4.
Η ομιλία για την παρομοίωση με την αγελάδα
35.
«Όπως, μοναχοί, μια αγελάδα ορεινή, αδαής, άπειρη, που δεν γνωρίζει το έδαφος, ανίκανη να περπατήσει σε ανώμαλο βουνό.
Αυτή θα σκεφτόταν έτσι -
'Γιατί να μην πάω σε κατεύθυνση που δεν έχω πάει πριν, και να φάω χορτάρια που δεν έχω φάει πριν, και να πιω νερά που δεν έχω πιει πριν;'
Αυτή, χωρίς να τοποθετήσει καλά το μπροστινό πόδι, θα σήκωνε το πίσω πόδι.
Αυτή ούτε θα πήγαινε σε κατεύθυνση που δεν είχε πάει πριν, ούτε θα έτρωγε χορτάρια που δεν είχε φάει πριν, ούτε θα έπινε νερά που δεν είχε πιει πριν·
και στην περιοχή όπου στεκόταν όταν σκέφτηκε έτσι -
'Γιατί να μην πάω σε κατεύθυνση που δεν έχω πάει πριν, και να φάω χορτάρια που δεν έχω φάει πριν, και να πιω νερά που δεν έχω πιει πριν;' σε εκείνη την περιοχή δεν θα επέστρεφε με ασφάλεια.
Για ποιο λόγο;
Διότι πράγματι, μοναχοί, εκείνη η αγελάδα ορεινή είναι αδαής, άπειρη, που δεν γνωρίζει το έδαφος, ανίκανη να περπατήσει σε ανώμαλο βουνό.
Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, εδώ κάποιος μοναχός αδαής, άπειρος, που δεν γνωρίζει το έδαφος, ανίκανος, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, διαμένει·
αυτός δεν ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, δεν το αναπτύσσει, δεν το καλλιεργεί, δεν το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Γιατί να μην διαμείνω, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού, έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από εσωτερική ηρεμία και ενότητα του νου, χωρίς λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αυτοσυγκέντρωση;' Αυτός δεν μπορεί με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού... κ.λπ... έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση να διαμείνει. Αυτός σκέφτεται: 'Γιατί να μην διαμείνω, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση;' Αυτός δεν μπορεί αποστασιοποιημένος από τις ηδονές... κ.λπ... έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση να διαμείνει. Αυτός ονομάζεται, μοναχοί, 'μοναχός που έχει ξεπέσει και από τα δύο, που έχει παρακμάσει και από τα δύο, όπως εκείνη η αγελάδα ορεινή, αδαής, άπειρη, που δεν γνωρίζει το έδαφος, ανίκανη να περπατήσει σε ανώμαλο βουνό'».
«Όπως, μοναχοί, μια αγελάδα ορεινή, σοφή, έμπειρη, που γνωρίζει το έδαφος, επιδέξια να περπατήσει σε ανώμαλο βουνό. Αυτή θα σκεφτόταν έτσι - 'Γιατί να μην πάω σε κατεύθυνση που δεν έχω πάει πριν, και να φάω χορτάρια που δεν έχω φάει πριν, και να πιω νερά που δεν έχω πιει πριν;' Αυτή, αφού τοποθετήσει καλά το μπροστινό πόδι, θα σήκωνε το πίσω πόδι. Αυτή θα πήγαινε σε κατεύθυνση που δεν είχε πάει πριν, και θα έτρωγε χορτάρια που δεν είχε φάει πριν, και θα έπινε νερά που δεν είχε πιει πριν. Και στην περιοχή όπου στεκόταν όταν σκέφτηκε έτσι - 'Γιατί να μην πάω σε κατεύθυνση που δεν έχω πάει πριν, και να φάω χορτάρια που δεν έχω φάει πριν, και να πιω νερά που δεν έχω πιει πριν;' σε εκείνη την περιοχή θα επέστρεφε με ασφάλεια. Για ποιο λόγο; Διότι πράγματι, μοναχοί, εκείνη η αγελάδα ορεινή είναι σοφή, έμπειρη, που γνωρίζει το έδαφος, επιδέξια να περπατήσει σε ανώμαλο βουνό. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, εδώ κάποιος μοναχός σοφός, έμπειρος, που γνωρίζει το έδαφος, επιδέξιος, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, διαμένει. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Γιατί να μην διαμείνω, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού, έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από εσωτερική ηρεμία και ενότητα του νου, χωρίς λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αυτοσυγκέντρωση;' Αυτός, χωρίς να πιέζει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού... εισέρχεται και παραμένει στη δεύτερη διαλογιστική έκσταση. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην παραμένω με αταραξία, με την απαλλαγή από την αγαλλίαση, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, και να βιώνω σωματική ευτυχία, αυτό που οι ευγενείς περιγράφουν ως - αυτός που έχει αταραξία και μνήμη, που διαμένει στην ευτυχία, έχοντας επιτύχει την τρίτη διαλογιστική έκσταση, να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει την τρίτη διαλογιστική έκσταση, με την απαλλαγή από την αγαλλίαση... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τρίτη διαλογιστική έκσταση. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην επιτύχω την τέταρτη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο και την εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης και με την εγκατάλειψη του πόνου, και με την προηγούμενη πάροδο της ευαρέσκειας και της δυσαρέσκειας, και να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει την τέταρτη διαλογιστική έκσταση, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην επιτύχω το επίπεδο του άπειρου χώρου, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενος «άπειρος είναι ο χώρος», και να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει το επίπεδο του άπειρου χώρου, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στο επίπεδο του άπειρου χώρου. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην επιτύχω το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο του άπειρου χώρου, σκεπτόμενος «άπειρη είναι η συνείδηση», και να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο του άπειρου χώρου, σκεπτόμενος 'άπειρη είναι η συνείδηση', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, διαμένει. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην επιτύχω το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος «δεν υπάρχει τίποτε», και να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην επιτύχω το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, και να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, διαμένει. Αυτός ασκεί εκείνο το χαρακτηριστικό, το αναπτύσσει, το καλλιεργεί, το καθορίζει καλά.
«Αυτός σκέφτεται έτσι - 'γιατί να μην υπερβώ πλήρως το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης και, έχοντας επιτύχει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, να διαμένω;' Αυτός, χωρίς να πιέζει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας επιτύχει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, διαμένει.
«Όταν λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός επιτυγχάνει και εξέρχεται από εκείνη ακριβώς τη διαλογιστική επίτευξη, η συνείδησή του γίνεται μαλακή και εύπλαστη. Με μαλακή και εύπλαστη συνείδηση, η αυτοσυγκέντρωση γίνεται απεριόριστη και καλά αναπτυγμένη. Αυτός, με την απεριόριστη και καλά αναπτυγμένη αυτοσυγκέντρωση, προς όποια νοητική κατάσταση πρέπει να πραγματοποιηθεί με άμεση γνώση στρέφει τον νου για την πραγματοποίηση με άμεση γνώση, εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - "να βιώσω πολλά είδη υπερφυσικής δύναμης, ενώ είμαι ένας να γίνω πολλοί, ενώ είμαι πολλοί να γίνω ένας... κ.λπ... να ασκώ κυριαρχία με το σώμα μου μέχρι και τον κόσμο του Βράχμα", εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - με το στοιχείο της θείας ακοής... κ.λπ... όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - "να κατανοώ τον νου άλλων όντων, άλλων ατόμων, περιλαμβάνοντας τον νου τους με τον δικό μου νου· να κατανοώ τον νου με πάθος ως «νους με πάθος», ή να κατανοώ τον νου χωρίς πάθος ως «νους χωρίς πάθος»· να κατανοώ τον νου με μίσος ως «νους με μίσος», ή να κατανοώ τον νου χωρίς μίσος ως «νους χωρίς μίσος»· να κατανοώ τον νου με αυταπάτη ως «νους με αυταπάτη», ή τον νου χωρίς αυταπάτη... τον συσταλμένο νου... τον διασπασμένο νου... τον εξυψωμένο νου... τον μη εξυψωμένο νου... τον υπερβατικό νου... τον μη υπερβατικό νου... τον αυτοσυγκεντρωμένο νου... τον μη αυτοσυγκεντρωμένο νου... τον απελευθερωμένο νου... να κατανοώ τον μη απελευθερωμένο νου ως «μη απελευθερωμένος νους»", εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - "να θυμάμαι πολλές προηγούμενες υπάρξεις, δηλαδή - μία γέννηση, δύο γεννήσεις... κ.λπ... έτσι να θυμάμαι πολλές προηγούμενες υπάρξεις με τις λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά τους", εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - "με τον θείο οφθαλμό, καθαρό, που υπερβαίνει τον ανθρώπινο... κ.λπ... να κατανοούσα τα όντα που επαναγεννιούνται σύμφωνα με τις πράξεις τους", εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης.
«Αυτός αν επιθυμεί - "με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, να παραμένω", εκεί ακριβώς επιτυγχάνει την ικανότητα να το βιώσει άμεσα, όταν υπάρχει η βάση της μνήμης». Τέταρτο.