Paṭhamaaputtakasuttaṃ [SN 3.19, PTS 1.90–1.91]

9.

Η πρώτη ομιλία για τον άτεκνο

130. Προέλευση στη Σαβάττχι. Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα κατά τη διάρκεια της ημέρας πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Στον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Λοιπόν, από πού έρχεσαι, μεγάλε βασιλιά, το μεσημέρι;»

«Εδώ, σεβάσμιε κύριε, στη Σαβάτθι ένας πλούσιος οικοδεσπότης πέθανε. Αφού μετέφερα την περιουσία του, που ήταν χωρίς γιο, στο εσωτερικό παλάτι του βασιλιά, έρχομαι. Ογδόντα εκατοντάδες χιλιάδες μόνο σε χρυσό, σεβάσμιε κύριε, τι να πει κανείς για τα χρήματα! Εκείνου του πλούσιου οικοδεσπότη, σεβάσμιε κύριε, τέτοια ήταν η απόλαυση της τροφής - έτρωγε ρύζι με φλούδες μαζί με ξινή σούπα. Τέτοια ήταν η απόλαυση των ρούχων - φορούσε κανναβένιο ρούχο ραμμένο από τρία κομμάτια. Τέτοια ήταν η απόλαυση του οχήματος - πήγαινε με ένα παλιό αμαξάκι κρατώντας μια ομπρέλα από φύλλα».

«Έτσι είναι, μεγάλε βασιλιά, έτσι είναι, μεγάλε βασιλιά! Ένα ανάρετο άτομο, μεγάλε βασιλιά, αφού αποκτήσει εξαιρετικά πλούτη, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τον εαυτό του, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τη μητέρα και τον πατέρα, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τα παιδιά και τη σύζυγο, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τους δούλους, τους εργάτες και τους υπηρέτες, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τους φίλους και συνεργάτες, δεν εδραιώνει στους ασκητές και βραχμάνους προσφορές που οδηγούν προς τα άνω, που οδηγούν στον παράδεισο, που έχουν ευτυχισμένο επακόλουθο, που οδηγούν στον ευδαιμονικό κόσμο. Όταν εκείνα τα πλούτη του δεν χρησιμοποιούνται σωστά έτσι, είτε οι βασιλιάδες τα αρπάζουν, είτε οι κλέφτες τα αρπάζουν, είτε η φωτιά τα καίει, είτε το νερό τα παρασύρει, είτε οι μη αγαπημένοι κληρονόμοι τα αρπάζουν. Έτσι εκείνα τα πλούτη, μεγάλε βασιλιά, που δεν χρησιμοποιούνται σωστά, οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, όχι σε απόλαυση.

«Όπως, μεγάλε βασιλιά, σε ένα μέρος χωρίς ανθρώπους μια λιμνούλα με διαυγές νερό, με δροσερό νερό, με γλυκό νερό, με καθαρό νερό, με ωραίες όχθες, γοητευτική. Εκείνο το νερό ο κόσμος ούτε θα το έπαιρνε, ούτε θα το έπινε, ούτε θα έκανε μπάνιο, ούτε θα το χρησιμοποιούσε όπως ήθελε. Έτσι πράγματι εκείνο το νερό, μεγάλε βασιλιά, που δεν χρησιμοποιείται σωστά, θα οδηγούνταν σε πλήρη εξάλειψη, όχι σε απόλαυση. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μεγάλε βασιλιά, ένα ανάρετο άτομο, αφού αποκτήσει εξαιρετικά πλούτη, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τον εαυτό του, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τη μητέρα και τον πατέρα, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τα παιδιά και τη σύζυγο, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τους δούλους, τους εργάτες και τους υπηρέτες, δεν ευχαριστεί και δεν ικανοποιεί τους φίλους και συνεργάτες, δεν εδραιώνει στους ασκητές και βραχμάνους προσφορές που οδηγούν προς τα άνω, που οδηγούν στον παράδεισο, που έχουν ευτυχισμένο επακόλουθο, που οδηγούν στον ευδαιμονικό κόσμο. Όταν εκείνα τα πλούτη του δεν χρησιμοποιούνται σωστά έτσι, είτε οι βασιλιάδες τα αρπάζουν, είτε οι κλέφτες τα αρπάζουν, είτε η φωτιά τα καίει, είτε το νερό τα παρασύρει, είτε οι μη αγαπημένοι κληρονόμοι τα αρπάζουν. Έτσι εκείνα τα πλούτη, μεγάλε βασιλιά, που δεν χρησιμοποιούνται σωστά, οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, όχι σε απόλαυση.

