοντας ότι ήταν μέρα.
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του πολύτιμου λίθου.
Το κόσμημα της γυναίκας
249.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα της γυναίκας, όμορφη, αξιοθέατη, χαριτωμένη, προικισμένη με υπέρτατη ομορφιά χρώματος, ούτε πολύ ψηλή ούτε πολύ κοντή, ούτε πολύ αδύνατη ούτε πολύ παχιά, ούτε πολύ σκούρα ούτε πολύ ανοιχτόχρωμη, έχοντας ξεπεράσει την ανθρώπινη ομορφιά χωρίς να έχει φτάσει τη θεϊκή ομορφιά.
Η σωματική επαφή αυτού του κοσμήματος της γυναίκας, Άναντα, ήταν τέτοια, όπως ακριβώς η νιφάδα βαμβακιού ή η νιφάδα βαμβακόφυτου.
Τα μέλη αυτού του κοσμήματος της γυναίκας, Άναντα, ήταν ζεστά στο κρύο και δροσερά στη ζέστη.
Από το σώμα αυτού του κοσμήματος της γυναίκας, Άναντα, αναδυόταν άρωμα σανδαλόξυλου, και από το στόμα της άρωμα γαλάζιου λωτού.
Αυτό το κόσμημα της γυναίκας, Άναντα, του βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήταν αυτή που σηκωνόταν πρώτη και ξάπλωνε τελευταία, πρόθυμη να υπακούσει, με ευχάριστη συμπεριφορά, με γλυκά λόγια.
Αυτό το κόσμημα της γυναίκας, Άναντα, δεν πρόδωσε τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ούτε με τη σκέψη, πόσο μάλλον με το σώμα.
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα της γυναίκας.
Το κόσμημα του οικοδεσπότη
250.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα του οικοδεσπότη.
Σε αυτόν εμφανίστηκε ο θείος οφθαλμός γεννημένος από το επακόλουθο πράξης, με τον οποίο έβλεπε θησαυρούς είτε με ιδιοκτήτη είτε χωρίς ιδιοκτήτη.
Αυτός πλησίασε τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπε έτσι -
"Να ζεις άνετα, μεγαλειότατε· εγώ θα κάνω για σένα ό,τι πρέπει να γίνει με τα χρήματα".
Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, δοκιμάζοντας αυτό ακριβώς το κόσμημα του οικοδεσπότη, αφού ανέβηκε σε πλοίο και βυθίστηκε στο ρεύμα στη μέση του ποταμού Γάγγη, είπε στο κόσμημα του οικοδεσπότη -
"Έχω ανάγκη, οικοδεσπότη, από χρυσό και ασήμι".
"Τότε λοιπόν, μεγάλε βασιλιά, ας πλεύσει το πλοίο σε μια όχθη".
"Εδώ ακριβώς, οικοδεσπότη, έχω ανάγκη από χρυσό και ασήμι".
Τότε, Άναντα, εκείνο το κόσμημα του οικοδεσπότη, αφού χάιδεψε το νερό και με τα δύο χέρια και ανέσυρε μια στάμνα γεμάτη χρυσό και ασήμι, είπε στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα -
"Αρκεί αυτό, μεγάλε βασιλιά; Έχει γίνει αυτό, μεγάλε βασιλιά; Έχει τιμηθεί αρκετά, μεγάλε βασιλιά;"
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα είπε έτσι -
"Αρκεί αυτό, οικοδεσπότη· έχει γίνει αυτό, οικοδεσπότη· έχει τιμηθεί αρκετά, οικοδεσπότη".
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του οικοδεσπότη.
Το κόσμημα του συμβούλου
251.
«Επιπλέον, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα εμφανίστηκε το κόσμημα του συμβούλου, σοφός, ικανός, ευφυής, ικανός να κάνει τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα να προχωρήσει σε ό,τι πρέπει να προχωρήσει, να αποσυρθεί από ό,τι πρέπει να αποσυρθεί, να σταθεί σε ό,τι πρέπει να σταθεί.
Αυτός πλησίασε τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπε έτσι -
"Να ζεις άνετα, μεγαλειότατε· εγώ θα σε συμβουλεύω".
Στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, εμφανίστηκε ένα τέτοιο κόσμημα του συμβούλου.
«Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτά τα επτά κοσμήματα.
Προικισμένος με τις τέσσερις υπερφυσικές δυνάμεις
252.
«Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με τέσσερις υπερφυσικές δυνάμεις.
Ποιες τέσσερις υπερφυσικές δυνάμεις;
Εδώ, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ήταν όμορφος, ευπαρουσίαστος, χαριτωμένος, προικισμένος με υπέρτατη ομορφιά και λάμψη, πολύ περισσότερο από άλλους ανθρώπους.
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτή την πρώτη υπερφυσική δύναμη.
«Επιπλέον, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ήταν μακρόβιος, με μεγάλη διάρκεια ζωής, πολύ περισσότερο από άλλους ανθρώπους. Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτή τη δεύτερη υπερφυσική δύναμη.
«Επιπλέον, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ήταν με λίγες ασθένειες, με λίγες αδιαθεσίες, προικισμένος με ομαλή πέψη, ούτε πολύ κρύα ούτε πολύ ζεστή, πολύ περισσότερο από άλλους ανθρώπους. Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτή την τρίτη υπερφυσική δύναμη.
«Επιπλέον, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ήταν αγαπητός και ευχάριστος στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες. Όπως, Άναντα, ένας πατέρας είναι αγαπητός και ευχάριστος στα παιδιά του, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ήταν αγαπητός και ευχάριστος στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες. Και στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, Άναντα, οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες ήταν αγαπητοί και ευχάριστοι. Όπως, Άναντα, τα παιδιά είναι αγαπητά και ευχάριστα στον πατέρα, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Άναντα, και στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες ήταν αγαπητοί και ευχάριστοι.
