12.

Η ομιλία στον Λόχιτσα

Η ιστορία του βραχμάνου Λόχιτσα

501. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος περιπλανιόταν στους Κοσάλα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών, περίπου πεντακόσιους μοναχούς, και έφτασε στη Σαλαβατικά. Εκείνη την περίοδο ο βραχμάνος Λοχίτσα κατοικούσε στη Σαλαβατικά, γεμάτη κόσμο, με άφθονο χορτάρι, ξύλα και νερό, με άφθονα δημητριακά, βασιλική κτήση που του είχε δοθεί από τον βασιλιά Πασενάντι των Κοσάλα ως βασιλική δωρεά, ως ύψιστη δωρεά.

502. Εκείνη την περίοδο, στον βραχμάνο Λοχίτσα είχε εγερθεί μια τέτοια κακόβουλη λανθασμένη άποψη: «Εδώ, αν κάποιος ασκητής ή βραχμάνος έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση, αφού έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση δεν θα έπρεπε να την ανακοινώνει σε άλλον· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον; Όπως ακριβώς κάποιος, αφού έκοβε έναν παλιό δεσμό, θα δημιουργούσε έναν άλλο νέο δεσμό, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;»

503. Ο βραχμάνος Λοχίτσα άκουσε: «Ο ασκητής Γκόταμα, γιος των Σάκυα, που αναχώρησε από την οικογένεια των Σάκυα, περιπλανώμενος στους Κοσάλα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών, περίπου πεντακόσιους μοναχούς, έφτασε στη Σαλαβατικά. Και για αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα έχει διαδοθεί αυτή η καλή φήμη: 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. Αυτός, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση αυτόν τον κόσμο μαζί με τους θεούς, τον Μάρα, τον Βράχμα, αυτή τη γενιά μαζί με τους ασκητές και τους βραχμάνους, μαζί με τους θεούς και τους ανθρώπους, τον διακηρύσσει. Αυτός διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση, καλή στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, και φανερώνει την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή. Είναι πράγματι καλό να δει κανείς τέτοιους Άξιους».

504. Τότε ο βραχμάνος Λοχίτσα απευθύνθηκε στον κουρέα Ρόσικα: «Έλα εσύ, αγαπητέ Ρόσικα, πήγαινε εκεί που είναι ο ασκητής Γκόταμα· αφού πας, ρώτησε εκ μέρους μου τον ασκητή Γκόταμα αν είναι χωρίς ασθένεια, χωρίς πάθηση, ελαφρύς στο σήκωμα, δυνατός και με άνετη διαμονή - "Ο βραχμάνος Λοχίτσα, αγαπητέ Γκόταμα, ρωτά τον αξιότιμο Γκόταμα αν είναι χωρίς ασθένεια, χωρίς πάθηση, ελαφρύς στο σήκωμα, δυνατός και με άνετη διαμονή". Και πες έτσι: "Ας αποδεχθεί, λοιπόν, ο αξιότιμος Γκόταμα το αυριανό γεύμα του βραχμάνου Λοχίτσα μαζί με την Κοινότητα των μοναχών"».

505. «Ναι, αγαπητέ», απάντησε ο κουρέας Ροσικά στον βραχμάνο Λοχίτσα και πήγε εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο κουρέας Ροσικά είπε στον Ευλογημένο: «Ο βραχμάνος Λοχίτσα, Σεβάσμιε Κύριε, ρωτά τον Ευλογημένο αν είναι χωρίς ασθένεια, χωρίς πάθηση, ελαφρύς στο σήκωμα, δυνατός και με άνετη διαμονή· και λέει επίσης: "Ας αποδεχθεί, λοιπόν, Σεβάσμιε Κύριε, ο Ευλογημένος το αυριανό γεύμα του βραχμάνου Λοχίτσα μαζί με την Κοινότητα των μοναχών"». Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.

506. Τότε ο κουρέας Ροσικά, γνωρίζοντας τη συναίνεση του Ευλογημένου, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και πήγε εκεί όπου ήταν ο βραχμάνος Λοχίτσα· αφού έφτασε, είπε στον βραχμάνο Λοχίτσα: «Είπαμε εκ μέρους του αξιότιμου σε εκείνον τον Ευλογημένο: "Ο βραχμάνος Λοχίτσα, Σεβάσμιε Κύριε, ρωτά τον Ευλογημένο αν είναι χωρίς ασθένεια, χωρίς πάθηση, ελαφρύς στο σήκωμα, δυνατός και με άνετη διαμονή· και λέει επίσης: 'Ας αποδεχθεί, λοιπόν, Σεβάσμιε Κύριε, ο Ευλογημένος το αυριανό γεύμα του βραχμάνου Λοχίτσα μαζί με την Κοινότητα των μοναχών'". Και ο Ευλογημένος συναίνεσε».