«Ένα ενάρετο άτομο όμως, μεγάλε βασιλιά, αφού αποκτήσει εξαιρετικά πλούτη, ευχαριστεί και ικανοποιεί τον εαυτό του, ευχαριστεί και ικανοποιεί τη μητέρα και τον πατέρα, ευχαριστεί και ικανοποιεί τα παιδιά και τη σύζυγο, ευχαριστεί και ικανοποιεί τους δούλους, τους εργάτες και τους υπηρέτες, ευχαριστεί και ικανοποιεί τους φίλους και συνεργάτες, εδραιώνει στους ασκητές και βραχμάνους προσφορές που οδηγούν προς τα άνω, που οδηγούν στον παράδεισο, που έχουν ευτυχισμένο επακόλουθο, που οδηγούν στον ευδαιμονικό κόσμο. Όταν εκείνα τα πλούτη του χρησιμοποιούνται σωστά έτσι, ούτε οι βασιλιάδες τα αρπάζουν, ούτε οι κλέφτες τα αρπάζουν, ούτε η φωτιά τα καίει, ούτε το νερό τα παρασύρει, ούτε οι μη αγαπημένοι κληρονόμοι τα αρπάζουν. Έτσι εκείνα τα πλούτη, μεγάλε βασιλιά, που χρησιμοποιούνται σωστά, οδηγούνται σε απόλαυση, όχι σε πλήρη εξάλειψη.

«Όπως, μεγάλε βασιλιά, κοντά σε ένα χωριό ή μια κωμόπολη μια λιμνούλα με διαυγές νερό, με δροσερό νερό, με γλυκό νερό, με καθαρό νερό, με ωραίες όχθες, γοητευτική. Εκείνο το νερό ο κόσμος θα το έπαιρνε, θα το έπινε, θα έκανε μπάνιο, θα το χρησιμοποιούσε όπως ήθελε. Έτσι πράγματι εκείνο το νερό, μεγάλε βασιλιά, που χρησιμοποιείται σωστά, θα οδηγούνταν σε απόλαυση, όχι σε πλήρη εξάλειψη. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μεγάλε βασιλιά, ένα ενάρετο άτομο, αφού αποκτήσει εξαιρετικά πλούτη, ευχαριστεί και ικανοποιεί τον εαυτό του, ευχαριστεί και ικανοποιεί τη μητέρα και τον πατέρα, ευχαριστεί και ικανοποιεί τα παιδιά και τη σύζυγο, ευχαριστεί και ικανοποιεί τους δούλους, τους εργάτες και τους υπηρέτες, ευχαριστεί και ικανοποιεί τους φίλους και συνεργάτες, εδραιώνει στους ασκητές και βραχμάνους προσφορές που οδηγούν προς τα άνω, που οδηγούν στον παράδεισο, που έχουν ευτυχισμένο επακόλουθο, που οδηγούν στον ευδαιμονικό κόσμο. Όταν εκείνα τα πλούτη του χρησιμοποιούνται σωστά έτσι, ούτε οι βασιλιάδες τα αρπάζουν, ούτε οι κλέφτες τα αρπάζουν, ούτε η φωτιά τα καίει, ούτε το νερό τα παρασύρει, ούτε οι μη αγαπημένοι κληρονόμοι τα αρπάζουν. Έτσι εκείνα τα πλούτη, μεγάλε βασιλιά, που χρησιμοποιούνται σωστά, οδηγούνται σε απόλαυση, όχι σε πλήρη εξάλειψη».