8.
Η ομιλία για τον καλό φίλο
129.
Προέλευση στη Σαβάττχι.
Καθισμένος στο πλάι, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είπε στον Ευλογημένο:
«Εδώ σε μένα, σεβάσμιε κύριε, που είχα μεταβεί σε ιδιωτικό χώρο και ήμουν σε απομόνωση, εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός:
'Η Διδασκαλία είναι καλά διδαγμένη από τον Ευλογημένο, και αυτή είναι για αυτόν που έχει καλό φίλο, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, όχι για αυτόν που έχει κακόβουλο φίλο, κακόβουλο σύντροφο, κλίνει προς τους κακόβουλους'».
«Έτσι είναι, μεγάλε βασιλιά, έτσι είναι, μεγάλε βασιλιά! Η Διδασκαλία, μεγάλε βασιλιά, είναι καλά διδαγμένη από εμένα. Και αυτή είναι για αυτόν που έχει καλό φίλο, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, όχι για αυτόν που έχει κακόβουλο φίλο, κακόβουλο σύντροφο, κλίνει προς τους κακόβουλους.
Κάποτε, μεγάλε βασιλιά, διέμενα στους Σάκκα· Ναγκαράκα ήταν το όνομα μιας κωμόπολης των Σάκυα. Τότε, μεγάλε βασιλιά, ο μοναχός Άναντα ήρθε σε μένα· αφού πλησίασε, μου απέδωσε σεβασμό και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, μεγάλε βασιλιά, ο μοναχός Άναντα μου είπε: 'Αυτό είναι το μισό της άγιας ζωής, σεβάσμιε κύριε - δηλαδή η καλή φιλία, η καλή συντροφικότητα, η κλίση προς τους καλούς'».
«Όταν αυτό ειπώθηκε, μεγάλε βασιλιά, είπα στον μοναχό Άναντα: 'Μην μιλάς έτσι, Άναντα, μην μιλάς έτσι, Άναντα! Αυτό πράγματι είναι ολόκληρη η άγια ζωή, Άναντα - δηλαδή η καλή φιλία, η καλή συντροφικότητα, η κλίση προς τους καλούς. Για έναν μοναχό που έχει καλό φίλο, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, Άναντα, αυτό αναμένεται: θα αναπτύξει την ευγενή οκταμελή οδό, θα καλλιεργήσει την ευγενή οκταμελή οδό'.
'Και πώς, Άναντα, ένας μοναχός που έχει καλό φίλο, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό; Εδώ, Άναντα, ένας μοναχός αναπτύσσει την ορθή άποψη, βασισμένη στην αποστασιοποίηση, βασισμένη στο μη πάθος, βασισμένη στην παύση, ωριμάζουσα στην αποδέσμευση· αναπτύσσει τον ορθό λογισμό... κ.λπ... αναπτύσσει την ορθή ομιλία... κ.λπ... αναπτύσσει την ορθή πράξη... κ.λπ... αναπτύσσει τον ορθό βιοπορισμό... κ.λπ... αναπτύσσει την ορθή προσπάθεια... κ.λπ... αναπτύσσει την ορθή μνήμη... κ.λπ... αναπτύσσει την ορθή αυτοσυγκέντρωση, βασισμένη στην αποστασιοποίηση, βασισμένη στο μη πάθος, βασισμένη στην παύση, ωριμάζουσα στην αποδέσμευση. Έτσι λοιπόν, Άναντα, ένας μοναχός που έχει καλό φίλο, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό. Και αυτό, Άναντα, πρέπει να γίνει κατανοητό με αυτή τη μέθοδο, πώς αυτό πράγματι είναι ολόκληρη η άγια ζωή - δηλαδή η καλή φιλία, η καλή συντροφικότητα, η κλίση προς τους καλούς'».
«Διότι, Άναντα, βασιζόμενα σε μένα ως καλό φίλο, τα όντα που είναι υποκείμενα στη γέννηση απελευθερώνονται από τη γέννηση, τα όντα που είναι υποκείμενα στο γήρας απελευθερώνονται από το γήρας, τα όντα που είναι υποκείμενα στην ασθένεια απελευθερώνονται από την ασθένεια, τα όντα που είναι υποκείμενα στον θάνατο απελευθερώνονται από τον θάνατο, τα όντα που είναι υποκείμενα στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος απελευθερώνονται από τη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος. Με αυτή τη μέθοδο, Άναντα, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς ολόκληρη αυτή η άγια ζωή - δηλαδή η καλή φιλία, η καλή συντροφικότητα, η κλίση προς τους καλούς'».
«Γι' αυτό, μεγάλε βασιλιά, πρέπει να εξασκείσαι έτσι - "θα έχω καλούς φίλους, θα έχω καλούς συντρόφους, θα κλίνω προς τους καλούς". Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, μεγάλε βασιλιά.
«Για σένα, μεγάλε βασιλιά, που έχεις καλούς φίλους, καλούς συντρόφους, που κλίνεις προς τους καλούς, αυτός ο ένας παράγοντας πρέπει να καλλιεργείται εξαρτώμενος - η επιμέλεια στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Καθώς εσύ, μεγάλε βασιλιά, διαμένεις επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια, στον γυναικωνίτη που σε ακολουθεί θα έρθει έτσι η σκέψη - "ο βασιλιάς διαμένει επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια. Λοιπόν, ας διαμένουμε κι εμείς επιμελείς, εξαρτώμενοι από την επιμέλεια"».
«Καθώς εσύ, μεγάλε βασιλιά, διαμένεις επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια, και στους πολεμιστές που σε ακολουθούν θα έρθει έτσι η σκέψη - "ο βασιλιάς διαμένει επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια. Λοιπόν, ας διαμένουμε κι εμείς επιμελείς, εξαρτώμενοι από την επιμέλεια"».
«Καθώς εσύ, μεγάλε βασιλιά, διαμένεις επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια, και στο στράτευμα θα έρθει έτσι η σκέψη - "ο βασιλιάς διαμένει επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια. Λοιπόν, ας διαμένουμε κι εμείς επιμελείς, εξαρτώμενοι από την επιμέλεια"».
«Καθώς εσύ, μεγάλε βασιλιά, διαμένεις επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια, και στους κατοίκους των κωμοπόλεων και της υπαίθρου θα έρθει έτσι η σκέψη - "ο βασιλιάς διαμένει επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια. Λοιπόν, ας διαμένουμε κι εμείς επιμελείς, εξαρτώμενοι από την επιμέλεια"».
«Καθώς εσύ, μεγάλε βασιλιά, διαμένεις επιμελής, εξαρτώμενος από την επιμέλεια, και ο ίδιος ο εαυτός σου θα είναι φυλαγμένος και προστατευμένος - και ο γυναικωνίτης θα είναι φυλαγμένος και προστατευμένος, και το θησαυροφυλάκιο θα είναι φυλαγμένο και προστατευμένο». Αυτά είπε... κ.λπ...
την επιμέλεια επαινούν, στις αξιέπαινες πράξεις οι σοφοί.
στην παρούσα ζωή αυτό που είναι όφελος, και αυτό που είναι όφελος που αφορά τη μελλοντική ζωή·
με την πλήρη συνειδητοποίηση του οφέλους ο σοφός, σοφός ονομάζεται».