3.
Η ομιλία για τις απόψεις
93.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα.
Τότε ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα βγήκε από τη Σαβάτθι κατά τη διάρκεια της ημέρας για να δει τον Ευλογημένο.
Τότε στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα ήρθε αυτή η σκέψη:
«Δεν είναι κατάλληλη ώρα ακόμα για να δω τον Ευλογημένο.
Ο Ευλογημένος είναι σε απομόνωση.
Και για τους μοναχούς που αναπτύσσουν τον νου δεν είναι κατάλληλη ώρα για επίσκεψη.
Οι μοναχοί που αναπτύσσουν τον νου είναι σε απομόνωση.
Γιατί να μην πάω στο πάρκο των αλλόδοξων περιπλανώμενων ασκητών;»
Τότε ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα πήγε στο πάρκο των αλλόδοξων περιπλανώμενων ασκητών. Εκείνη την περίοδο οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές, αφού συγκεντρώθηκαν και συναθροίστηκαν, θορυβώδεις, με δυνατές φωνές και μεγάλες φωνές, κάθονταν συζητώντας πολλά είδη άσκοπης συζήτησης. Εκείνοι οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές είδαν τον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα να έρχεται από μακριά. Αφού τον είδαν, συμφώνησαν μεταξύ τους: «Να είστε ήσυχοι, αξιότιμοι, μην κάνετε θόρυβο, αξιότιμοι. Αυτός ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα έρχεται στο πάρκο, μαθητής του ασκητή Γκόταμα. Όσοι μαθητές του ασκητή Γκόταμα, λαϊκοί με λευκά ρούχα, διαμένουν στη Σαβάτθι, αυτός ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα είναι ένας από αυτούς. Αυτοί οι σεβάσμιοι επιθυμούν την ησυχία, είναι πειθαρχημένοι στην ησυχία, επαινούν την ησυχία. Ίσως γνωρίζοντας ότι η ακολουθία είναι ήσυχη, να σκεφτεί να πλησιάσει».
Τότε εκείνοι οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές έμειναν σιωπηλοί. Τότε ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα πλησίασε εκείνους τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές· αφού πλησίασε, χαιρέτησε εκείνους τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές. Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι. Στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα που καθόταν στο πλάι, εκείνοι οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές είπαν: «Πες μας, οικοδεσπότη, ποιες απόψεις έχει ο ασκητής Γκόταμα;» «Εγώ, σεβάσμιοι κύριοι, δεν γνωρίζω όλες τις απόψεις του Ευλογημένου».
«Έτσι λοιπόν εσύ, οικοδεσπότη, δεν γνωρίζεις όλες τις απόψεις του ασκητή Γκόταμα· πες μας, οικοδεσπότη, ποιες απόψεις έχουν οι μοναχοί;» «Ούτε των μοναχών, σεβάσμιοι κύριοι, γνωρίζω όλες τις απόψεις».
«Έτσι λοιπόν εσύ, οικοδεσπότη, δεν γνωρίζεις όλες τις απόψεις του ασκητή Γκόταμα ούτε γνωρίζεις όλες τις απόψεις των μοναχών· πες μας, οικοδεσπότη, ποιες απόψεις έχεις εσύ;» «Αυτό, σεβάσμιοι κύριοι, δεν είναι δύσκολο για εμάς να δηλώσουμε ποιες απόψεις έχουμε. Ελάτε λοιπόν, ας δηλώσουν πρώτα οι σεβάσμιοι τις δικές τους λανθασμένες απόψεις, και μετά δεν θα είναι δύσκολο για εμάς να δηλώσουμε ποιες απόψεις έχουμε».
Όταν αυτό ειπώθηκε, κάποιος περιπλανώμενος ασκητής είπε στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα: «Ο κόσμος είναι αιώνιος, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη».
Κάποιος άλλος περιπλανώμενος ασκητής είπε στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα: «Ο κόσμος είναι μη-αιώνιος, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη».
Κάποιος άλλος περιπλανώμενος ασκητής είπε στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα: «Ο κόσμος είναι πεπερασμένος... κ.λπ... ο κόσμος είναι άπειρος... η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα... η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο... ο Τατχάγκατα υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα δεν υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα και υπάρχει και δεν υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα είπε σε εκείνους τους περιπλανώμενους ασκητές: «Αυτός, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος που λέει έτσι - 'ο κόσμος είναι αιώνιος, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη', αυτού του σεβάσμιου η άποψη έχει εγερθεί είτε εξαιτίας της μη-σοφής προσοχής του εαυτού του είτε λόγω της φωνής κάποιου άλλου. Αυτή όμως η άποψη έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένη, διαμορφωμένη από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένη. Ό,τι όμως έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, διαμορφωμένο από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. Σε ό,τι είναι οδυνηρό, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος είναι προσκολλημένος, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος έχει εισέλθει.