507. Τότε ο βραχμάνος Λοχίτσα, αφού πέρασε εκείνη η νύχτα, έβαλε να ετοιμάσουν εξαίσια στερεά και μαλακή τροφή στην κατοικία του και απευθύνθηκε στον κουρέα Ρόσικα: «Έλα εσύ, αγαπητέ Ρόσικα, πήγαινε εκεί που είναι ο ασκητής Γκόταμα· αφού πλησιάσεις, ανακοίνωσε στον ασκητή Γκόταμα την κατάλληλη ώρα - "Είναι η ώρα, αγαπητέ Γκόταμα, το γεύμα είναι έτοιμο"». «Ναι, αγαπητέ», απάντησε ο κουρέας Ροσικά στον βραχμάνο Λοχίτσα και πήγε εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και στάθηκε στο πλάι. Καθώς στεκόταν στο πλάι, ο κουρέας Ρόσικα ανακοίνωσε στον Ευλογημένο την κατάλληλη ώρα - «Είναι η ώρα, Σεβάσμιε Κύριε, το γεύμα είναι έτοιμο».

508. Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μαζί με την Κοινότητα των μοναχών πήγε στη Σαλαβατικά. Εκείνη την περίοδο, ο κουρέας Ροσικά ακολουθούσε τον Ευλογημένο από κοντά. Τότε ο κουρέας Ροσικά είπε στον Ευλογημένο: «Σεβάσμιε Κύριε, στον βραχμάνο Λοχίτσα έχει εγερθεί μια τέτοια κακόβουλη λανθασμένη άποψη: 'Εδώ, αν κάποιος ασκητής ή βραχμάνος έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση, αφού έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση δεν θα έπρεπε να την ανακοινώνει σε άλλον - τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον; Όπως ακριβώς κάποιος, αφού έκοβε έναν παλιό δεσμό, θα δημιουργούσε έναν άλλο νέο δεσμό, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας - τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;' Καλό θα ήταν, Σεβάσμιε Κύριε, ο Ευλογημένος να απαλλάξει τον βραχμάνο Λοχίτσα από αυτή την κακόβουλη λανθασμένη άποψη». «Ίσως γίνει, Ρόσικα, ίσως γίνει, Ρόσικα».

Τότε ο Ευλογημένος πήγε στην κατοικία του βραχμάνου Λοχίτσα· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Τότε ο βραχμάνος Λοχίτσα ιδιοχείρως ικανοποίησε και περιποιήθηκε την Κοινότητα των μοναχών με επικεφαλής τον Βούδα με εξαίσια στερεά και μαλακή τροφή.

Η εξέταση του βραχμάνου Λόχιτσα

509. Τότε ο βραχμάνος Λοχίτσα, όταν ο Ευλογημένος τελείωσε να τρώει και είχε απομακρύνει το χέρι του από το κύπελλο, πήρε κάποιο χαμηλό κάθισμα και κάθισε στο πλάι. Στον βραχμάνο Λοχίτσα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Είναι αλήθεια, λοιπόν, Λοχίτσα, ότι σου έχει εγερθεί μια τέτοια κακόβουλη λανθασμένη άποψη: 'Εδώ, αν κάποιος ασκητής ή βραχμάνος έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση, αφού έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση δεν θα έπρεπε να την ανακοινώνει σε άλλον - τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον; Όπως ακριβώς κάποιος, αφού έκοβε έναν παλιό δεσμό, θα δημιουργούσε έναν άλλο νέο δεσμό, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;'» «Ναι, αγαπητέ Γκόταμα». «Τι νομίζεις, Λοχίτσα, δεν κατοικείς εσύ στη Σαλαβατικά;» «Ναι, αγαπητέ Γκόταμα». «Αν, λοιπόν, Λοχίτσα, κάποιος έλεγε έτσι: 'Ο βραχμάνος Λοχίτσα κατοικεί στη Σαλαβατικά. Ό,τι παράγεται και γεννιέται στη Σαλαβατικά, ο βραχμάνος Λοχίτσα μόνος του θα το καταναλώνει, δεν θα έδινε σε άλλους'. Αυτός που μιλά έτσι, γίνεται εμπόδιο σε εκείνους που ζουν εξαρτώμενοι από αυτόν, ή όχι;»

«Γίνεται εμπόδιο, αγαπητέ Γκόταμα». «Όντας εμπόδιο, επιθυμεί την ευημερία τους ή επιθυμεί τη δυστυχία τους;» «Επιθυμεί τη δυστυχία τους, αγαπητέ Γκόταμα». «Σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε φιλικότητα ή σε εχθρότητα απέναντί τους;» «Σε εχθρότητα, αγαπητέ Γκόταμα». «Όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη ή ορθή άποψη;» «Λανθασμένη άποψη, αγαπητέ Γκόταμα». «Για αυτόν που έχει λανθασμένη άποψη, Λοχίτσα, λέω ότι υπάρχει ένας από δύο προορισμούς: η κόλαση ή το ζωικό βασίλειο».

