1.
Η ομιλία για τον άνεμο
206.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα.
Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Όταν υπάρχει τι, μοναχοί, μέσω της προσκόλλησης σε τι, αφού προσκολληθεί σε τι, εγείρεται αυτή η άποψη -
'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος';»
«Ο Ευλογημένος είναι η ρίζα των διδασκαλιών μας, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος είναι ο οδηγός, ο Ευλογημένος είναι το καταφύγιο. Καλώς, σεβάσμιε κύριε, ας ευδοκήσει ο ίδιος ο Ευλογημένος να εξηγήσει το νόημα αυτών που ειπώθηκαν. Αφού ακούσουν από τον Ευλογημένο, οι μοναχοί θα το θυμούνται». «Τότε λοιπόν, μοναχοί, ακούστε, προσέχετε καλά· θα μιλήσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Όταν υπάρχει ύλη, μοναχοί, μέσω της προσκόλλησης στην ύλη, αφού προσκολληθεί στην ύλη, εγείρεται αυτή η άποψη - 'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος'. Όταν υπάρχει αίσθημα... κ.λπ... όταν υπάρχει αντίληψη... όταν υπάρχουν δραστηριότητες... όταν υπάρχει συνείδηση, μέσω της προσκόλλησης στη συνείδηση, αφού προσκολληθεί στη συνείδηση, εγείρεται αυτή η άποψη - 'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος'. Τι νομίζετε, μοναχοί, η ύλη είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, θα μπορούσε άραγε μέσω της μη προσκόλλησης σε αυτό να εγερθεί αυτή η άποψη - 'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Το αίσθημα είναι μόνιμο ή παροδικό;»... «η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, θα μπορούσε άραγε μέσω της μη προσκόλλησης σε αυτό να εγερθεί αυτή η άποψη - 'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε». «Και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, και αυτό είναι μόνιμο ή παροδικό;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, θα μπορούσε άραγε μέσω της μη προσκόλλησης σε αυτό να εγερθεί αυτή η άποψη - 'οι άνεμοι δεν φυσούν, τα ποτάμια δεν ρέουν, οι έγκυες δεν γεννούν, ο ήλιος και η σελήνη δεν ανατέλλουν ούτε δύουν, στερεά σαν στύλος';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Όταν, μοναχοί, σε έναν ευγενή μαθητή η αβεβαιότητα σε αυτές τις θέσεις έχει εγκαταλειφθεί, η αβεβαιότητά του για τον υπαρξιακό πόνο έχει εγκαταλειφθεί, η αβεβαιότητά του για την προέλευση του υπαρξιακού πόνου έχει εγκαταλειφθεί, η αβεβαιότητά του για την παύση του υπαρξιακού πόνου έχει εγκαταλειφθεί, η αβεβαιότητά του για την πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου έχει εγκαταλειφθεί - αυτός ονομάζεται, μοναχοί, ευγενής μαθητής εισερχόμενος στο ρεύμα, μη υποκείμενος πλέον σε ξεπεσμό σε κατώτερους κόσμους, βέβαιος, κατευθυνόμενος στην ανώτατη φώτιση». Πρώτο.