2.
Η ομιλία για την αβεβαιότητα
988.
Κάποτε ο σεβάσμιος Λομασακαμπίγια διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα.
Τότε ο Μαχανάμα ο Σάκκα πλησίασε τον σεβάσμιο Λομασακαμπίγια·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Λομασακαμπίγια και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο Μαχανάμα ο Σάκκα είπε στον σεβάσμιο Λομασακαμπίγια:
«Η διαμονή του ασκούμενου, σεβάσμιε κύριε, είναι η ίδια με τη διαμονή του Ταθάγκατα, ή άλλη είναι η διαμονή του ασκούμενου και άλλη η διαμονή του Ταθάγκατα;»
«Όχι βέβαια, φίλε Μαχανάμα, η διαμονή του ασκούμενου δεν είναι η ίδια με τη διαμονή του Ταθάγκατα. Άλλη, φίλε Μαχανάμα, είναι η διαμονή του ασκούμενου, άλλη η διαμονή του Ταθάγκατα. Εκείνοι, φίλε Μαχανάμα, οι μοναχοί που ασκούνται, που δεν έχουν φτάσει στον στόχο, που διαμένουν επιθυμώντας την ανυπέρβλητη ελευθερία από τις δεσμεύσεις, αυτοί διαμένουν έχοντας εγκαταλείψει τα πέντε νοητικά εμπόδια. Ποια πέντε; Διαμένουν έχοντας εγκαταλείψει το νοητικό εμπόδιο της ηδονικής επιθυμίας, το νοητικό εμπόδιο του θυμού... κ.λπ... το νοητικό εμπόδιο της νωθρότητας και υπνηλίας... κ.λπ... το νοητικό εμπόδιο της ανησυχίας και τύψης... κ.λπ... διαμένουν έχοντας εγκαταλείψει το νοητικό εμπόδιο της σκεπτικιστικής αμφιβολίας.
«Και εκείνοι, φίλε Μαχανάμα, οι μοναχοί που ασκούνται, που δεν έχουν φτάσει στον στόχο, που διαμένουν επιθυμώντας την ανυπέρβλητη ελευθερία από τις δεσμεύσεις, αυτοί διαμένουν έχοντας εγκαταλείψει αυτά τα πέντε νοητικά εμπόδια.
«Εκείνοι όμως, φίλε Μαχανάμα, οι μοναχοί που είναι Άξιοι, που έχουν εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, που έχουν ολοκληρώσει την άγια ζωή, που έχουν κάνει αυτό που έπρεπε να γίνει, που έχουν αποθέσει το φορτίο, που έχουν επιτύχει τον δικό τους σκοπό, που έχουν εξαλείψει πλήρως τους δεσμούς του γίγνεσθαι, πλήρως απελευθερωμένοι μέσω της τελικής γνώσης, σε αυτούς τα πέντε νοητικά εμπόδια έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους έχει κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Ποια πέντε; Το νοητικό εμπόδιο της ηδονικής επιθυμίας έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα του έχει κοπεί, έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον· το νοητικό εμπόδιο του θυμού έχει εγκαταλειφθεί... κ.λπ... το νοητικό εμπόδιο της νωθρότητας και υπνηλίας... κ.λπ... το νοητικό εμπόδιο της ανησυχίας και τύψης... κ.λπ... το νοητικό εμπόδιο της σκεπτικιστικής αμφιβολίας έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα του έχει κοπεί, έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον.
«Εκείνοι, φίλε Μαχανάμα, οι μοναχοί που είναι Άξιοι, που έχουν εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, που έχουν ολοκληρώσει την άγια ζωή, που έχουν κάνει αυτό που έπρεπε να γίνει, που έχουν αποθέσει το φορτίο, που έχουν επιτύχει τον δικό τους σκοπό, που έχουν εξαλείψει πλήρως τους δεσμούς του γίγνεσθαι, πλήρως απελευθερωμένοι μέσω της τελικής γνώσης, σε αυτούς αυτά τα πέντε νοητικά εμπόδια έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους έχει κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Και αυτό, φίλε Μαχανάμα, πρέπει να γίνει κατανοητό με αυτή τη μέθοδο, πώς - άλλη είναι η διαμονή του ασκούμενου, άλλη η διαμονή του Ταθάγκατα.
«Κάποτε, φίλε Μαχανάμα, ο Ευλογημένος διέμενε στην Ιτσχανάνγκαλα, στο δασώδες άλσος της Ιτσχανάνγκαλα. Εκεί, φίλε Μαχανάμα, ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς: 'Επιθυμώ, μοναχοί, να αποσυρθώ σε απομόνωση για τρεις μήνες. Δεν πρέπει να με πλησιάσει κανείς εκτός από έναν που φέρνει προσφερόμενη τροφή.' 'Ναι, σεβάσμιε κύριε', φίλε Μαχανάμα, απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο και κανείς δεν πλησίαζε τον Ευλογημένο εκεί, εκτός από έναν που έφερνε προσφερόμενη τροφή.
«Τότε, φίλε, ο Ευλογημένος, μετά την πάροδο εκείνων των τριών μηνών, αφού βγήκε από την απομόνωση, απευθύνθηκε στους μοναχούς: 'Αν, μοναχοί, οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές σας ρωτούσαν έτσι - 'με ποια διαμονή, φίλε, ο ασκητής Γκόταμα έζησε συχνά κατά την κατοικία της βροχερής εποχής;' όταν ερωτηθείτε έτσι, εσείς, μοναχοί, θα πρέπει να απαντήσετε σε εκείνους τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές έτσι - 'με την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής, φίλε, ο Ευλογημένος έζησε συχνά κατά την κατοικία της βροχερής εποχής.' Εδώ εγώ, μοναχοί, μνήμων εισπνέω, μνήμων εκπνέω. Εισπνέοντας μακρά κατανοώ: «εισπνέω μακρά», εκπνέοντας μακρά κατανοώ: «εκπνέω μακρά»... κ.λπ... κατανοώ: «παρατηρώντας την παραίτηση θα εισπνεύσω», κατανοώ: «παρατηρώντας την παραίτηση θα εκπνεύσω»».
«Αυτό λοιπόν, μοναχοί, κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης. Την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης.
«Εκείνοι, μοναχοί, οι μοναχοί που ασκούνται, που δεν έχουν φτάσει στον στόχο, που διαμένουν επιθυμώντας την ανυπέρβλητη ελευθερία από τις δεσμεύσεις, σε αυτούς η αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί οδηγεί στην εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Εκείνοι όμως, μοναχοί, οι μοναχοί που είναι Άξιοι, που έχουν εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, που έχουν ολοκληρώσει την άγια ζωή, που έχουν κάνει αυτό που έπρεπε να γίνει, που έχουν αποθέσει το φορτίο, που έχουν επιτύχει τον δικό τους σκοπό, που έχουν εξαλείψει πλήρως τους δεσμούς του γίγνεσθαι, πλήρως απελευθερωμένοι μέσω της τελικής γνώσης, σε αυτούς η αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί οδηγεί τόσο σε ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή όσο και στη μνήμη και ενσυνειδητότητα.
«Αυτό λοιπόν, μοναχοί, κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης. Την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης». «Με αυτή τη μέθοδο, φίλε Μαχανάμα, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς - άλλη είναι η διαμονή του ασκούμενου, άλλη η διαμονή του Ταθάγκατα». Δεύτερο.