3.
Η ομιλία για το σώμα
23.
«Υπάρχουν, μοναχοί, φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με το σώμα, όχι με την ομιλία.
Υπάρχουν, μοναχοί, φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με την ομιλία, όχι με το σώμα.
Υπάρχουν, μοναχοί, φαινόμενα που δεν πρέπει να εγκαταλειφθούν ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, αλλά πρέπει να εγκαταλειφθούν έχοντας ιδωθεί με τη σοφία.
«Και ποια, μοναχοί, είναι τα φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με το σώμα, όχι με την ομιλία; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει διαπράξει κάτι φαύλο σε κάποιο συγκεκριμένο θέμα με το σώμα. Οι νοήμονες σύντροφοι στην άγια ζωή, αφού εξετάσουν, του λένε έτσι - 'Ο σεβάσμιος λοιπόν έχει διαπράξει κάτι φαύλο σε κάποιο συγκεκριμένο θέμα με το σώμα. Καλώς, ας εγκαταλείψει ο σεβάσμιος την κακή σωματική συμπεριφορά και ας αναπτύξει την καλή σωματική συμπεριφορά'. Αυτός, όταν του μιλούν οι νοήμονες σύντροφοι στην άγια ζωή αφού εξετάσουν, εγκαταλείποντας την κακή σωματική συμπεριφορά αναπτύσσει την καλή σωματική συμπεριφορά. Αυτά ονομάζονται, μοναχοί, τα φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με το σώμα, όχι με την ομιλία.
«Και ποια, μοναχοί, είναι τα φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με την ομιλία, όχι με το σώμα; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει διαπράξει κάτι φαύλο σε κάποιο συγκεκριμένο θέμα με την ομιλία. Οι νοήμονες σύντροφοι στην άγια ζωή, αφού εξετάσουν, του λένε έτσι - 'Ο σεβάσμιος λοιπόν έχει διαπράξει κάτι φαύλο σε κάποιο συγκεκριμένο θέμα με την ομιλία. Καλώς, ας εγκαταλείψει ο σεβάσμιος την κακή λεκτική συμπεριφορά και ας αναπτύξει την καλή λεκτική συμπεριφορά'. Αυτός, όταν του μιλούν οι νοήμονες σύντροφοι στην άγια ζωή αφού εξετάσουν, εγκαταλείποντας την κακή λεκτική συμπεριφορά αναπτύσσει την καλή λεκτική συμπεριφορά. Αυτά ονομάζονται, μοναχοί, τα φαινόμενα που πρέπει να εγκαταλειφθούν με την ομιλία, όχι με το σώμα.
«Και ποια, μοναχοί, είναι τα φαινόμενα που δεν πρέπει να εγκαταλειφθούν ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, αλλά πρέπει να εγκαταλειφθούν έχοντας ιδωθεί με τη σοφία; Η απληστία, μοναχοί, δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, αλλά πρέπει να εγκαταλειφθεί έχοντας ιδωθεί με τη σοφία. Το μίσος, μοναχοί... κ.λπ... η αυταπάτη... η οργή... η εχθρότητα... η περιφρόνηση... η θρασύτητα... Η τσιγκουνιά, μοναχοί, δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, αλλά πρέπει να εγκαταλειφθεί έχοντας ιδωθεί με τη σοφία.
«Η κακόβουλη ζήλια, μοναχοί, δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, αλλά πρέπει να εγκαταλειφθεί έχοντας ιδωθεί με τη σοφία. Και ποια, μοναχοί, είναι η κακόβουλη ζήλια; Εδώ, μοναχοί, ένας οικοδεσπότης ή ο γιος ενός οικοδεσπότη ευημερεί με πλούτη ή με σιτηρά ή με ασήμι ή με χρυσό. Εκεί σε κάποιον δούλο ή υπηρέτη έρχεται αυτή η σκέψη - 'Αχ, μακάρι αυτός ο οικοδεσπότης ή ο γιος του οικοδεσπότη να μην ευημερούσε με πλούτη ή με σιτηρά ή με ασήμι ή με χρυσό'. Ή πάλι κάποιος ασκητής ή βραχμάνος είναι αποδέκτης των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς. Εκεί σε κάποιον ασκητή ή βραχμάνο έρχεται αυτή η σκέψη - 'Αχ, μακάρι αυτός ο σεβάσμιος να μην ήταν αποδέκτης των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς'. Αυτή ονομάζεται, μοναχοί, κακόβουλη ζήλια.