«Κάποτε στο παρελθόν, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα αναχώρησε για τον κήπο με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων. Τότε, Άναντα, οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες πλησίασαν τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπαν - 'Χωρίς βιασύνη, μεγαλειότατε, πήγαινε, ώστε να σε βλέπουμε περισσότερη ώρα'. Και ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, απευθύνθηκε στον αμαξηλάτη - 'Χωρίς βιασύνη, αμαξηλάτη, οδήγησε το άρμα, ώστε να βλέπω τους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες περισσότερη ώρα'. Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτή την τέταρτη υπερφυσική δύναμη. Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, ήταν προικισμένος με αυτές τις τέσσερις υπερφυσικές δυνάμεις.
Το παλάτι της Διδασκαλίας και η λιμνούλα
253.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Γιατί να μην κατασκευάσω σε αυτά τα διαστήματα μεταξύ των φοινικόδεντρων, ανά εκατό τόξα, λιμνούλες;"
«Κατασκεύασε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα σε εκείνα τα διαστήματα μεταξύ των φοινικόδεντρων, ανά εκατό τόξα, λιμνούλες. Εκείνες οι λιμνούλες, Άναντα, ήταν επενδυμένες με τούβλα τεσσάρων χρωμάτων - ένα τούβλο ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο.
«Σε εκείνες τις λιμνούλες, Άναντα, υπήρχαν τέσσερα τέσσερα σκαλοπάτια τεσσάρων χρωμάτων· ένα σκαλοπάτι ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο. Του χρυσού σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια. Του ασημένιου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά. Του σκαλοπατιού από βηρύλλιο οι στύλοι ήταν από βηρύλλιο, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν κρυστάλλινα. Του κρυστάλλινου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν κρυστάλλινοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν από βηρύλλιο. Εκείνες οι λιμνούλες, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένες από δύο κιγκλιδώματα· ένα κιγκλίδωμα ήταν χρυσό, ένα ασημένιο. Του χρυσού κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια. Του ασημένιου κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά. Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη: "Γιατί να μην φυτέψω σε αυτές τις λιμνούλες τέτοια λουλούδια - μπλε λωτούς, κόκκινους λωτούς, λευκά νούφαρα, λευκούς λωτούς - που ανθίζουν σε όλες τις εποχές, ανοιχτά σε όλους τους ανθρώπους;" Φύτεψε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα σε εκείνες τις λιμνούλες τέτοια λουλούδια - μπλε λωτούς, κόκκινους λωτούς, λευκά νούφαρα, λευκούς λωτούς - που ανθίζουν σε όλες τις εποχές, ανοιχτά σε όλους τους ανθρώπους.
254.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Γιατί να μην τοποθετήσω στην όχθη αυτών των λιμνούλων άνδρες λουτρονόμους, οι οποίοι θα λούζουν τον κόσμο που έρχεται;"
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, τοποθέτησε στην όχθη εκείνων των λιμνούλων άνδρες λουτρονόμους, οι οποίοι έλουζαν τον κόσμο που ερχόταν.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη: "Γιατί να μην καθιερώσω στην όχθη αυτών των λιμνούλων μια τέτοια δωρεά - τροφή σε όποιον χρειάζεται τροφή, ρόφημα σε όποιον χρειάζεται ρόφημα, ρούχο σε όποιον χρειάζεται ρούχο, όχημα σε όποιον χρειάζεται όχημα, κρεβάτι σε όποιον χρειάζεται κρεβάτι, γυναίκα σε όποιον χρειάζεται γυναίκα, ασήμι σε όποιον χρειάζεται ασήμι, χρυσάφι σε όποιον χρειάζεται χρυσάφι;" Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, καθιέρωσε στην όχθη εκείνων των λιμνούλων μια τέτοια δωρεά - τροφή σε όποιον χρειάζεται τροφή, ρόφημα σε όποιον χρειάζεται ρόφημα, ρούχο σε όποιον χρειάζεται ρούχο, όχημα σε όποιον χρειάζεται όχημα, κρεβάτι σε όποιον χρειάζεται κρεβάτι, γυναίκα σε όποιον χρειάζεται γυναίκα, ασήμι σε όποιον χρειάζεται ασήμι, χρυσάφι σε όποιον χρειάζεται χρυσάφι.
255.
«Τότε, Άναντα, οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες, παίρνοντας άφθονα αγαθά, πλησίασαν τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπαν -
'Αυτά τα άφθονα αγαθά, Μεγαλειότατε, έχουν φερθεί αφιερωμένα μόνο στη Μεγαλειότητά σας· ας τα δεχθεί η Μεγαλειότητά σας'.
'Αρκεί, αγαπητοί, και εγώ έχω άφθονα αγαθά που έχουν συγκεντρωθεί με δίκαιο φόρο· ας είναι αυτά δικά σας, και πάρτε ακόμα περισσότερα από εδώ'.
Αυτοί, απορριφθέντες από τον βασιλιά, αποχώρησαν στο πλάι και σκέφτηκαν μαζί έτσι -
'Δεν είναι πρέπον για εμάς να επιστρέψουμε αυτά τα αγαθά πάλι στα δικά μας σπίτια.
Γιατί να μην κατασκευάσουμε μια κατοικία για τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα;'
Αυτοί πλησίασαν τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και είπαν -
'Θα κατασκευάσουμε μια κατοικία για σένα, Μεγαλειότατε'.
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, αποδέχθηκε με σιωπή.
256.
«Τότε, Άναντα, ο Σάκκα, ο άρχοντας των θεών, αφού αντιλήφθηκε με τον νου του τον αναλογισμό του νου του βασιλιά Μαχασουντάσσανα, απευθύνθηκε στον νεαρό θεό Βισσακάμμα -
"Έλα εσύ, αγαπητέ Βισσακάμμα, κατασκεύασε για τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα μια κατοικία, ένα παλάτι με το όνομα Ντάμμα".