510. «Τι νομίζεις, Λοχίτσα, δεν κατοικεί ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα στην Κασικοσάλα;» «Ναι, αγαπητέ Γκόταμα». «Αν, λοιπόν, Λοχίτσα, κάποιος έλεγε έτσι: 'Ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα κατοικεί στην Κασικοσάλα· ό,τι παράγεται και γεννιέται στην Κασικοσάλα, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα μόνος του θα το καταναλώνει, δεν θα έδινε σε άλλους'. Αυτός που μιλά έτσι, γίνεται εμπόδιο σε εκείνους που ζουν εξαρτώμενοι από τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, εσάς και άλλους, ή όχι;»

«Γίνεται εμπόδιο, αγαπητέ Γκόταμα». «Όντας εμπόδιο, επιθυμεί την ευημερία τους ή επιθυμεί τη δυστυχία τους;» «Επιθυμεί τη δυστυχία τους, αγαπητέ Γκόταμα». «Σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε φιλικότητα ή σε εχθρότητα απέναντί τους;» «Σε εχθρότητα, αγαπητέ Γκόταμα». «Όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη ή ορθή άποψη;» «Λανθασμένη άποψη, αγαπητέ Γκόταμα». «Για αυτόν που έχει λανθασμένη άποψη, Λοχίτσα, λέω ότι υπάρχει ένας από δύο προορισμούς: η κόλαση ή το ζωικό βασίλειο».

511. «Έτσι λοιπόν, Λοχίτσα, αν κάποιος έλεγε έτσι: "Ο βραχμάνος Λοχίτσα κατοικεί στη Σαλαβατικά· ό,τι παράγεται και γεννιέται στη Σαλαβατικά, ο βραχμάνος Λοχίτσα μόνος του θα το καταναλώνει, δεν θα έδινε σε άλλους". Αυτός που μιλά έτσι, γίνεται εμπόδιο σε εκείνους που ζουν εξαρτώμενοι από αυτόν. Όντας εμπόδιο, επιθυμεί τη δυστυχία τους· σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα· όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Λοχίτσα, αν κάποιος έλεγε έτσι: «Εδώ, αν κάποιος ασκητής ή βραχμάνος έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση, αφού έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση δεν θα έπρεπε να την ανακοινώνει σε άλλον· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον; Όπως ακριβώς κάποιος, αφού έκοβε έναν παλιό δεσμό, θα δημιουργούσε έναν άλλο νέο δεσμό... κ.λπ... τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;" Αυτός που μιλά έτσι, σε εκείνους τους γιους καλών οικογενειών που, ερχόμενοι στη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή που διακήρυξε ο Τατχάγκατα, φτάνουν σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, πραγματοποιούν τον καρπό της εισόδου στο ρεύμα, πραγματοποιούν τον καρπό της άπαξ επιστροφής, πραγματοποιούν τον καρπό της μη-επιστροφής, πραγματοποιούν την Αξιότητα, και σε εκείνους που ωριμάζουν τα θεϊκά έμβρυα για την επαναγέννηση σε θεϊκές υπάρξεις, γίνεται εμπόδιο σε αυτούς· όντας εμπόδιο, επιθυμεί τη δυστυχία τους· σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα· όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη. Για αυτόν που έχει λανθασμένη άποψη, Λοχίτσα, λέω ότι υπάρχει ένας από δύο προορισμούς: η κόλαση ή το ζωικό βασίλειο.