Και αυτός, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος που λέει έτσι - 'ο κόσμος είναι μη-αιώνιος, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη', και αυτού του σεβάσμιου η άποψη έχει εγερθεί είτε εξαιτίας της μη-σοφής προσοχής του εαυτού του είτε λόγω της φωνής κάποιου άλλου. Αυτή όμως η άποψη έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένη, διαμορφωμένη από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένη. Ό,τι όμως έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, διαμορφωμένο από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. Σε ό,τι είναι οδυνηρό, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος είναι προσκολλημένος, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος έχει εισέλθει.
Και αυτός, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος που λέει έτσι - 'ο κόσμος είναι πεπερασμένος... κ.λπ... ο κόσμος είναι άπειρος... η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα... η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο... ο Τατχάγκατα υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα δεν υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα και υπάρχει και δεν υπάρχει μετά το θάνατο... ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο, μόνο αυτό είναι αλήθεια και οτιδήποτε άλλο είναι μάταιο - τέτοια άποψη έχω εγώ, οικοδεσπότη', και αυτού του σεβάσμιου η άποψη έχει εγερθεί είτε εξαιτίας της μη-σοφής προσοχής του εαυτού του είτε λόγω της φωνής κάποιου άλλου. Αυτή όμως η άποψη έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένη, διαμορφωμένη από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένη. Ό,τι όμως έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, διαμορφωμένο από τη βούληση, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. Ό,τι είναι οδυνηρό, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος είναι προσκολλημένος, σε αυτό ακριβώς αυτός ο σεβάσμιος έχει προσχωρήσει».
Όταν αυτό ειπώθηκε, εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές είπαν στον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα: «Έχουν δηλωθεί πράγματι, οικοδεσπότη, από όλους εμάς οι δικές μας λανθασμένες απόψεις. Πες μας, οικοδεσπότη, τι άποψη έχεις εσύ;» «Ό,τι, σεβάσμιε κύριε, έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, σχεδιασμένο, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. 'Ό,τι είναι οδυνηρό, αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - τέτοια άποψη έχω εγώ, σεβάσμιε κύριε».
«Ό,τι, οικοδεσπότη, έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, σχεδιασμένο, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. Ό,τι είναι οδυνηρό, σε αυτό ακριβώς εσύ, οικοδεσπότη, είσαι προσκολλημένος, σε αυτό ακριβώς εσύ, οικοδεσπότη, έχεις προσχωρήσει».
«Ό,τι, σεβάσμιε κύριε, έχει δημιουργηθεί, είναι συνθηκοκρατημένο, σχεδιασμένο, εξαρτώμενα γεγενημένο, αυτό είναι παροδικό. Ό,τι είναι παροδικό, αυτό είναι οδυνηρό. 'Ό,τι είναι οδυνηρό, αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - έτσι αυτό έχει ιδωθεί καλά όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία. Και κατανοώ όπως πραγματικά είναι την ανώτερη διαφυγή από αυτό».
Όταν αυτό ειπώθηκε, εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές έμειναν σιωπηλοί, ντροπιασμένοι, με πεσμένους ώμους, με σκυμμένο κεφάλι, σκεπτικοί, χωρίς να μπορούν να απαντήσουν. Τότε ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα, γνωρίζοντας ότι εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές ήταν σιωπηλοί, ντροπιασμένοι, με πεσμένους ώμους, με σκυμμένο κεφάλι, σκεπτικοί, χωρίς να μπορούν να απαντήσουν, σηκώθηκε από τη θέση του και πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα ανέφερε στον Ευλογημένο όλη τη συνομιλία που είχε με εκείνους τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές. «Καλώς, καλώς, οικοδεσπότη! Έτσι λοιπόν, οικοδεσπότη, εκείνοι οι ανόητοι άνθρωποι πρέπει κατά καιρούς να αντικρούονται καλά με τον κανόνα».
Τότε ο Ευλογημένος δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε τον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα με μια ομιλία για τη Διδασκαλία. Τότε ο οικοδεσπότης Ανάθαπίντικα, αφού διδάχθηκε, παρακινήθηκε, ενθαρρύνθηκε και ευχαριστήθηκε από τον Ευλογημένο με μια ομιλία για τη Διδασκαλία, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και έφυγε.
Τότε ο Ευλογημένος, λίγο μετά την αναχώρηση του οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα, απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Ακόμη κι αυτός, μοναχοί, ο μοναχός που είναι πλήρως χειροτονημένος εκατό χρόνια σε αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή, κι αυτός θα αντέκρουε έτσι ακριβώς τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές καλά με τον κανόνα, όπως αντικρούστηκαν από τον οικοδεσπότη Ανάθαπίντικα». Τρίτη.