"Ναι, σεβάσμιε κύριε", Άναντα, ο νεαρός θεός Βισσακάμμα, αφού υποσχέθηκε στον Σάκκα, τον άρχοντα των θεών, όπως ακριβώς ένας δυνατός άνδρας θα άπλωνε το λυγισμένο χέρι του ή θα λύγιζε το απλωμένο χέρι του, ακριβώς έτσι εξαφανίστηκε από τους θεούς Ταβατίμσα και εμφανίστηκε μπροστά στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
Τότε, Άναντα, ο νεαρός θεός Βισσακάμμα είπε στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα -
"Θα κατασκευάσω μια κατοικία για σένα, Μεγαλειότατε, ένα παλάτι με το όνομα Ντάμμα".
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, αποδέχθηκε με σιωπή.
«Κατασκεύασε, Άναντα, ο νεαρός θεός Βισσακάμμα για τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα μια κατοικία, ένα παλάτι με το όνομα Ντάμμα. Το παλάτι Ντάμμα, Άναντα, ήταν μία γιότζανα σε μήκος από ανατολή προς δύση. Και μισή γιότζανα σε πλάτος από βορρά προς νότο. Του παλατιού Ντάμμα, Άναντα, το θεμέλιο ήταν επενδυμένο σε ύψος τριών αναστημάτων με τούβλα τεσσάρων χρωμάτων - ένα τούβλο ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο.
«Του παλατιού Ντάμμα, Άναντα, υπήρχαν ογδόντα τέσσερις χιλιάδες στύλοι τεσσάρων χρωμάτων - ένας στύλος ήταν χρυσός, ένας ασημένιος, ένας από βηρύλλιο, ένας κρυστάλλινος. Το παλάτι Ντάμμα, Άναντα, ήταν στρωμένο με σανίδες τεσσάρων χρωμάτων - μία σανίδα ήταν χρυσή, μία ασημένια, μία από βηρύλλιο, μία κρυστάλλινη.
«Του παλατιού Ντάμμα, Άναντα, υπήρχαν είκοσι τέσσερα σκαλοπάτια τεσσάρων χρωμάτων - ένα σκαλοπάτι ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο. Του χρυσού σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια. Του ασημένιου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά. Του σκαλοπατιού από βηρύλλιο οι στύλοι ήταν από βηρύλλιο, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν κρυστάλλινα. Του κρυστάλλινου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν κρυστάλλινοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν από βηρύλλιο.
«Στο παλάτι Ντάμμα, Άναντα, υπήρχαν ογδόντα τέσσερις χιλιάδες θολωτά δωμάτια τεσσάρων χρωμάτων - ένα θολωτό δωμάτιο ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο. Στο χρυσό θολωτό δωμάτιο ήταν τοποθετημένο ένα ασημένιο ανάκλιντρο, στο ασημένιο θολωτό δωμάτιο ήταν τοποθετημένο ένα χρυσό ανάκλιντρο, στο θολωτό δωμάτιο από βηρύλλιο ήταν τοποθετημένο ένα ανάκλιντρο από ελεφαντόδοντο, στο κρυστάλλινο θολωτό δωμάτιο ήταν τοποθετημένο ένα ανάκλιντρο από σανταλόξυλο. Στην πόρτα του χρυσού θολωτού δωματίου στεκόταν ένα ασημένιο φοινικόδεντρο· του οποίου ο κορμός ήταν ασημένιος και τα φύλλα και οι καρποί ήταν χρυσά. Στην πόρτα του ασημένιου θολωτού δωματίου στεκόταν ένα χρυσό φοινικόδεντρο· του οποίου ο κορμός ήταν χρυσός, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν ασημένια. Στην πόρτα του θολωτού δωματίου από βηρύλλιο στεκόταν ένα κρυστάλλινο φοινικόδεντρο· του οποίου ο κορμός ήταν κρυστάλλινος, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από βηρύλλιο. Στην πόρτα του κρυστάλλινου θολωτού δωματίου στεκόταν ένα φοινικόδεντρο από βηρύλλιο· του οποίου ο κορμός ήταν από βηρύλλιο, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν κρυστάλλινα.
257.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Γιατί να μην κατασκευάσω στην πόρτα του θολωτού δωματίου Μαχαβιγιούχα ένα άλσος φοινικόδεντρων εξολοκλήρου χρυσό, όπου θα κάθομαι για ημερήσια διαμονή;"
Κατασκεύασε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα στην πόρτα του θολωτού δωματίου Μαχαβιγιούχα ένα άλσος φοινικόδεντρων εξολοκλήρου χρυσό, όπου καθόταν για ημερήσια διαμονή.
Το παλάτι Ντάμμα, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένο από δύο κιγκλιδώματα· ένα κιγκλίδωμα ήταν χρυσό, ένα ασημένιο.
Του χρυσού κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια.
Του ασημένιου κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά.
258.
Το παλάτι Ντάμμα, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένο από δύο δίχτυα με κουδουνάκια -
ένα δίχτυ ήταν χρυσό, ένα ασημένιο.
Του χρυσού διχτυού τα κουδουνάκια ήταν ασημένια, του ασημένιου διχτυού τα κουδουνάκια ήταν χρυσά.
Αυτών των διχτυών με κουδουνάκια, Άναντα, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός.
Όπως, Άναντα, ενός πεντάχορδου μουσικού οργάνου καλά κουρδισμένου, καλά παιγμένου, παιγμένου από επιδέξιους μουσικούς, ο ήχος είναι γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός, ακριβώς έτσι, Άναντα, αυτών των διχτυών με κουδουνάκια, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός.
Όσοι, Άναντα, εκείνη την περίοδο στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί ήταν τζογαδόροι, μέθυσοι και διψασμένοι, αυτοί διασκέδαζαν με τον ήχο αυτών των διχτυών με κουδουνάκια που κινούνταν από τον άνεμο.
Όταν ολοκληρώθηκε, Άναντα, το παλάτι Ντάμμα ήταν δυσθέατο και θάμπωνε τα μάτια.
Όπως, Άναντα, τον τελευταίο μήνα της βροχερής εποχής, κατά την φθινοπωρινή περίοδο, όταν ο ουρανός είναι καθαρός και χωρίς σύννεφα, ο ήλιος ανερχόμενος στον ουρανό είναι δυσθέατος και θαμπώνει τα μάτια·
ακριβώς έτσι, Άναντα, το παλάτι Ντάμμα ήταν δυσθέατο και θάμπωνε τα μάτια.
