7.
Η ομιλία Σόνα
49.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο Άλσος των Μπαμπού, στο καταφύγιο σίτισης σκιούρων.
Τότε ο Σόνα, γιος οικοδεσπότη, πλησίασε τον Ευλογημένο... κ.λπ...
Στον Σόνα, γιο οικοδεσπότη, που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό -
«Όποιοι, Σόνα, ασκητές ή βραχμάνοι θεωρούν με την παροδική ύλη, που είναι οδυνηρή και υποκείμενη σε μεταβολή, 'είμαι ανώτερος'· ή θεωρούν 'είμαι ίσος'· ή θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά μη-ενόραση του πώς πραγματικά είναι; Με το παροδικό αίσθημα, που είναι οδυνηρό και υποκείμενο σε μεταβολή, θεωρούν 'είμαι ανώτερος'· ή θεωρούν 'είμαι ίσος'· ή θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά μη-ενόραση του πώς πραγματικά είναι; Με την παροδική αντίληψη... με τις παροδικές δραστηριότητες, που είναι οδυνηρές και υποκείμενες σε μεταβολή, θεωρούν 'είμαι ανώτερος'· ή θεωρούν 'είμαι ίσος'· ή θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά μη-ενόραση του πώς πραγματικά είναι; Με την παροδική συνείδηση, που είναι οδυνηρή και υποκείμενη σε μεταβολή, θεωρούν 'είμαι ανώτερος'· ή θεωρούν 'είμαι ίσος'· ή θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά μη-ενόραση του πώς πραγματικά είναι;
«Όποιοι όμως, Σόνα, ασκητές ή βραχμάνοι με την παροδική ύλη, που είναι οδυνηρή και υποκείμενη σε μεταβολή, δεν θεωρούν 'είμαι ανώτερος'· δεν θεωρούν 'είμαι ίσος'· δεν θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά ενόραση του πώς πραγματικά είναι; Με το παροδικό αίσθημα... με την παροδική αντίληψη... με τις παροδικές δραστηριότητες... με την παροδική συνείδηση, που είναι οδυνηρή και υποκείμενη σε μεταβολή, δεν θεωρούν 'είμαι ανώτερος'· δεν θεωρούν 'είμαι ίσος'· δεν θεωρούν 'είμαι κατώτερος'· τι άλλο θα ήταν αυτό παρά ενόραση του πώς πραγματικά είναι;
«Τι νομίζεις, Σόνα, η ύλη είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, είναι άραγε κατάλληλο να το θεωρεί κανείς - 'αυτό είναι δικό μου, αυτό είμαι εγώ, αυτό είναι ο εαυτός μου';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε». «Το αίσθημα είναι μόνιμο ή παροδικό;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε»... «η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, είναι άραγε κατάλληλο να το θεωρεί κανείς - 'αυτό είναι δικό μου, αυτό είμαι εγώ, αυτό είναι ο εαυτός μου';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Γι' αυτό, Σόνα, οποιαδήποτε ύλη παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα, εσωτερική ή εξωτερική, χονδροειδής ή λεπτοφυής, κατώτερη ή ανώτερη, μακριά ή κοντά, όλη την ύλη 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - έτσι αυτό πρέπει να ιδωθεί όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία.
«Οποιοδήποτε αίσθημα... οποιαδήποτε αντίληψη... οποιεσδήποτε δραστηριότητες... οποιαδήποτε συνείδηση παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα, εσωτερική ή εξωτερική, χονδροειδής ή λεπτοφυής, κατώτερη ή ανώτερη, μακριά ή κοντά, όλη τη συνείδηση 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - έτσι αυτό πρέπει να ιδωθεί όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία.
«Βλέποντας έτσι, Σόνα, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται από την ύλη, αποστασιοποιείται από το αίσθημα, αποστασιοποιείται από την αντίληψη, αποστασιοποιείται από τις δραστηριότητες, αποστασιοποιείται από τη συνείδηση. Αποστασιοποιούμενος απαλλάσσεται από το πάθος· μέσω του μη πάθους απελευθερώνεται. Υπάρχει η γνώση: «στον απελευθερωμένο, υπάρχει απελευθέρωση». Κατανοεί: 'η γέννηση έχει εξαλειφθεί, η άγια ζωή έχει βιωθεί, αυτό που έπρεπε να γίνει έχει γίνει, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'». Έβδομη.