2.
Η ομιλία στον Σαριπούττα
52.
Εκεί ο σεβάσμιος Σαριπούττα απευθύνθηκε στους μοναχούς -
«Φίλοι μοναχοί».
«Φίλε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον σεβάσμιο Σαριπούττα.
Ο σεβάσμιος Σαριπούττα είπε αυτό -
«Αν, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι επιδέξιος στις μεθόδους κατανόησης της συνείδησης των άλλων, τότε 'θα γίνω επιδέξιος στις μεθόδους κατανόησης της δικής μου συνείδησης' - έτσι πρέπει να εξασκείστε, φίλοι.
«Και πώς, φίλοι, ένας μοναχός είναι επιδέξιος στις μεθόδους κατανόησης της δικής του συνείδησης; Όπως, φίλοι, μια γυναίκα ή ένας άνδρας, νέος, νεαρός, που του αρέσει να στολίζεται, ανασκοπώντας την αντανάκλαση του προσώπου του σε έναν αγνό, λαμπερό καθρέφτη ή σε ένα διαυγές δοχείο με νερό, αν εκεί βλέπει σκόνη ή νοητική κηλίδα, προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνης ακριβώς της σκόνης ή της νοητικής κηλίδας. Αν εκεί δεν βλέπει σκόνη ή νοητική κηλίδα, γι' αυτό ακριβώς είναι ευχαριστημένος, με ολοκληρωμένο σκοπό - "τι κέρδος πράγματι για μένα, αγνό είναι πράγματι για μένα".
Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλοι, η ανασκόπηση ενός μοναχού είναι πολύ ωφέλιμη στις καλές νοητικές καταστάσεις - 'είμαι άραγε πλεονέκτης συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε χωρίς πλεονεξία συχνά διαμένοντας, έχω άραγε κακόβουλο νου συχνά διαμένοντας, έχω άραγε νου χωρίς κακία συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε κυριευμένος από νωθρότητα και υπνηλία συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε απαλλαγμένος από νωθρότητα και υπνηλία συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε ανήσυχος συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε χωρίς ανησυχία συχνά διαμένοντας, έχω άραγε σκεπτικιστική αμφιβολία συχνά διαμένοντας, έχω άραγε διαβεί τη σκεπτικιστική αμφιβολία συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε οργίλος συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε χωρίς οργή συχνά διαμένοντας, έχω άραγε μολυσμένο νου συχνά διαμένοντας, έχω άραγε αμόλυντο νου συχνά διαμένοντας, έχω άραγε ταραγμένο σώμα συχνά διαμένοντας, έχω άραγε αταραξία σώματος συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε οκνηρός συχνά διαμένοντας, καταβάλλω άραγε έντονη ενεργητικότητα συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε αυτοσυγκεντρωμένος συχνά διαμένοντας, είμαι άραγε μη αυτοσυγκεντρωμένος συχνά διαμένοντας'.
«Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'είμαι πλεονέκτης συχνά διαμένοντας... κ.λπ... είμαι μη αυτοσυγκεντρωμένος συχνά διαμένοντας', τότε, φίλοι, από εκείνον τον μοναχό για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων πρέπει να γίνει υπερβολική θέληση και προσπάθεια και ζήλος και ενθουσιασμός και ανυποχώρητη στάση και μνήμη και ενσυνειδητότητα. Όπως, φίλοι, κάποιος με φλεγόμενο ρούχο ή φλεγόμενο κεφάλι. Θα έκανε υπερβολική θέληση και προσπάθεια και ζήλο και ενθουσιασμό και ανυποχώρητη στάση και μνήμη και ενσυνειδητότητα για το σβήσιμο αυτού ακριβώς του ρούχου ή του κεφαλιού. Ακριβώς έτσι, φίλοι, από εκείνον τον μοναχό για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων πρέπει να γίνει υπερβολική θέληση και προσπάθεια και ζήλος και ενθουσιασμός και ανυποχώρητη στάση και μνήμη και ενσυνειδητότητα.
«Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'είμαι χωρίς πλεονεξία συχνά διαμένοντας... κ.λπ... είμαι αυτοσυγκεντρωμένος συχνά διαμένοντας', τότε, φίλοι, από εκείνον τον μοναχό, αφού εδραιωθεί σε αυτές ακριβώς τις καλές νοητικές καταστάσεις, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια για την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών πέρα από αυτό». Δεύτερο.