8.
Η ομιλία στον Βατσαγκόττα
417.
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον Ευλογημένο.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είπε στον Ευλογημένο:
«Τι λοιπόν, αγαπητέ Γκόταμα, ο κόσμος είναι αιώνιος;»
Αυτό έχει μείνει αδήλωτο, Βάτσα, από εμένα -
'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ...
«Τι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο';»
«Και αυτό λοιπόν, Βάτσα, έχει μείνει αδήλωτο από εμένα -
'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'».
«Ποια άραγε, αγαπητέ Γκόταμα, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία στους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές, όταν ερωτηθούν έτσι, υπάρχει τέτοια απάντηση - ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'; Και ποια, αγαπητέ Γκόταμα, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία στον αξιότιμο Γκόταμα, όταν ερωτηθεί έτσι, δεν υπάρχει τέτοια απάντηση - 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο';»
«Οι αλλόδοξοι, Βάτσα, περιπλανώμενοι ασκητές θεωρούν την ύλη ως εαυτό, ή τον εαυτό ως έχοντα ύλη, ή την ύλη στον εαυτό, ή τον εαυτό στην ύλη. Θεωρούν το αίσθημα ως εαυτό... κ.λπ... την αντίληψη... κ.λπ... τις δραστηριότητες... κ.λπ... θεωρούν τη συνείδηση ως εαυτό, ή τον εαυτό ως έχοντα συνείδηση, ή τη συνείδηση στον εαυτό, ή τον εαυτό στη συνείδηση. Για αυτό το λόγο στους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές, όταν ερωτηθούν έτσι, υπάρχει τέτοια απάντηση - ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'. Ο Τατχάγκατα όμως, Βάτσα, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, δεν θεωρεί την ύλη ως εαυτό, ούτε τον εαυτό ως έχοντα ύλη, ούτε την ύλη στον εαυτό, ούτε τον εαυτό στην ύλη. Δεν θεωρεί το αίσθημα ως εαυτό... κ.λπ... ούτε την αντίληψη... κ.λπ... ούτε τις δραστηριότητες... κ.λπ... δεν θεωρεί τη συνείδηση ως εαυτό, ούτε τον εαυτό ως έχοντα συνείδηση, ούτε τη συνείδηση στον εαυτό, ούτε τον εαυτό στη συνείδηση. Για αυτό το λόγο στον Τατχάγκατα, όταν ερωτηθεί έτσι, δεν υπάρχει τέτοια απάντηση - 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'».
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα, αφού σηκώθηκε από τη θέση του, πλησίασε τον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα· αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα. Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είπε στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα: «Τι λοιπόν, αγαπητέ Μογκαλλάνα, ο κόσμος είναι αιώνιος;» «Αυτό έχει μείνει αδήλωτο, Βάτσα, από τον Ευλογημένο - 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... «Τι όμως, αγαπητέ Μογκαλλάνα, 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο';» «Και αυτό, Βάτσα, έχει μείνει αδήλωτο από τον Ευλογημένο - 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'».
«Ποια άραγε, αγαπητέ Μογκαλλάνα, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία στους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές, όταν ερωτηθούν έτσι, υπάρχει τέτοια απάντηση - ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'; Και ποια, αγαπητέ Μογκαλλάνα, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία στον ασκητή Γκόταμα, όταν ερωτηθεί έτσι, δεν υπάρχει τέτοια απάντηση - 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο';»
«Οι αλλόδοξοι, Βάτσα, περιπλανώμενοι ασκητές θεωρούν την ύλη ως εαυτό, ή τον εαυτό ως έχοντα ύλη, ή την ύλη στον εαυτό, ή τον εαυτό στην ύλη. Θεωρούν το αίσθημα ως εαυτό... κ.λπ... την αντίληψη... κ.λπ... τις δραστηριότητες... κ.λπ... θεωρούν τη συνείδηση ως εαυτό, ή τον εαυτό ως έχοντα συνείδηση, ή τη συνείδηση στον εαυτό, ή τον εαυτό στη συνείδηση. Για αυτό το λόγο στους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές, όταν ερωτηθούν έτσι, υπάρχει τέτοια απάντηση - ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ... ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'. Ο Τατχάγκατα όμως, Βάτσα, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, δεν θεωρεί την ύλη ως εαυτό, ούτε τον εαυτό ως έχοντα ύλη, ούτε την ύλη στον εαυτό, ούτε τον εαυτό στην ύλη. Δεν θεωρεί το αίσθημα ως εαυτό... κ.λπ... ούτε την αντίληψη... κ.λπ... ούτε τις δραστηριότητες... κ.λπ... δεν θεωρεί τη συνείδηση ως εαυτό, ούτε τον εαυτό ως έχοντα συνείδηση, ούτε τη συνείδηση στον εαυτό, ούτε τον εαυτό στη συνείδηση. Για αυτό το λόγο στον Τατχάγκατα, όταν ερωτηθεί έτσι, δεν υπάρχει τέτοια απάντηση - 'ο κόσμος είναι αιώνιος', 'ο κόσμος είναι μη-αιώνιος', 'ο κόσμος είναι πεπερασμένος', 'ο κόσμος είναι άπειρος', 'η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα', 'η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο', 'ο Τατχάγκατα υπάρχει μετά το θάνατο', 'ο Τατχάγκατα δεν υπάρχει μετά το θάνατο', 'ο Τατχάγκατα και υπάρχει και δεν υπάρχει μετά το θάνατο', 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'.»
«Καταπληκτικό, αγαπητέ Μογκαλλάνα, εκπληκτικό, αγαπητέ Μογκαλλάνα! Αφού πράγματι του Διδασκάλου και του μαθητή το νόημα με το νόημα και η φράση με τη φράση συμφωνούν, συμπίπτουν, δεν αντιφάσκουν, δηλαδή στο ύψιστο σημείο. Τώρα εγώ, αγαπητέ Μογκαλλάνα, αφού πλησίασα τον ασκητή Γκόταμα, τον ρώτησα για αυτό το θέμα. Και ο ασκητής Γκόταμα μου εξήγησε αυτό το θέμα με αυτούς τους όρους, με αυτές τις φράσεις, όπως ακριβώς ο αξιότιμος Μογκαλλάνα. Καταπληκτικό, αγαπητέ Μογκαλλάνα, εκπληκτικό, αγαπητέ Μογκαλλάνα! Αφού πράγματι του Διδασκάλου και του μαθητή το νόημα με το νόημα και η φράση με τη φράση συμφωνούν, συμπίπτουν, δεν αντιφάσκουν, δηλαδή στο ύψιστο σημείο.» Όγδοη.