259.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Γιατί να μην κατασκευάσω μπροστά από το παλάτι Ντάμμα μια λιμνούλα με το όνομα Ντάμμα;"
Κατασκεύασε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα μπροστά από το παλάτι Ντάμμα μια λιμνούλα με το όνομα Ντάμμα.
Η λιμνούλα Ντάμμα, Άναντα, ήταν μία γιότζανα σε μήκος από ανατολή προς δύση, και μισή γιότζανα σε πλάτος από βορρά προς νότο.
Η λιμνούλα Ντάμμα, Άναντα, ήταν επενδυμένη με τούβλα τεσσάρων χρωμάτων -
ένα τούβλο ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο.
«Της λιμνούλας Ντάμμα, Άναντα, υπήρχαν είκοσι τέσσερα σκαλοπάτια τεσσάρων χρωμάτων - ένα σκαλοπάτι ήταν χρυσό, ένα ασημένιο, ένα από βηρύλλιο, ένα κρυστάλλινο. Του χρυσού σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια. Του ασημένιου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά. Του σκαλοπατιού από βηρύλλιο οι στύλοι ήταν από βηρύλλιο, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν κρυστάλλινα. Του κρυστάλλινου σκαλοπατιού οι στύλοι ήταν κρυστάλλινοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν από βηρύλλιο.
«Η λιμνούλα Ντάμμα, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένη από δύο κιγκλιδώματα - ένα κιγκλίδωμα ήταν χρυσό, ένα ασημένιο. Του χρυσού κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν χρυσοί, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν ασημένια. Του ασημένιου κιγκλιδώματος οι στύλοι ήταν ασημένιοι, και οι βελόνες και τα επιστέψια ήταν χρυσά.
«Η λιμνούλα Ντάμμα, Άναντα, ήταν περιτριγυρισμένη από επτά σειρές φοινικόδεντρων - μία σειρά φοινικόδεντρων ήταν χρυσή, μία ασημένια, μία από βηρύλλιο, μία κρυστάλλινη, μία από ρουμπίνι, μία από σμαράγδι, μία από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Του χρυσού φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν χρυσός, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν ασημένια. Του ασημένιου φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν ασημένιος, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν χρυσά. Του φοινικόδεντρου από βηρύλλιο ο κορμός ήταν από βηρύλλιο, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν κρυστάλλινα. Του κρυστάλλινου φοινικόδεντρου ο κορμός ήταν κρυστάλλινος, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από βηρύλλιο. Του φοινικόδεντρου από ρουμπίνι ο κορμός ήταν από ρουμπίνι, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από σμαράγδι. Του φοινικόδεντρου από σμαράγδι ο κορμός ήταν από σμαράγδι, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από ρουμπίνι. Του φοινικόδεντρου από κάθε είδους πολύτιμους λίθους ο κορμός ήταν από κάθε είδους πολύτιμους λίθους, και τα φύλλα και οι καρποί ήταν από κάθε είδους πολύτιμους λίθους. Αυτών των σειρών φοινικόδεντρων, Άναντα, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός. Όπως, Άναντα, ενός πεντάχορδου μουσικού οργάνου καλά κουρδισμένου, καλά παιγμένου, παιγμένου από επιδέξιους μουσικούς, ο ήχος είναι γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός, ακριβώς έτσι, Άναντα, αυτών των σειρών φοινικόδεντρων, όταν κινούνταν από τον άνεμο, ο ήχος ήταν γλυκός και ευχάριστος και απολαυστικός και μεθυστικός. Όσοι, Άναντα, εκείνη την περίοδο στη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί ήταν τζογαδόροι, μέθυσοι και διψασμένοι, αυτοί διασκέδαζαν με τον ήχο αυτών των σειρών φοινικόδεντρων που κινούνταν από τον άνεμο.
«Όταν ολοκληρώθηκε το παλάτι Ντάμμα και ολοκληρώθηκε η λιμνούλα Ντάμμα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, όσους εκείνη την περίοδο μεταξύ των ασκητών θεωρούνταν ασκητές ή μεταξύ των βραχμάνων θεωρούνταν βραχμάνοι, αφού τους ικανοποίησε με κάθε είδους απολαύσεις, ανέβηκε στο παλάτι Ντάμμα.
Πρώτο μέρος της απαγγελίας.
Η επίτευξη της διαλογιστικής έκστασης
260.
«Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Ποιας πράξης μου είναι αυτό το αποτέλεσμα, ποιας πράξης το επακόλουθο, ώστε τώρα να έχω τόσο μεγάλη υπερφυσική δύναμη και τόσο μεγάλη επιρροή;"
Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Τριών πράξεών μου είναι αυτό το αποτέλεσμα, τριών πράξεων το επακόλουθο, ώστε τώρα να έχω τόσο μεγάλη υπερφυσική δύναμη και τόσο μεγάλη επιρροή, δηλαδή της γενναιοδωρίας, του αυτοελέγχου και της εγκράτειας".
«Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα πήγε προς το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα· αφού έφτασε, στεκόμενος στην πόρτα του θολωτού δωματίου Μαχαβιγιούχα, εξέφρασε αυτόν τον εμπνευσμένο λόγο: "Σταμάτα, ηδονικέ λογισμέ, σταμάτα, λογισμέ του θυμού, σταμάτα, λογισμέ της βίας. Μέχρι εδώ, ηδονικέ λογισμέ, μέχρι εδώ, λογισμέ του θυμού, μέχρι εδώ, λογισμέ της βίας".
261.
«Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, αφού μπήκε στο θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα, καθισμένος στο χρυσό ανάκλιντρο, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, παρέμεινε.
Με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού, έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από εσωτερική ηρεμία και ενότητα του νου, χωρίς λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αυτοσυγκέντρωση, παρέμεινε.