512. «Έτσι λοιπόν, Λοχίτσα, αν κάποιος έλεγε έτσι: 'Ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα κατοικεί στην Κασικοσάλα· ό,τι παράγεται και γεννιέται στην Κασικοσάλα, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα μόνος του θα το καταναλώνει, δεν θα έδινε σε άλλους'. Αυτός που μιλά έτσι, γίνεται εμπόδιο σε εκείνους που ζουν εξαρτώμενοι από τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, εσάς και άλλους. Όντας εμπόδιο, επιθυμεί τη δυστυχία τους· σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα· όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Λοχίτσα, αν κάποιος έλεγε έτσι: «Εδώ, αν κάποιος ασκητής ή βραχμάνος έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση, αφού έφτανε σε καλή νοητική κατάσταση δεν θα έπρεπε να την ανακοινώνει σε άλλον· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον; Όπως ακριβώς... κ.λπ... τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;» Αυτός που μιλά έτσι, σε εκείνους τους γιους καλών οικογενειών που, ερχόμενοι στη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή που διακήρυξε ο Τατχάγκατα, φτάνουν σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, πραγματοποιούν τον καρπό της εισόδου στο ρεύμα, πραγματοποιούν τον καρπό της άπαξ επιστροφής, πραγματοποιούν τον καρπό της μη-επιστροφής, πραγματοποιούν την Αξιότητα. Και σε εκείνους που ωριμάζουν τα θεϊκά έμβρυα για την επαναγέννηση σε θεϊκές υπάρξεις, γίνεται εμπόδιο σε αυτούς· όντας εμπόδιο, επιθυμεί τη δυστυχία τους· σε αυτόν που επιθυμεί τη δυστυχία τους, ο νους του είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα· όταν ο νους είναι εδραιωμένος σε εχθρότητα, υπάρχει λανθασμένη άποψη. Για αυτόν που έχει λανθασμένη άποψη, Λοχίτσα, λέω ότι υπάρχει ένας από δύο προορισμούς: η κόλαση ή το ζωικό βασίλειο.

Οι τρεις που αξίζουν κατηγορία

513. «Υπάρχουν, Λοχίτσα, τρεις Διδάσκαλοι στον κόσμο που αξίζουν κατηγορία· και όποιος κατηγορεί τέτοιους Διδασκάλους, αυτή η κατηγορία είναι αληθινή, πραγματική, δίκαιη και χωρίς σφάλμα. Ποιοι τρεις; Εδώ, Λοχίτσα, κάποιος Διδάσκαλος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, αλλά δεν έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής. Αυτός, χωρίς να έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκει τη Διδασκαλία στους μαθητές του - «αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας». Οι μαθητές του δεν ακούν, δεν δίνουν προσοχή, δεν εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Αυτός πρέπει να κατηγορηθεί έτσι: «Ο σεβάσμιος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, αλλά δεν έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής· χωρίς να έχεις επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκεις τη Διδασκαλία στους μαθητές σου - 'αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας'. Οι μαθητές σου δεν ακούν, δεν δίνουν προσοχή, δεν εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Όπως ακριβώς κάποιος θα πλησίαζε μια γυναίκα που υποχωρεί, ή θα αγκάλιαζε μια γυναίκα που έχει γυρίσει την πλάτη της, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας - τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;» Αυτός, Λοχίτσα, είναι ο πρώτος Διδάσκαλος που αξίζει κατηγορία στον κόσμο· και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αληθινή, πραγματική, δίκαιη και χωρίς σφάλμα.

514. «Επιπλέον, Λοχίτσα, εδώ κάποιος Διδάσκαλος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, αλλά δεν έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής. Αυτός, χωρίς να έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκει τη Διδασκαλία στους μαθητές του - «αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας». Οι μαθητές του ακούν, δίνουν προσοχή, εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και δεν αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Αυτός πρέπει να κατηγορηθεί έτσι: «Ο σεβάσμιος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, αλλά δεν έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής. Χωρίς να έχεις επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκεις τη Διδασκαλία στους μαθητές σου - 'αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας'. Οι μαθητές σου ακούν, δίνουν προσοχή, εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και δεν αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Όπως ακριβώς κάποιος, αφού εγκατέλειπε το δικό του χωράφι, θα νόμιζε ότι πρέπει να καθαρίσει το χωράφι κάποιου άλλου, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας - τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;» Αυτός, Λοχίτσα, είναι ο δεύτερος Διδάσκαλος που αξίζει κατηγορία στον κόσμο· και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αληθινή, πραγματική, δίκαιη και χωρίς σφάλμα.

