10.
Η δεύτερη ομιλία για τον ευγενή μαθητή
50.
Διέμενε στη Σαβάτθι... κ.λπ...
«Σε έναν μορφωμένο ευγενή μαθητή, μοναχοί, δεν έρχεται αυτή η σκέψη -
'Όταν υπάρχει τι άραγε, υπάρχει τι; Από την έγερση τίνος εγείρεται τι;
Όταν υπάρχει τι, υπάρχουν δραστηριότητες; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει συνείδηση; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα; Όταν υπάρχει τι, υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει επαφή; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει αίσθημα; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει επιθυμία; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει προσκόλληση; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει γίγνεσθαι; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει γέννηση; Όταν υπάρχει τι, υπάρχει γήρας και θάνατος;'»
«Αλλά, μοναχοί, σε έναν μορφωμένο ευγενή μαθητή υπάρχει εδώ γνώση ανεξάρτητα από άλλους - 'Όταν αυτό υπάρχει, τούτο υπάρχει· από την έγερση αυτού τούτο εγείρεται. Όταν υπάρχει άγνοια, υπάρχουν δραστηριότητες· όταν υπάρχουν δραστηριότητες, υπάρχει συνείδηση· Όταν υπάρχει συνείδηση, υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα· όταν υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα, υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις· όταν υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις, υπάρχει επαφή· όταν υπάρχει επαφή, υπάρχει αίσθημα· όταν υπάρχει αίσθημα, υπάρχει επιθυμία· όταν υπάρχει επιθυμία, υπάρχει προσκόλληση· όταν υπάρχει προσκόλληση, υπάρχει γίγνεσθαι· όταν υπάρχει γίγνεσθαι, υπάρχει γέννηση· όταν υπάρχει γέννηση, υπάρχει γήρας και θάνατος.' Αυτός κατανοεί έτσι - 'Έτσι αυτός ο κόσμος εγείρεται.'»
«Σε έναν μορφωμένο ευγενή μαθητή, μοναχοί, δεν έρχεται αυτή η σκέψη - 'Όταν δεν υπάρχει τι άραγε, δεν υπάρχει τι; Με την παύση τίνος καταπαύει τι; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχουν δραστηριότητες; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει συνείδηση; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει επαφή; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει αίσθημα; Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει επιθυμία... κ.λπ... προσκόλληση... γίγνεσθαι... γέννηση... Όταν δεν υπάρχει τι, δεν υπάρχει γήρας και θάνατος;'»
«Αλλά, μοναχοί, σε έναν μορφωμένο ευγενή μαθητή υπάρχει εδώ γνώση ανεξάρτητα από άλλους - 'Όταν αυτό δεν υπάρχει, τούτο δεν υπάρχει· με την παύση αυτού τούτο καταπαύει. Όταν δεν υπάρχει άγνοια, δεν υπάρχουν δραστηριότητες· όταν δεν υπάρχουν δραστηριότητες, δεν υπάρχει συνείδηση· Όταν δεν υπάρχει συνείδηση, δεν υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα· όταν δεν υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα, δεν υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις... κ.λπ... όταν δεν υπάρχει γέννηση, δεν υπάρχει γήρας και θάνατος.' Αυτός κατανοεί έτσι - 'Έτσι αυτός ο κόσμος καταπαύει.'»
«Όταν, μοναχοί, ένας ευγενής μαθητής κατανοεί έτσι όπως πραγματικά είναι την προέλευση και την πάροδο του κόσμου, αυτός ονομάζεται, μοναχοί, ευγενής μαθητής τέλειος στην ορθή άποψη, και επίσης τέλειος στην ενόραση, και επίσης έχει φτάσει σε αυτή την Άριστη Διδασκαλία, και επίσης βλέπει αυτή την Άριστη Διδασκαλία, και επίσης είναι προικισμένος με τη γνώση ενός εκπαιδευόμενου, και επίσης είναι προικισμένος με την αληθινή γνώση ενός εκπαιδευόμενου, και επίσης έχει επιτύχει το ρεύμα της Διδασκαλίας, και επίσης είναι ευγενής με διεισδυτική σοφία, και επίσης παραμένει φτάνοντας στη θύρα της αθανασίας». Δέκατη.