3.
Η ομιλία για την ευτυχία του Νιμπάνα
34.
Κάποτε ο σεβάσμιος Σαριπούττα διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο Άλσος των Μπαμπού, στο καταφύγιο σίτισης σκιούρων.
Εκεί ο σεβάσμιος Σαριπούττα απευθύνθηκε στους μοναχούς -
«Αυτό το Νιμπάνα, φίλοι, είναι ευτυχία.
Αυτό το Νιμπάνα, φίλοι, είναι ευτυχία».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο σεβάσμιος Ουντάγι είπε στον σεβάσμιο Σαριπούττα:
«Τι όμως εδώ, φίλε Σαριπούττα, είναι η ευτυχία, όταν εδώ δεν υπάρχει αίσθημα;»
«Αυτό ακριβώς εδώ, φίλε, είναι η ευτυχία, ότι εδώ δεν υπάρχει αίσθημα.
Υπάρχουν αυτά τα πέντε, φίλε, είδη αισθησιακής ηδονής.
Ποια πέντε;
Υλικές μορφές αντιληπτές από το μάτι, επιθυμητές, ελκυστικές, ευχάριστες, αγαπητές, συνδεδεμένες με την αισθησιακή ηδονή, δελεαστικές· ήχοι αντιληπτοί από το αυτί... κ.λπ...
Οσμές αντιληπτές από τη μύτη...
Γεύσεις αντιληπτές από τη γλώσσα...
απτά αντικείμενα αντιληπτά από το σώμα, επιθυμητά, ελκυστικά, ευχάριστα, αγαπητά, συνδεδεμένα με την αισθησιακή ηδονή, δελεαστικά -
αυτά λοιπόν, φίλε, είναι τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής.
Η ευτυχία και η ευαρέσκεια, φίλε, που εγείρεται εξαρτώμενη από αυτά τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής, αυτή ονομάζεται, φίλε, ηδονική ευτυχία.
«Εδώ, φίλε, ένας μοναχός, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην πρώτη διαλογιστική έκσταση. Αν, φίλε, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από ηδονή συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι σε αυτόν εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από ηδονή συμβαίνουν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στη δεύτερη διαλογιστική έκσταση. Αν, φίλε, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από λογισμό συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι σε αυτόν εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από λογισμό συμβαίνουν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, με την απαλλαγή από την αγαλλίαση... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τρίτη διαλογιστική έκσταση. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από αγαλλίαση συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από αγαλλίαση συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από αταραξία συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από αταραξία συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενος «άπειρος είναι ο χώρος», έχοντας επιτύχει το επίπεδο του άπειρου χώρου, διαμένει. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από υλική μορφή συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από υλική μορφή συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο του άπειρου χώρου, σκεπτόμενος «άπειρη είναι η συνείδηση», έχοντας επιτύχει το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, διαμένει. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο του άπειρου χώρου συμβαίνουν, αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι εκείνες οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο του άπειρου χώρου συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο της άπειρης συνείδησης συμβαίνουν, αυτό είναι πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι αυτές οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο της άπειρης συνείδησης συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, διαμένει. Αν, φίλοι, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει με αυτή τη διαμονή, αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο της μηδαμινότητας συμβαίνουν, αυτό είναι πάθηση για αυτόν. Όπως, φίλε, σε έναν ευτυχισμένο θα εγειρόταν δυστυχία μόνο ως πάθηση· ακριβώς έτσι αυτές οι αντιλήψεις και προσοχή συνοδευόμενες από το επίπεδο της μηδαμινότητας συμβαίνουν σε αυτόν. Αυτό γίνεται πάθηση για αυτόν. Όποια όμως, φίλε, είναι πάθηση, αυτό έχει δηλωθεί ως δυστυχία από τον Ευλογημένο. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλε, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας επιτύχει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, διαμένει, και έχοντας δει με τη σοφία, οι νοητικές διαφθορές του έχουν εξαλειφθεί. Και με αυτή τη μέθοδο, φίλοι, πρέπει να γίνει κατανοητό πώς το Νιμπάνα είναι ευτυχία». Τρίτη.