Με την απαλλαγή από την αγαλλίαση, παρέμεινε με αταραξία, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, και βίωσε σωματική ευτυχία, αυτό που οι ευγενείς περιγράφουν ως -
'αυτός που έχει αταραξία και μνήμη, που διαμένει στην ευτυχία', έχοντας επιτύχει την τρίτη διαλογιστική έκσταση, παρέμεινε.
Με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης και του πόνου, και με την προηγούμενη πάροδο της ευαρέσκειας και της δυσαρέσκειας, έχοντας επιτύχει την τέταρτη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο και την εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, παρέμεινε.
262.
«Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, αφού βγήκε από το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα, αφού μπήκε στο χρυσό θολωτό δωμάτιο, καθισμένος στο ασημένιο ανάκλιντρο, με νου συνοδευόμενο από φιλικότητα, έχοντας διαπεράσει μια κατεύθυνση, παρέμεινε.
Ομοίως τη δεύτερη, ομοίως την τρίτη, ομοίως την τέταρτη.
Έτσι προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, παντού, σε όλους τους εαυτούς, ολόκληρο τον κόσμο, με νου συνοδευόμενο από φιλικότητα, ευρύ, εξυψωμένο, απεριόριστο, χωρίς έχθρα, χωρίς κακία, έχοντας διαπεράσει, παρέμεινε.
Με νου συνοδευόμενο από συμπόνια... κ.λπ...
με νου συνοδευόμενο από αλτρουιστική χαρά... κ.λπ...
με νου συνοδευόμενο από αταραξία, έχοντας διαπεράσει μια κατεύθυνση, παρέμεινε· ομοίως τη δεύτερη, ομοίως την τρίτη, ομοίως την τέταρτη.
Έτσι προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, παντού, σε όλους τους εαυτούς, ολόκληρο τον κόσμο, με νου συνοδευόμενο από αταραξία, ευρύ, εξυψωμένο, απεριόριστο, χωρίς έχθρα, χωρίς κακία, έχοντας διαπεράσει, παρέμεινε.
Οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις και τα λοιπά
263.
«Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις με επικεφαλής τη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες παλάτια με επικεφαλής το παλάτι Ντάμμα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες θολωτά δωμάτια με επικεφαλής το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ανάκλιντρα χρυσά, ασημένια, ελεφαντοστέινα και από σκληρό ξύλο, στρωμένα με μάλλινα υφάσματα, στρωμένα με μάλλινες κουβέρτες, στρωμένα με κεντητά καλύμματα, με εξαιρετικά στρώματα από δέρμα αντιλόπης, με σκεπάσματα από πάνω και με κόκκινα μαξιλάρια και στις δύο πλευρές·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένους με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των ελεφάντων Ουπόσαθα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άλογα με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των αλόγων Βαλάχακα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άρματα καλυμμένα με δέρμα λιονταριού, καλυμμένα με δέρμα τίγρης, καλυμμένα με δέρμα λεοπάρδαλης, καλυμμένα με ωχροκίτρινη μάλλινη κουβέρτα, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής το άρμα Βετζαγιάντα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολύτιμους λίθους με επικεφαλής το κόσμημα του πολύτιμου λίθου·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες με επικεφαλής τη βασίλισσα Σουμπάντα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες οικοδεσπότες με επικεφαλής το κόσμημα του οικοδεσπότη·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολεμιστές ως ακολούθους με επικεφαλής το κόσμημα του στρατηγού·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες αγελάδες που έδιναν γάλα, δεμένες με σχοινιά από λεπτό ύφασμα, με μπρούτζινα δοχεία για το γάλα·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα από λεπτό λινό, από λεπτό βαμβάκι, από λεπτό μετάξι, από λεπτό μαλλί·
είχε ογδόντα τέσσερις χιλιάδες μαγειρεμένα πιάτα από τα οποία προσφερόταν τροφή πρωί και βράδυ.
264.
«Εκείνη την περίοδο, Άναντα, ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες ερχόντουσαν στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα για υπηρεσία πρωί και βράδυ.
Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα ήρθε αυτή η σκέψη:
"Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες έρχονται σε μένα για υπηρεσία πρωί και βράδυ· γιατί να μην έρχονται σαράντα δύο χιλιάδες ελέφαντες κάθε φορά, μετά την παρέλευση κάθε εκατό ετών;"
Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα απευθύνθηκε στο κόσμημα του συμβούλου:
"Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες, αγαπητέ κόσμημα του συμβούλου, έρχονται σε μένα για υπηρεσία πρωί και βράδυ· λοιπόν, αγαπητέ κόσμημα του συμβούλου, ας έρχονται σαράντα δύο χιλιάδες ελέφαντες κάθε φορά, μετά την παρέλευση κάθε εκατό ετών."
«Ναι, μεγαλειότατε», απάντησε, Άναντα, το κόσμημα του συμβούλου στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
Τότε, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα, αργότερα, μετά την παρέλευση κάθε εκατό ετών, ερχόντουσαν σαράντα δύο χιλιάδες ελέφαντες κάθε φορά για υπηρεσία.
Η προσέγγιση της βασίλισσας Σουμπάντα
265.
«Τότε, Άναντα, στη βασίλισσα Σουμπχαντά, μετά την παρέλευση πολλών ετών, πολλών εκατοντάδων ετών, πολλών χιλιάδων ετών, ήρθε αυτή η σκέψη:
"Πολύν καιρό δεν έχω δει τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα.
Γιατί να μην πάω να δω τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα;"
Τότε, Άναντα, η βασίλισσα Σουμπχαντά απευθύνθηκε στον γυναικωνίτη:
"Ελάτε, πλύνετε τα κεφάλια σας και φορέστε κίτρινα ρούχα.
Πολύν καιρό δεν έχουμε δει τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα· θα πάμε να δούμε τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα".
"Ναι, κυρία", απάντησε, Άναντα, ο γυναικωνίτης στη βασίλισσα Σουμπχαντά και αφού έπλυναν τα κεφάλια τους και φόρεσαν κίτρινα ρούχα, πήγαν εκεί που ήταν η βασίλισσα Σουμπχαντά.
