5.
Η πρώτη ομιλία για τη συγκράτηση
1085.
«Θυμάστε, μοναχοί, τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα;»
Όταν αυτό ειπώθηκε, κάποιος μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«Εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο».
«Πώς όμως εσύ, μοναχέ, θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα;»
«Εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τον υπαρξιακό πόνο ως την πρώτη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο·
εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι την προέλευση του υπαρξιακού πόνου ως τη δεύτερη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο·
εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι την παύση του υπαρξιακού πόνου ως την τρίτη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο·
εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι την πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως την τέταρτη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο.
Έτσι λοιπόν εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο».
«Καλώς, καλώς, μοναχέ! Καλώς πράγματι εσύ, μοναχέ, θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα. Ο υπαρξιακός πόνος, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η πρώτη ευγενής αλήθεια, έτσι να τον θυμάσαι· η προέλευση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η δεύτερη ευγενής αλήθεια, έτσι να την θυμάσαι· η παύση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η τρίτη ευγενής αλήθεια, έτσι να την θυμάσαι· η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η τέταρτη ευγενής αλήθεια, έτσι να την θυμάσαι. Έτσι λοιπόν, μοναχέ, να θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα.
«Γι' αυτό, μοναχέ, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: 'αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος'... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»». Πέμπτο.