515. «Επιπλέον, Λοχίτσα, εδώ κάποιος Διδάσκαλος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, και έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής. Αυτός, έχοντας επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκει τη Διδασκαλία στους μαθητές του - «αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας». Οι μαθητές του δεν ακούν, δεν δίνουν προσοχή, δεν εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Αυτός πρέπει να κατηγορηθεί έτσι: «Ο σεβάσμιος έχει εγκαταλείψει την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή για έναν σκοπό, και έχει επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής. Εσύ, έχοντας επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής, διδάσκεις τη Διδασκαλία στους μαθητές σου - 'αυτό είναι για την ευημερία σας, αυτό είναι για την ευτυχία σας'. Οι μαθητές σου δεν ακούν, δεν δίνουν προσοχή, δεν εδραιώνουν τον νου τους για την τελική απελευθερωτική γνώση, και αποκλίνοντας από τη διδαχή του Δασκάλου συμπεριφέρονται. Όπως ακριβώς κάποιος, αφού έκοβε έναν παλιό δεσμό, θα δημιουργούσε έναν άλλο νέο δεσμό, έτσι αυτό το προσόν το αποκαλώ κακόβουλη κατάσταση απληστίας· τι θα κάνει ο ένας για τον άλλον;» Αυτός, Λοχίτσα, είναι ο τρίτος Διδάσκαλος που αξίζει κατηγορία στον κόσμο· και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αληθινή, πραγματική, δίκαιη και χωρίς σφάλμα. Αυτοί, Λοχίτσα, είναι οι τρεις Διδάσκαλοι που αξίζουν κατηγορία στον κόσμο· και όποιος κατηγορεί τέτοιους Διδασκάλους, αυτή η κατηγορία είναι αληθινή, πραγματική, δίκαιη και χωρίς σφάλμα».

Ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία

516. Όταν αυτό ειπώθηκε, ο βραχμάνος Λοχίτσα είπε στον Ευλογημένο: «Υπάρχει όμως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο;» «Υπάρχει, Λοχίτσα, Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο». «Ποιος είναι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, αυτός ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο;»

«Εδώ, Λοχίτσα, ο Τατχάγκατα εγείρεται στον κόσμο, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος... κ.λπ... Έτσι, Λοχίτσα, ένας μοναχός είναι τέλειος στην ηθική... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην πρώτη διαλογιστική έκσταση... Σε όποιον Διδάσκαλο, Λοχίτσα, ο μαθητής φτάνει σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, αυτός επίσης, Λοχίτσα, είναι ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο. Και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αναληθής, ψευδής, νομικά μη έγκυρη και επιλήψιμη... κ.λπ... τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ... την τρίτη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Σε όποιον Διδάσκαλο, Λοχίτσα, ο μαθητής φτάνει σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, αυτός επίσης, Λοχίτσα, είναι ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο, και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αναληθής, ψευδής, νομικά μη έγκυρη και επιλήψιμη... κατευθύνει και στρέφει τον νου προς τη γνώση και την ενόραση... κ.λπ... Σε όποιον Διδάσκαλο, Λοχίτσα, ο μαθητής φτάνει σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, αυτός επίσης, Λοχίτσα, είναι ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο, και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αναληθής, ψευδής, νομικά μη έγκυρη και επιλήψιμη... κατανοεί: 'δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'. Σε όποιον Διδάσκαλο, Λοχίτσα, ο μαθητής φτάνει σε τέτοια εξαίρετη διάκριση, αυτός επίσης, Λοχίτσα, είναι ο Διδάσκαλος που δεν αξίζει κατηγορία στον κόσμο, και όποιος κατηγορεί τέτοιον Διδάσκαλο, αυτή η κατηγορία είναι αναληθής, ψευδής, νομικά μη έγκυρη και επιλήψιμη».

517. Όταν αυτό ειπώθηκε, ο βραχμάνος Λοχίτσα είπε στον Ευλογημένο: «Όπως, αγαπητέ Γκόταμα, ένας άνθρωπος θα έπιανε έναν άλλο άνθρωπο που πέφτει στον γκρεμό της κόλασης από τα μαλλιά, θα τον τραβούσε έξω και θα τον έστηνε σε στέρεο έδαφος, έτσι ακριβώς εγώ που έπεφτα στον γκρεμό της κόλασης τραβήχτηκα έξω από τον αξιότιμο Γκόταμα και στάθηκα σε στέρεο έδαφος. Θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα, θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα. Όπως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος θα έστηνε όρθιο κάτι που είχε αναποδογυριστεί, ή θα αποκάλυπτε κάτι που ήταν κρυμμένο, ή θα έδειχνε τον δρόμο σε κάποιον που είχε χαθεί, ή θα κρατούσε μια λάμπα λαδιού στο σκοτάδι ώστε 'αυτοί που έχουν μάτια να δουν τα αντικείμενα'· έτσι ακριβώς η Διδασκαλία έχει φανερωθεί από τον αξιότιμο Γκόταμα με πολλούς τρόπους. Εγώ καταφεύγω στον αξιότιμο Γκόταμα ως καταφύγιο, και στη Διδασκαλία και στην Κοινότητα των μοναχών. Ας με θεωρεί ο αξιότιμος Γκόταμα λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής».

Τέλος της ομιλίας Λοχίτσα, δωδέκατη.