Τότε, Άναντα, η βασίλισσα Σουμπχαντά απευθύνθηκε στο κόσμημα του συμβούλου:
"Ετοίμασε, αγαπητέ κόσμημα του συμβούλου, τον στρατό τεσσάρων σωμάτων· πολύν καιρό δεν έχουμε δει τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα· θα πάμε να δούμε τον βασιλιά Μαχασουντάσσανα".
"Ναι, βασίλισσα", απάντησε, Άναντα, το κόσμημα του συμβούλου στη βασίλισσα Σουμπχαντά και αφού ετοίμασε τον στρατό τεσσάρων σωμάτων, ανέφερε στη βασίλισσα Σουμπχαντά:
"Ο στρατός τεσσάρων σωμάτων είναι έτοιμος, βασίλισσα· όποτε θεωρείς ότι είναι η κατάλληλη ώρα".
Τότε, Άναντα, η βασίλισσα Σουμπχαντά μαζί με τον στρατό τεσσάρων σωμάτων και τον γυναικωνίτη πήγε προς το παλάτι Ντάμμα·
αφού έφτασε, ανέβηκε στο παλάτι Ντάμμα και πήγε προς το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα.
Αφού έφτασε, πιάστηκε από τον παραστάτη της πόρτας του θολωτού δωματίου Μαχαβιγιούχα και στάθηκε.
Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, αφού άκουσε τον ήχο -
"Τι είναι αυτός ο ήχος σαν από μεγάλο πλήθος ανθρώπων;" - βγαίνοντας από το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα είδε τη βασίλισσα Σουμπχαντά να στέκεται πιασμένη από τον παραστάτη της πόρτας, και αφού την είδε, είπε στη βασίλισσα Σουμπχαντά:
"Μείνε εδώ, βασίλισσα, μην μπεις".
Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα απευθύνθηκε σε κάποιον άνθρωπο:
"Έλα εσύ, άνθρωπε, βγάλε το χρυσό ανάκλιντρο από το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα και στρώσε το στο ολόχρυσο άλσος φοινικόδεντρων".
"Ναι, μεγαλειότατε", απάντησε, Άναντα, εκείνος ο άνθρωπος στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα και αφού έβγαλε το χρυσό ανάκλιντρο από το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα, το έστρωσε στο ολόχρυσο άλσος φοινικόδεντρων.
Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα ξάπλωσε στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση.
266.
«Τότε, Άναντα, στη βασίλισσα Σουμπχαντά ήρθε αυτή η σκέψη:
"Οι ικανότητες του βασιλιά Μαχασουντάσσανα είναι γαλήνιες, το χρώμα του δέρματός του είναι αγνό και λαμπερό· μακάρι ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα να μην πεθάνει" και είπε στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα:
"Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής τη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες παλάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το παλάτι Ντάμμα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες θολωτά δωμάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες ανάκλιντρα σου, μεγαλειότατε, χρυσά, ασημένια, ελεφαντοστέινα και από σκληρό ξύλο, στρωμένα με μάλλινα υφάσματα, στρωμένα με μάλλινες κουβέρτες, στρωμένα με κεντητά καλύμματα, με εξαιρετικά στρώματα από δέρμα αντιλόπης, με σκεπάσματα από πάνω και με κόκκινα μαξιλάρια και στις δύο πλευρές. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένοι με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των ελεφάντων Ουπόσαθα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άλογα σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των αλόγων Βαλάχακα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άρματα σου, μεγαλειότατε, καλυμμένα με δέρμα λιονταριού, καλυμμένα με δέρμα τίγρης, καλυμμένα με δέρμα λεοπάρδαλης, καλυμμένα με ωχροκίτρινη μάλλινη κουβέρτα, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής το άρμα Βετζαγιάντα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολύτιμοι λίθοι σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του πολύτιμου λίθου. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα της γυναίκας. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες οικοδεσπότες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του οικοδεσπότη. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολεμιστές σου, μεγαλειότατε, ως ακόλουθοι, με επικεφαλής το κόσμημα του στρατηγού. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες αγελάδες σου, μεγαλειότατε, που δίνουν γάλα, με μπρούτζινα δοχεία για το γάλα. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα σου, μεγαλειότατε, από λεπτό λινό, από λεπτό βαμβάκι, από λεπτό μετάξι, από λεπτό μαλλί. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες μαγειρεμένα πιάτα σου, μεγαλειότατε, από τα οποία προσφέρεται τροφή πρωί και βράδυ. Εδώ, μεγαλειότατε, γέννησε επιθυμία, δείξε προσκόλληση στη ζωή".
267.
«Όταν αυτό ειπώθηκε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα είπε στη βασίλισσα Σουμπχαντά:
'Για πολύ καιρό, βασίλισσα, μου συμπεριφέρθηκες με επιθυμητά, ευχάριστα, αγαπημένα και λατρεμένα πράγματα· και όμως τώρα στην τελευταία στιγμή μου συμπεριφέρεσαι με ανεπιθύμητα, δυσάρεστα, μη αγαπημένα και μη λατρεμένα πράγματα'. 'Πώς λοιπόν να σου συμπεριφερθώ, μεγαλειότατε;' 'Έτσι να μου συμπεριφερθείς, βασίλισσα: «Από όλα τα αγαπημένα και ευχάριστα, μεγαλειότατε, υπάρχει χωρισμός, αποχωρισμός, μεταβολή· μην πεθάνεις, μεγαλειότατε, με προσκόλληση· επώδυνος είναι ο θάνατος αυτού που έχει προσκόλληση, και κατακριτέος είναι ο θάνατος αυτού που έχει προσκόλληση. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής τη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες παλάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το παλάτι Ντάμμα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες θολωτά δωμάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες ανάκλιντρα σου, μεγαλειότατε, χρυσά, ασημένια, ελεφαντοστέινα και από σκληρό ξύλο, στρωμένα με μάλλινα υφάσματα, στρωμένα με μάλλινες κουβέρτες, στρωμένα με κεντητά καλύμματα, με εξαιρετικά στρώματα από δέρμα αντιλόπης, με σκεπάσματα από πάνω και με κόκκινα μαξιλάρια και στις δύο πλευρές. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένοι με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των ελεφάντων Ουπόσαθα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άλογα σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των αλόγων Βαλάχακα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άρματα σου, μεγαλειότατε, καλυμμένα με δέρμα λιονταριού, καλυμμένα με δέρμα τίγρης, καλυμμένα με δέρμα λεοπάρδαλης, καλυμμένα με ωχροκίτρινη μάλλινη κουβέρτα, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής το άρμα Βετζαγιάντα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολύτιμοι λίθοι σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του πολύτιμου λίθου. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής τη βασίλισσα Σουμπχαντά. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες οικοδεσπότες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του οικοδεσπότη. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολεμιστές σου, μεγαλειότατε, ως ακόλουθοι, με επικεφαλής το κόσμημα του στρατηγού. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες αγελάδες σου, μεγαλειότατε, που δίνουν γάλα, με μπρούτζινα δοχεία για το γάλα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα σου, μεγαλειότατε, από λεπτό λινό, από λεπτό βαμβάκι, από λεπτό μετάξι, από λεπτό μαλλί. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες μαγειρεμένα πιάτα σου, μεγαλειότατε, από τα οποία προσφέρεται τροφή πρωί και βράδυ. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή"».
