8.
Η ομιλία με την παρομοίωση της μάζας φωτιάς
72.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος περιπλανιόταν στους Κοσάλα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών.
Ο Ευλογημένος, ταξιδεύοντας στον κεντρικό δρόμο, είδε σε κάποια περιοχή μια μεγάλη μάζα φωτιάς φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη.
Αφού είδε, παρεξέκλινε από τον δρόμο και κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα στη βάση κάποιου δένδρου.
Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Βλέπετε, μοναχοί, εκείνη τη μεγάλη μάζα φωτιάς φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη;»
«Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - να αγκαλιάσει κάποιος εκείνη τη μεγάλη μάζα φωτιάς φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη και να καθίσει κοντά της ή να ξαπλώσει κοντά της, ή να αγκαλιάσει μια κόρη της πολεμικής κάστας ή μια κόρη βραχμάνου ή μια κόρη οικοδεσπότη με απαλά και τρυφερά χέρια και πόδια και να καθίσει κοντά της ή να ξαπλώσει κοντά της;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να αγκαλιάσει κάποιος μια κόρη της πολεμικής κάστας ή μια κόρη βραχμάνου ή μια κόρη οικοδεσπότη με απαλά και τρυφερά χέρια και πόδια και να καθίσει κοντά της ή να ξαπλώσει κοντά της· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, να αγκαλιάσει κάποιος εκείνη τη μεγάλη μάζα φωτιάς φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη και να καθίσει κοντά της ή να ξαπλώσει κοντά της».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο, κακόβουλου χαρακτήρα, με ακάθαρτη και ύποπτη συμπεριφορά, με συγκαλυμμένες πράξεις, μη ασκητή που ισχυρίζεται ότι είναι ασκητής, μη ασκούμενο την άγια ζωή που ισχυρίζεται ότι ασκεί την άγια ζωή, εσωτερικά σάπιο, διαβρωμένο, γεμάτο ακαθαρσίες, να αγκαλιάσει εκείνη τη μεγάλη μάζα φωτιάς φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη και να καθίσει κοντά της ή να ξαπλώσει κοντά της. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Αλλά όταν αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα, με ακάθαρτη και ύποπτη συμπεριφορά... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, αγκαλιάζει μια κόρη της πολεμικής κάστας ή μια κόρη βραχμάνου ή μια κόρη οικοδεσπότη με απαλά και τρυφερά χέρια και πόδια και κάθεται κοντά της ή ξαπλώνει κοντά της, διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - να τυλίξει ένας δυνατός άνδρας και τις δύο κνήμες με γερό σχοινί από τρίχες ουράς και να τις τρίψει - αυτό θα έκοβε την επιδερμίδα, αφού έκοβε την επιδερμίδα θα έκοβε τη σάρκα, αφού έκοβε τη σάρκα θα έκοβε το κρέας, αφού έκοβε το κρέας θα έκοβε τους τένοντες, αφού έκοβε τους τένοντες θα έκοβε τα οστά, αφού έκοβε τα οστά θα παρέμενε φτάνοντας στον μυελό των οστών, ή να δέχεται την απόδοση σεβασμού από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή από πλούσιους βραχμάνους ή από πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να δέχεται την απόδοση σεβασμού από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή από πλούσιους βραχμάνους ή από πλούσιους οικοδεσπότες· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, να τυλίξει ένας δυνατός άνδρας με γερό σχοινί από τρίχες ουράς... κ.λπ... να παραμείνει φτάνοντας στον μυελό των οστών».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, να τυλίξει ένας δυνατός άνδρας και τις δύο κνήμες με γερό σχοινί από τρίχες ουράς... κ.λπ... να παραμείνει φτάνοντας στον μυελό των οστών. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά όταν αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, δέχεται την απόδοση σεβασμού από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή από πλούσιους βραχμάνους ή από πλούσιους οικοδεσπότες, διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - ένας δυνατός άνδρας να χτυπούσε στο στήθος με κοφτερό ακόντιο λουσμένο σε λάδι, ή να συναινούσε στον χαιρετισμό με ενωμένες παλάμες από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να συναινούσε στον χαιρετισμό με ενωμένες παλάμες από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας να χτυπούσε στο στήθος με κοφτερό ακόντιο λουσμένο σε λάδι».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, ένας δυνατός άνδρας να χτυπούσε στο στήθος με κοφτερό ακόντιο λουσμένο σε λάδι. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, που συναινεί στον χαιρετισμό με ενωμένες παλάμες από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες, διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - ένας δυνατός άνδρας να τύλιγε το σώμα με πυρακτωμένη σιδερένια πλάκα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη, ή να χρησιμοποιούσε χιτώνα που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή... κ.λπ... να χρησιμοποιούσε χιτώνα που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας να τύλιγε το σώμα με πυρακτωμένη σιδερένια πλάκα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, ένας δυνατός άνδρας να τύλιγε το σώμα με πυρακτωμένη σιδερένια πλάκα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά όταν αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, που χρησιμοποιεί χιτώνα που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες, διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - ένας δυνατός άνδρας, αφού άνοιγε το στόμα με πυρακτωμένη σιδερένια σούβλα, να έριχνε στο στόμα πυρακτωμένη μεταλλική σφαίρα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη - αυτή θα έκαιγε τα χείλη του, θα έκαιγε το στόμα του, θα έκαιγε τη γλώσσα του, θα έκαιγε τον λαιμό του, θα έκαιγε το στήθος του, και παίρνοντας μαζί τα έντερα και τα εντόσθια θα έβγαινε από κάτω, ή να καταναλώνει προσφερόμενη τροφή που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να καταναλώνει προσφερόμενη τροφή που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας, αφού άνοιγε το στόμα με πυρακτωμένη σιδερένια σούβλα, να έριχνε στο στόμα πυρακτωμένη μεταλλική σφαίρα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη - αυτή θα έκαιγε τα χείλη του, θα έκαιγε το στόμα του, θα έκαιγε τη γλώσσα του, θα έκαιγε τον λαιμό του, θα έκαιγε το στήθος του, και παίρνοντας μαζί τα έντερα και τα εντόσθια θα έβγαινε από κάτω».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, ένας δυνατός άνδρας, αφού άνοιγε το στόμα με πυρακτωμένη σιδερένια σούβλα, να έριχνε στο στόμα πυρακτωμένη μεταλλική σφαίρα, φλεγόμενη, αναμμένη, ολόφωτη - αυτή θα έκαιγε τα χείλη του, θα έκαιγε το στόμα του, θα έκαιγε τη γλώσσα του, θα έκαιγε τον λαιμό του, θα έκαιγε το στήθος του, και παίρνοντας μαζί τα έντερα και τα εντόσθια θα έβγαινε από κάτω. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, που καταναλώνει προσφερόμενη τροφή που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από τους πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή τους πλούσιους βραχμάνους ή τους πλούσιους οικοδεσπότες, διότι αυτό είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - ένας δυνατός άνδρας, αφού πιάσει κάποιον από το κεφάλι ή από τους ώμους, να τον κάνει να καθίσει ή να τον κάνει να ξαπλώσει σε πυρακτωμένο σιδερένιο κρεβάτι ή σιδερένια καρέκλα, ή να χρησιμοποιεί κρεβάτι και καρέκλα που είναι προσφορές δοσμένες με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να χρησιμοποιεί κρεβάτι και καρέκλα που είναι προσφορές δοσμένες με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας, αφού πιάσει κάποιον από το κεφάλι ή από τους ώμους, να τον κάνει να καθίσει ή να τον κάνει να ξαπλώσει σε πυρακτωμένο σιδερένιο κρεβάτι ή σιδερένια καρέκλα».