«Η κακόβουλη επιθυμία, μοναχοί, δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, πρέπει να εγκαταλειφθεί έχοντας ιδωθεί με τη σοφία. Και ποια, μοναχοί, είναι η κακόβουλη επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, κάποιος που είναι άπιστος επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως πιστό'· που είναι ανήθικος επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως ηθικό'· που είναι ολιγομαθής επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως πολυμαθή'· που απολαμβάνει την κοινωνική συναναστροφή επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως απομονωμένο'· που είναι οκνηρός επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως αυτόν που καταβάλλει έντονη ενεργητικότητα'· που είναι επιλήσμων επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως μνήμονα'· που είναι μη αυτοσυγκεντρωμένος επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως αυτοσυγκεντρωμένο'· που στερείται σοφίας επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως σοφό'· που δεν έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές επιθυμεί 'ας με γνωρίζουν ως αυτόν που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές'. Αυτή ονομάζεται, μοναχοί, κακόβουλη επιθυμία. Αυτά ονομάζονται, μοναχοί, τα φαινόμενα που δεν πρέπει να εγκαταλειφθούν ούτε με το σώμα ούτε με την ομιλία, πρέπει να εγκαταλειφθούν έχοντας ιδωθεί με τη σοφία.
«Αν, μοναχοί, η απληστία υπερβαίνοντας κινεί αυτόν τον μοναχό, το μίσος... η αυταπάτη... η οργή... η εχθρότητα... η περιφρόνηση... η θρασύτητα... η τσιγκουνιά... η κακόβουλη ζήλια... η κακόβουλη επιθυμία υπερβαίνοντας τον κινεί. Αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται έτσι - 'αυτός ο σεβάσμιος δεν κατανοεί έτσι ώστε σε αυτόν που κατανοεί η απληστία να μην υπάρχει, διότι πράγματι η απληστία υπερβαίνοντας κινεί αυτόν τον σεβάσμιο· αυτός ο σεβάσμιος δεν κατανοεί έτσι ώστε σε αυτόν που κατανοεί το μίσος να μην υπάρχει... η αυταπάτη... η οργή... η εχθρότητα... η περιφρόνηση... η θρασύτητα... η τσιγκουνιά... η κακόβουλη ζήλια... η κακόβουλη επιθυμία να μην υπάρχει, διότι πράγματι η κακόβουλη επιθυμία υπερβαίνοντας κινεί αυτόν τον σεβάσμιο'.
«Αν, μοναχοί, η απληστία δεν κυριεύει αυτόν τον μοναχό, το μίσος... η αυταπάτη... η οργή... η εχθρότητα... η περιφρόνηση... η θρασύτητα... η τσιγκουνιά... η κακόβουλη ζήλια... η κακόβουλη επιθυμία δεν τον κυριεύει, αυτός πρέπει να γίνει κατανοητός έτσι - 'Αυτός ο σεβάσμιος κατανοεί με τέτοιον τρόπο ώστε σε αυτόν που κατανοεί δεν υπάρχει απληστία, διότι πράγματι η απληστία δεν κυριεύει αυτόν τον σεβάσμιο· αυτός ο σεβάσμιος κατανοεί με τέτοιον τρόπο ώστε σε αυτόν που κατανοεί δεν υπάρχει μίσος... η αυταπάτη... η οργή... η εχθρότητα... η περιφρόνηση... η θρασύτητα... η τσιγκουνιά... η κακόβουλη ζήλια... κακόβουλη επιθυμία δεν υπάρχει, διότι πράγματι η κακόβουλη επιθυμία δεν κυριεύει αυτόν τον σεβάσμιο'». Τρίτη.