268.
«Όταν αυτό ειπώθηκε, Άναντα, η βασίλισσα Σουμπχαντά έκλαψε και έχυσε δάκρυα.
Τότε, Άναντα, η βασίλισσα Σουμπχαντά, αφού σκούπισε τα δάκρυά της, είπε στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα:
«Από όλα τα αγαπημένα και ευχάριστα, μεγαλειότατε, υπάρχει χωρισμός, αποχωρισμός, μεταβολή· μην πεθάνεις, μεγαλειότατε, με προσκόλληση· επώδυνος είναι ο θάνατος αυτού που έχει προσκόλληση, και κατακριτέος είναι ο θάνατος αυτού που έχει προσκόλληση. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής τη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες παλάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το παλάτι Ντάμμα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες θολωτά δωμάτια σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες ανάκλιντρα σου, μεγαλειότατε, χρυσά, ασημένια, ελεφαντοστέινα και από σκληρό ξύλο, στρωμένα με μάλλινα υφάσματα, στρωμένα με μάλλινες κουβέρτες, στρωμένα με κεντητά καλύμματα, με εξαιρετικά στρώματα από δέρμα αντιλόπης, με σκεπάσματα από πάνω και με κόκκινα μαξιλάρια και στις δύο πλευρές. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένοι με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των ελεφάντων Ουπόσαθα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άλογα σου, μεγαλειότατε, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των αλόγων Βαλάχακα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άρματα σου, μεγαλειότατε, καλυμμένα με δέρμα λιονταριού, καλυμμένα με δέρμα τίγρης, καλυμμένα με δέρμα λεοπάρδαλης, καλυμμένα με ωχροκίτρινη μάλλινη κουβέρτα, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής το άρμα Βετζαγιάντα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολύτιμοι λίθοι σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του πολύτιμου λίθου. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα της γυναίκας. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες οικοδεσπότες σου, μεγαλειότατε, με επικεφαλής το κόσμημα του οικοδεσπότη. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολεμιστές σου, μεγαλειότατε, ως ακόλουθοι, με επικεφαλής το κόσμημα του στρατηγού. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες αγελάδες σου, μεγαλειότατε, που δίνουν γάλα, με μπρούτζινα δοχεία για το γάλα. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτές οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα σου, μεγαλειότατε, από λεπτό λινό, από λεπτό βαμβάκι, από λεπτό μετάξι, από λεπτό μαλλί. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή. Αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες μαγειρεμένα πιάτα σου, μεγαλειότατε, από τα οποία προσφέρεται τροφή πρωί και βράδυ. Εδώ, μεγαλειότατε, εγκατάλειψε την επιθυμία, μη δείξεις προσκόλληση στη ζωή"».
Η άνοδος στον κόσμο του Βράχμα
269.
«Τότε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα σε σύντομο χρόνο πέθανε.
Όπως, Άναντα, σε έναν οικοδεσπότη ή στον γιο ενός οικοδεσπότη που έχει τελειώσει να τρώει ένα ευχάριστο γεύμα υπάρχει νάρκη από το φαγητό, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Άναντα, στον βασιλιά Μαχασουντάσσανα υπήρξε αίσθημα κοντά στον θάνατο.
Και αφού πέθανε, Άναντα, ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα επαναγεννήθηκε στον καλότυχο κόσμο, στον κόσμο του Βράχμα.
Ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα, Άναντα, για ογδόντα τέσσερις χιλιάδες χρόνια έπαιξε παιδικά παιχνίδια.
Για ογδόντα τέσσερις χιλιάδες χρόνια άσκησε την αντιβασιλεία.
Για ογδόντα τέσσερις χιλιάδες χρόνια άσκησε τη βασιλεία.
Για ογδόντα τέσσερις χιλιάδες χρόνια, όντας οικοδεσπότης, ακολούθησε την άγια ζωή στο παλάτι Ντάμμα.
Αυτός, αφού ανέπτυξε τις τέσσερις θείες διαμονές, με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο πήγε στον κόσμο του Βράχμα.
270.
«Μπορεί, Άναντα, να σκεφτείς έτσι:
"Σίγουρα κάποιος άλλος ήταν εκείνη την περίοδο ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα"· όμως αυτό, Άναντα, δεν πρέπει να θεωρείται έτσι.
Εγώ εκείνη την περίοδο ήμουν ο βασιλιάς Μαχασουντάσσανα.
Δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις με επικεφαλής τη βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί, δικά μου ήταν εκείνα τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες παλάτια με επικεφαλής το παλάτι Ντάμμα, δικά μου ήταν εκείνα τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες θολωτά δωμάτια με επικεφαλής το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα, δικά μου ήταν εκείνα τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες ανάκλιντρα χρυσά, ασημένια, ελεφαντοστέινα και από σκληρό ξύλο, στρωμένα με μάλλινα υφάσματα, στρωμένα με μάλλινες κουβέρτες, στρωμένα με κεντητά καλύμματα, με εξαιρετικά στρώματα από δέρμα αντιλόπης, με σκεπάσματα από πάνω και με κόκκινα μαξιλάρια και στις δύο πλευρές, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένοι με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των ελεφάντων Ουπόσαθα, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες άλογα με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής τον βασιλιά των αλόγων Βαλάχακα, δικά μου ήταν εκείνα τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άρματα καλυμμένα με δέρμα λιονταριού, καλυμμένα με δέρμα τίγρης, καλυμμένα με δέρμα λεοπάρδαλης, καλυμμένα με ωχροκίτρινη μάλλινη κουβέρτα, με χρυσά στολίδια, με χρυσές σημαίες, καλυμμένα με χρυσά δίχτυα, με επικεφαλής το άρμα Βετζαγιάντα, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολύτιμοι λίθοι με επικεφαλής το κόσμημα του πολύτιμου λίθου, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες με επικεφαλής τη βασίλισσα Σουμπχαντά, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες οικοδεσπότες με επικεφαλής το κόσμημα του οικοδεσπότη, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πολεμιστές ως ακόλουθοι με επικεφαλής το κόσμημα του στρατηγού, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες αγελάδες που δίνουν γάλα, με μπρούτζινα δοχεία για το γάλα, δικές μου ήταν εκείνες οι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα από λεπτό λινό, από λεπτό βαμβάκι, από λεπτό μετάξι, από λεπτό μαλλί, δικά μου ήταν εκείνα τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες μαγειρεμένα πιάτα από τα οποία προσφερόταν τροφή πρωί και βράδυ.
271.
«Από αυτές τις ογδόντα τέσσερις χιλιάδες πόλεις, Άναντα, μόνο μία ήταν η πόλη στην οποία κατοικούσα εκείνη την περίοδο, δηλαδή η βασιλική πρωτεύουσα Κουσαβατί.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες παλάτια, Άναντα, μόνο ένα ήταν το παλάτι στο οποίο κατοικούσα εκείνη την περίοδο, δηλαδή το παλάτι Ντάμμα.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες θολωτά δωμάτια, Άναντα, μόνο ένα ήταν το θολωτό δωμάτιο στο οποίο κατοικούσα εκείνη την περίοδο, δηλαδή το θολωτό δωμάτιο Μαχαβιγιούχα.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες ανάκλιντρα, Άναντα, μόνο ένα ήταν το ανάκλιντρο που χρησιμοποιούσα εκείνη την περίοδο, δηλαδή χρυσό ή ασημένιο ή από ελεφαντόδοντο ή από σανταλόξυλο.
Από αυτούς τους ογδόντα τέσσερις χιλιάδες ελέφαντες, Άναντα, μόνο ένας ήταν ο ελέφαντας που ανέβαινα εκείνη την περίοδο, δηλαδή ο βασιλιάς των ελεφάντων Ουπόσατθα.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άλογα, Άναντα, μόνο ένα ήταν το άλογο που ανέβαινα εκείνη την περίοδο, δηλαδή ο βασιλιάς των αλόγων Βαλάχακα.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες άρματα, Άναντα, μόνο ένα ήταν το άρμα που ανέβαινα εκείνη την περίοδο, δηλαδή το άρμα Βετζαγιάντα.
Από αυτές τις ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γυναίκες, Άναντα, μόνο μία ήταν η γυναίκα που με υπηρετούσε εκείνη την περίοδο, είτε της πολεμικής κάστας είτε της εμπορικής κάστας.
Από αυτές, Άναντα, ή.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες δεκάδες εκατομμύρια ρούχα, Άναντα, μόνο ένα ήταν το ζευγάρι υφασμάτων που φορούσα εκείνη την περίοδο, είτε λεπτό λινό είτε λεπτό βαμβακερό είτε λεπτό μεταξωτό είτε λεπτό μάλλινο.
Από αυτά τα ογδόντα τέσσερα χιλιάδες μαγειρεμένα γεύματα, Άναντα, μόνο ένα ήταν το μαγειρεμένο γεύμα από το οποίο έτρωγα το πολύ μία νάλι ρύζι και την ανάλογη σούπα.
272.
«Κοίτα, Άναντα, όλες αυτές οι δραστηριότητες είναι παρελθόν, έχουν καταπαύσει, έχουν μεταβληθεί.
Έτσι παροδικές είναι, Άναντα, οι δραστηριότητες·
έτσι ασταθείς είναι, Άναντα, οι δραστηριότητες·
έτσι χωρίς παρηγοριά είναι, Άναντα, οι δραστηριότητες!
Τόσο πολύ, Άναντα, αρκεί για να αποστραφεί κανείς όλες τις δραστηριότητες, αρκεί για να απαλλαγεί από το πάθος, αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έξι φορές, Άναντα, γνωρίζω άμεσα ότι σε αυτή την περιοχή εγκατέλειψα το σώμα, και μάλιστα ως βασιλιάς, παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, κυρίαρχος των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, νικητής, που είχε επιτύχει σταθερότητα στη χώρα, προικισμένος με τα επτά κοσμήματα· αυτή είναι η έβδομη εγκατάλειψη σώματος. Δεν βλέπω όμως, Άναντα, εκείνη την περιοχή στον κόσμο μαζί με τους θεούς, μαζί με τον Μάρα, μαζί με τους Βράχμα, στη γενιά μαζί με τους ασκητές και βραχμάνους, μαζί με θεούς και ανθρώπους, όπου ο Τατχάγκατα θα εγκαταλείψει το σώμα για όγδοη φορά». Αυτά είπε ο Ευλογημένος, και αφού τα είπε αυτά, ο Καλότυχος, ο Διδάσκαλος, είπε επιπλέον αυτό:
αφού εγείρονται, καταπαύουν, ο κατευνασμός τους είναι ευτυχία».
Τέλος της ομιλίας Μαχασουντασσάνα, τέταρτη.