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για εκείνον τον ανήθικο... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, ένας δυνατός άνδρας, αφού τον πιάσει από το κεφάλι ή από τους ώμους, να τον κάνει να καθίσει ή να τον κάνει να ξαπλώσει σε πυρακτωμένο σιδερένιο κρεβάτι ή σιδερένια καρέκλα. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, χρησιμοποιεί κρεβάτι και καρέκλα που είναι προσφορές δοσμένες με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες. Διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι καλύτερο - ένας δυνατός άνδρας, αφού πιάσει κάποιον με τα πόδια προς τα πάνω και το κεφάλι προς τα κάτω, να τον ρίξει σε πυρακτωμένο χάλκινο καζάνι, φλεγόμενο, αναμμένο, ολόφωτο - αυτός εκεί, βράζοντας και βγάζοντας αφρό, μια θα πήγαινε προς τα πάνω, μια θα πήγαινε προς τα κάτω, μια θα πήγαινε οριζοντίως, ή να χρησιμοποιεί μοναστήρι που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι καλύτερο - να χρησιμοποιεί μοναστήρι που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες· διότι αυτό είναι οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας, αφού πιάσει κάποιον με τα πόδια προς τα πάνω και το κεφάλι προς τα κάτω, να τον ρίξει σε πυρακτωμένο χάλκινο καζάνι, φλεγόμενο, αναμμένο, ολόφωτο - αυτός εκεί, βράζοντας και βγάζοντας αφρό, μια θα πήγαινε προς τα πάνω, μια θα πήγαινε προς τα κάτω, μια θα πήγαινε οριζοντίως».
«Σας ενημερώνω, μοναχοί, σας προειδοποιώ, μοναχοί, ότι αυτό ακριβώς είναι καλύτερο για τον ανήθικο, κακόβουλου χαρακτήρα... κ.λπ... γεμάτο ακαθαρσίες, ένας δυνατός άνδρας, αφού τον πιάσει με τα πόδια προς τα πάνω και το κεφάλι προς τα κάτω... κ.λπ... μια θα πήγαινε οριζοντίως. Για ποιο λόγο; Διότι εξαιτίας αυτού, μοναχοί, αυτός θα υφίστατο θάνατο ή οδύνη ίση με θάνατο, αλλά όχι εξαιτίας αυτού με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο θα επαναγεννιόταν στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση. Αλλά αυτός, μοναχοί, ο ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα... κ.λπ... γεμάτος ακαθαρσίες, χρησιμοποιεί μοναστήρι που είναι προσφορά δοσμένη με πίστη από πλούσιους ευγενείς της πολεμικής κάστας ή πλούσιους βραχμάνους ή πλούσιους οικοδεσπότες. Διότι αυτό, μοναχοί, είναι για εκείνον για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη· με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννιέται στον κόσμο της αθλιότητας, στον κακότυχο κόσμο, στον κόσμο του ξεπεσμού, στην κόλαση.
«Γι' αυτό, μοναχοί, πρέπει να εξασκείστε έτσι - 'Και αυτών από τους οποίους χρησιμοποιούμε τα αναγκαία είδη χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς, οι πράξεις τους θα έχουν μεγάλο καρπό, θα έχουν μεγάλο όφελος, και αυτή η αναχώρησή μας δεν θα είναι άκαρπη, θα είναι καρποφόρα, θα είναι ευημερούσα'. Έτσι πρέπει να εξασκείστε, μοναχοί - 'Βλέποντας το δικό του καλό, μοναχοί, είναι σωστό να προσπαθεί κανείς με επιμέλεια· βλέποντας το καλό των άλλων, μοναχοί, είναι σωστό να προσπαθεί κανείς με επιμέλεια· βλέποντας το καλό και των δύο, μοναχοί, είναι σωστό να προσπαθεί κανείς με επιμέλεια'».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Και όταν αυτή η ανάλυση εκφωνούνταν, σε εξήντα περίπου μοναχούς ζεστό αίμα ανέβλυσε από το στόμα. Εξήντα περίπου μοναχοί, αφού απαρνήθηκαν την εξάσκηση, επέστρεψαν σε κατώτερη ζωή - «Πολύ δύσκολο, Ευλογημένε, πολύ δύσκολο, Ευλογημένε». Οι συνειδήσεις εξήντα περίπου μοναχών, μέσω της μη προσκόλλησης, απελευθερώθηκαν από τις νοητικές διαφθορές. Όγδοη.