5.
Η ομιλία στον Βάππα
195.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα.
Τότε ο Βάππα ο Σάκκα, μαθητής των Τζαϊν, πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα και κάθισε στο πλάι.
Στον Βάππα τον Σάκκα, τον μαθητή των Τζαϊν, που καθόταν στο πλάι, ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα είπε αυτό:
«Ας υποθέσουμε ότι υπήρχε εδώ κάποιος, Βάππα, συγκρατημένος στο σώμα, συγκρατημένος στην ομιλία, συγκρατημένος στον νου, με τη φθίση της άγνοιας και την έγερση της αληθινής γνώσης. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;» «Βλέπω, σεβάσμιε κύριε, εκείνη τη δυνατότητα. Ας υποθέσουμε ότι υπήρχε εδώ, σεβάσμιε κύριε, κακόβουλη πράξη που έγινε στο παρελθόν με ανώριμο επακόλουθο. Από αυτό ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή». Και αυτή η συζήτηση του σεβάσμιου Μαχαμογκαλλάνα με τον Βάππα τον Σάκκα, τον μαθητή των Τζαϊν, έμεινε ημιτελής.
Τότε ο Ευλογημένος, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πήγε στην αίθουσα συνάθροισης· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος είπε στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα:
«Για ποιο θέμα, Μογκαλλάνα, συζητάτε τώρα που είστε συγκεντρωμένοι εδώ· και ποια ήταν η συζήτηση που διακόπηκε;» «Εδώ εγώ, σεβάσμιε κύριε, είπα στον Βάππα τον Σάκκα, τον μαθητή των Τζαϊν: 'Ας υποθέσουμε ότι υπήρχε εδώ κάποιος, Βάππα, συγκρατημένος στο σώμα, συγκρατημένος στην ομιλία, συγκρατημένος στον νου, με τη φθίση της άγνοιας και την έγερση της αληθινής γνώσης. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;' Όταν αυτό ειπώθηκε, σεβάσμιε κύριε, ο Βάππα ο Σάκκα, ο μαθητής των Τζαϊν, μου είπε: 'Βλέπω, σεβάσμιε κύριε, εκείνη τη δυνατότητα. Ας υποθέσουμε ότι υπήρχε εδώ, σεβάσμιε κύριε, κακόβουλη πράξη που έγινε στο παρελθόν με ανώριμο επακόλουθο. Από αυτό ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή'. Αυτή λοιπόν, σεβάσμιε κύριε, η συζήτησή μας με τον Βάππα τον Σάκκα, τον μαθητή των Τζαϊν, έμεινε ημιτελής· τότε έφτασε ο Ευλογημένος».
Τότε ο Ευλογημένος είπε στον Βάππα τον Σάκκα, τον μαθητή των Τζαϊν: «Αν εσύ, Βάππα, αποδεχθείς αυτό που πρέπει να αποδεχθείς και απορρίψεις αυτό που πρέπει να απορριφθεί, και αν δεν κατανοήσεις το νόημα κάποιου λόγου μου, να με ρωτήσεις περαιτέρω γι' αυτό: 'αυτό, σεβάσμιε κύριε, πώς είναι; ποιο είναι το νόημα αυτού;' θα μπορούσε να υπάρξει εδώ συνομιλία μεταξύ μας». «Θα αποδεχθώ, σεβάσμιε κύριε, αυτό που πρέπει να αποδεχθώ από τον Ευλογημένο, και θα απορρίψω αυτό που πρέπει να απορριφθεί, και αν δεν κατανοήσω το νόημα κάποιου λόγου του Ευλογημένου, θα ρωτήσω περαιτέρω τον ίδιο τον Ευλογημένο γι' αυτό: 'αυτό, σεβάσμιε κύριε, πώς είναι; ποιο είναι το νόημα αυτού;' Ας υπάρξει εδώ συνομιλία μεταξύ μας».
«Τι νομίζεις, Βάππα, οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί που εγείρονται λόγω της σωματικής δραστηριότητας, σε αυτόν που απέχει από τη σωματική δραστηριότητα, έτσι εκείνες οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί δεν υπάρχουν. Αυτός δεν κάνει νέα πράξη, και την παλιά πράξη τερματίζει βιώνοντάς την ξανά και ξανά· αυτή η διάβρωση είναι ορατή εδώ και τώρα, άμεσα αποτελεσματική, προσκαλώντας κάποιον να έλθει και να δει, οδηγώντας εμπρός, κατανοητή ατομικά από τους νοήμονες. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Τι νομίζεις, Βάππα, οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί που εγείρονται λόγω της λεκτικής δραστηριότητας, σε αυτόν που απέχει από τη λεκτική δραστηριότητα, έτσι εκείνες οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί δεν υπάρχουν. Αυτός δεν κάνει νέα πράξη, και την παλιά πράξη τερματίζει βιώνοντάς την ξανά και ξανά. Αυτή η διάβρωση είναι ορατή εδώ και τώρα, άμεσα αποτελεσματική, προσκαλώντας κάποιον να έλθει και να δει, οδηγώντας εμπρός, κατανοητή ατομικά από τους νοήμονες. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Τι νομίζεις, Βάππα, οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί που εγείρονται λόγω της νοητικής δραστηριότητας, σε αυτόν που απέχει από τη νοητική δραστηριότητα, έτσι εκείνες οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί δεν υπάρχουν. Αυτός δεν κάνει νέα πράξη, και την παλιά πράξη τερματίζει βιώνοντάς την ξανά και ξανά. Αυτή η διάβρωση είναι ορατή εδώ και τώρα, άμεσα αποτελεσματική, προσκαλώντας κάποιον να έλθει και να δει, οδηγώντας εμπρός, κατανοητή ατομικά από τους νοήμονες. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Τι νομίζεις, Βάππα, οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί που εγείρονται με την άγνοια ως συνθήκη, με τη φθίση της άγνοιας και την έγερση της αληθινής γνώσης, έτσι εκείνες οι νοητικές διαφθορές, δυσφορίες και πυρετοί δεν υπάρχουν. Αυτός δεν κάνει νέα πράξη, και την παλιά πράξη τερματίζει βιώνοντάς την ξανά και ξανά. Αυτή η διάβρωση είναι ορατή εδώ και τώρα, άμεσα αποτελεσματική, προσκαλώντας κάποιον να έλθει και να δει, οδηγώντας εμπρός, κατανοητή ατομικά από τους νοήμονες. Βλέπεις, Βάππα, εκείνη τη δυνατότητα από την οποία ως πηγή οι νοητικές διαφθορές που βιώνονται ως δυσάρεστες θα κατέκλυζαν ένα άτομο στη μελλοντική ζωή;» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Για έναν μοναχό με έτσι σωστά απελευθερωμένη συνείδηση, Βάππα, έξι μόνιμες διαμονές έχουν επιτευχθεί. Αυτός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν είναι ούτε ευχαριστημένος ούτε δυσαρεστημένος· διαμένει με αταραξία, μνήμων και με πλήρη επίγνωση. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... κ.λπ... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν είναι ούτε ευχαριστημένος ούτε δυσαρεστημένος· διαμένει με αταραξία, μνήμων και με πλήρη επίγνωση. Αυτός βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με το σώμα κατανοεί: 'βιώνω αίσθημα που τελειώνει με το σώμα'· βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή κατανοεί: 'βιώνω αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή'· κατανοεί: 'με την κατάρρευση του σώματος, μετά την εξάντληση της ζωής, εδώ ακριβώς όλα τα αισθήματα, μη απολαυσμένα, θα ψυχρανθούν'».
«Όπως, Βάππα, εξαρτώμενη από έναν στύλο εμφανίζεται σκιά. Τότε θα ερχόταν ένας άνθρωπος παίρνοντας σκαπάνη και καλάθι. Αυτός θα έκοβε εκείνον τον στύλο στη ρίζα· αφού τον έκοβε στη ρίζα θα έσκαβε· αφού έσκαβε θα ξερίζωνε τις ρίζες, ακόμη και αυτές που είναι λεπτές σαν στέλεχος ουσίρα. Αυτός θα έκοβε εκείνον τον στύλο κομμάτι κομμάτι. Αφού τον έκοβε κομμάτι κομμάτι θα τον έσχιζε. Αφού τον έσχιζε θα τον έκανε σκλήθρες σκλήθρες. Αφού τον έκανε σκλήθρες σκλήθρες θα τον στέγνωνε στον άνεμο και τον ήλιο. Αφού τον στέγνωνε στον άνεμο και τον ήλιο θα τον έκαιγε με φωτιά. Αφού τον έκαιγε με φωτιά θα τον έκανε στάχτη. Αφού τους έκανε στάχτη, είτε θα τους λίχνιζε σε δυνατό άνεμο είτε θα τους παρέσυρε σε ποτάμι με ορμητικό ρεύμα. Έτσι λοιπόν, Βάππα, η σκιά που εξαρτάται από τον στύλο, η ρίζα της έχει κοπεί, έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον.
«Ακριβώς έτσι, Βάππα, σε έναν μοναχό με έτσι σωστά απελευθερωμένη συνείδηση, έξι μόνιμες διαμονές έχουν επιτευχθεί. Αυτός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν είναι ούτε ευχαριστημένος ούτε δυσαρεστημένος· διαμένει με αταραξία, μνήμων και με πλήρη επίγνωση. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... κ.λπ... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν είναι ούτε ευχαριστημένος ούτε δυσαρεστημένος· διαμένει με αταραξία, μνήμων και με πλήρη επίγνωση. Αυτός βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με το σώμα κατανοεί: 'βιώνω αίσθημα που τελειώνει με το σώμα'· βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή κατανοεί: 'βιώνω αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή'· κατανοεί: 'με την κατάρρευση του σώματος, μετά την εξάντληση της ζωής, εδώ ακριβώς όλα τα αισθήματα, μη απολαυσμένα, θα ψυχρανθούν'».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο Βάππα ο Σάκυα, μαθητής των Τζαϊν, είπε στον Ευλογημένο: «Όπως, σεβάσμιε κύριε, ένας άνθρωπος επιθυμώντας κέρδος θα έτρεφε άλογα προς πώληση. Αυτός δεν θα επιτύγχανε κέρδος, και επιπλέον θα γινόταν μέτοχος κούρασης και δυσφορίας. Ακριβώς έτσι κι εγώ, σεβάσμιε κύριε, επιθυμώντας κέρδος υπηρέτησα τους ανόητους Τζαϊν. Εγώ δεν επέτυχα κέρδος, και επιπλέον έγινα μέτοχος κούρασης και δυσφορίας. Εγώ, σεβάσμιε κύριε, από σήμερα και στο εξής, την πεποίθηση που είχα στους ανόητους Τζαϊν, την λιχνίζω σε δυνατό άνεμο ή την παρασύρω σε ποτάμι με ορμητικό ρεύμα. Θαυμάσιο, σεβάσμιε κύριε... κ.λπ... Ας με θεωρεί ο Ευλογημένος, σεβάσμιε κύριε, λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής». Πέμπτο.