3.
Η ομιλία για τον λαϊκό ακόλουθο Ντιγκάβου
999.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο Άλσος των Μπαμπού, στο καταφύγιο σίτισης σκιούρων.
Εκείνη την περίοδο ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου ήταν άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής.
Τότε ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου απευθύνθηκε στον πατέρα του, τον οικοδεσπότη Τζότικα:
«Έλα εσύ, οικοδεσπότη, πήγαινε εκεί όπου είναι ο Ευλογημένος·
αφού πας, εκ μέρους μου απόδωσε σεβασμό με το κεφάλι σου στα πόδια του Ευλογημένου:
"Ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου, σεβάσμιε κύριε, είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής.
Αυτός αποδίδει σεβασμό με το κεφάλι του στα πόδια του Ευλογημένου".
Και πες έτσι:
"Καλό θα ήταν, σεβάσμιε κύριε, αν ο Ευλογημένος έρθει στην κατοικία του λαϊκού ακολούθου Ντιγκάβου από συμπόνια"».
«Ναι, παιδί μου», απάντησε ο οικοδεσπότης Τζότικα στον λαϊκό ακόλουθο Ντιγκάβου και πήγε εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο οικοδεσπότης Τζότικα είπε στον Ευλογημένο:
«Ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου, σεβάσμιε κύριε, είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής.
Αυτός αποδίδει σεβασμό με το κεφάλι του στα πόδια του Ευλογημένου.
Και λέει επίσης:
"Καλό θα ήταν, σεβάσμιε κύριε, αν ο Ευλογημένος έρθει στην κατοικία του λαϊκού ακολούθου Ντιγκάβου από συμπόνια"».
Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.
Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, πήγε στην κατοικία του λαϊκού ακολούθου Ντιγκάβου· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος είπε στον λαϊκό ακόλουθο Ντιγκάβου: «Μήπως, Ντιγκάβου, είσαι καλά, μήπως τα βγάζεις πέρα; Μήπως τα δυσάρεστα αισθήματα υποχωρούν, όχι εντείνονται· Είναι εμφανής η υποχώρησή τους, όχι η ένταση;» «Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση». «Γι' αυτό, Ντιγκάβου, πρέπει να εξασκείσαι έτσι - 'Θα είμαι προικισμένος με ακλόνητη πεποίθηση στον Βούδα - 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. στη Διδασκαλία... κ.λπ... στην Κοινότητα... κ.λπ... Θα είμαι προικισμένος με ηθική αρεστή στους ευγενείς, άθραυστη... κ.λπ... οδηγούσα στην αυτοσυγκέντρωση'. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Ντιγκάβου».
«Αυτοί οι τέσσερις παράγοντες της εισόδου στο ρεύμα, σεβάσμιε κύριε, που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο, αυτές οι νοητικές καταστάσεις υπάρχουν σε μένα, και εγώ φαίνομαι σε αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Διότι εγώ, σεβάσμιε κύριε, είμαι προικισμένος με ακλόνητη πεποίθηση στον Βούδα - 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος... κ.λπ... ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. στη Διδασκαλία... κ.λπ... στην Κοινότητα... κ.λπ... είμαι προικισμένος με ηθική αρεστή στους ευγενείς, άθραυστη... κ.λπ... οδηγούσα στην αυτοσυγκέντρωση». «Γι' αυτό λοιπόν εσύ, Ντιγκάβου, εδραιωμένος σε αυτούς τους τέσσερις παράγοντες της εισόδου στο ρεύμα, θα αναπτύξεις περαιτέρω έξι νοητικές καταστάσεις συντελεστικές στην αληθινή γνώση. Εδώ εσύ, Ντιγκάβου, διαμένε παρατηρώντας το παροδικό σε όλες τις δραστηριότητες, με αντίληψη του υπαρξιακού πόνου στο παροδικό, με αντίληψη του μη-εαυτού στον υπαρξιακό πόνο, με αντίληψη της εγκατάλειψης, με αντίληψη του μη πάθους, με αντίληψη της παύσης. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Ντιγκάβου».
«Αυτές οι έξι νοητικές καταστάσεις συντελεστικές στην αληθινή γνώση, σεβάσμιε κύριε, που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο, αυτές οι νοητικές καταστάσεις υπάρχουν σε μένα, και εγώ φαίνομαι σε αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Διότι εγώ, σεβάσμιε κύριε, διαμένω παρατηρώντας το παροδικό σε όλες τις δραστηριότητες, με αντίληψη του υπαρξιακού πόνου στο παροδικό, με αντίληψη του μη-εαυτού στον υπαρξιακό πόνο, με αντίληψη της εγκατάλειψης, με αντίληψη του μη πάθους, με αντίληψη της παύσης. Αλλά, σεβάσμιε κύριε, μου έρχεται αυτή η σκέψη - 'Μακάρι αυτός ο οικοδεσπότης Τζότικα να μην περιέλθει σε δυσφορία μετά τον θάνατό μου'». «Μην σκέφτεσαι έτσι, αγαπητέ Ντιγκάβου. Έλα λοιπόν, αγαπητέ Ντιγκάβου, ό,τι ακριβώς σου είπε ο Ευλογημένος, αυτό ακριβώς πρόσεχε καλά».
Τότε ο Ευλογημένος, αφού νουθέτησε τον λαϊκό ακόλουθο Ντιγκάβου με αυτή τη νουθεσία, σηκώθηκε από τη θέση του και έφυγε. Τότε ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου, λίγο μετά την αναχώρηση του Ευλογημένου, πέθανε. Τότε αρκετοί μοναχοί πήγαν εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι. Καθισμένοι στο πλάι, εκείνοι οι μοναχοί είπαν στον Ευλογημένο: «Εκείνος, σεβάσμιε κύριε, ο λαϊκός ακόλουθος ονόματι Ντιγκάβου που νουθετήθηκε από τον Ευλογημένο με σύντομη νουθεσία, αυτός πέθανε. Ποιος είναι ο προορισμός του, ποια η μελλοντική ζωή του;» «Σοφός, μοναχοί, ήταν ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου· ακολούθησε τη Διδασκαλία σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και δεν με ενόχλησε εξαιτίας της Διδασκαλίας. Ο λαϊκός ακόλουθος Ντιγκάβου, μοναχοί, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών είναι αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επέτυχε το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο». Τρίτη.