2.
Η ομιλία Φάγκουνα
56.
Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Φάγκγκουνα ήταν άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής.
Τότε ο σεβάσμιος Άναντα πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον Ευλογημένο:
«Ο σεβάσμιος, σεβάσμιε κύριε, Φάγκγκουνα είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής.
Καλό θα ήταν, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος να πάει εκεί όπου είναι ο σεβάσμιος Φάγκγκουνα, από συμπόνια».
Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.
Τότε ο Ευλογημένος, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Φάγκγκουνα.
Ο σεβάσμιος Φάγκγκουνα είδε τον Ευλογημένο να έρχεται από μακριά.
Αφού τον είδε, κινήθηκε στο κρεβάτι.
Τότε ο Ευλογημένος είπε στον σεβάσμιο Φάγκγκουνα:
«Αρκετά, Φάγκγκουνα, μην κινείσαι στο κρεβάτι.
Υπάρχουν αυτά τα καθίσματα προετοιμασμένα από άλλους· εκεί θα καθίσω».
Ο Ευλογημένος κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα.
Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος είπε στον σεβάσμιο Φάγκγκουνα:
«Μήπως, Φάγκγκουνα, είσαι καλά, μήπως τα βγάζεις πέρα; Μήπως τα δυσάρεστα αισθήματα υποχωρούν, όχι εντείνονται; Είναι εμφανής η υποχώρησή τους, όχι η ένταση;» «Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση.
«Όπως, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας θα τρυπούσε την κορυφή του κεφαλιού με αιχμηρή αιχμή· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, υπερβολικοί άνεμοι χτυπούν την κορυφή του κεφαλιού μου. Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση.
«Όπως, σεβάσμιε κύριε, ένας δυνατός άνδρας θα έδενε ένα σφιχτό επίδεσμο στο κεφάλι με ένα γερό δερμάτινο λουρί· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, υπερβολικοί πονοκέφαλοι στο κεφάλι μου. Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση.
«Όπως, σεβάσμιε κύριε, ένας επιδέξιος χασάπης ή ο μαθητευόμενος χασάπη θα έκοβε την κοιλιά με κοφτερό μαχαίρι σφαγής· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, υπερβολικοί άνεμοι κόβουν την κοιλιά μου. Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση.
«Όπως, σεβάσμιε κύριε, δύο δυνατοί άνδρες, αφού πιάσουν έναν πιο αδύναμο άνδρα από τα δύο χέρια, θα τον έψηναν και θα τον κατέκαιγαν πάνω από λάκκο με κάρβουνα· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, υπερβολικό κάψιμο στο σώμα μου. Δεν είμαι καλά, σεβάσμιε κύριε, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση». Τότε ο Ευλογημένος, αφού δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε τον σεβάσμιο Φάγκγκουνα με μια ομιλία για το Ντάμμα, σηκώθηκε από τη θέση του και έφυγε.
Τότε ο σεβάσμιος Φάγκγκουνα, λίγο μετά την αναχώρηση του Ευλογημένου, πέθανε. Και εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, οι ικανότητές του έγιναν γαλήνιες. Τότε ο σεβάσμιος Άναντα πήγε προς τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον Ευλογημένο: «Ο σεβάσμιος, σεβάσμιε κύριε, Φάγκγκουνα, λίγο μετά την αναχώρηση του Ευλογημένου, πέθανε. Και εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, οι ικανότητές του έγιναν γαλήνιες».
«Γιατί λοιπόν, Άναντα, οι ικανότητες του μοναχού Φάγκγκουνα να μην γίνουν γαλήνιες! Του μοναχού Φάγκγκουνα, Άναντα, η συνείδηση ήταν μη απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αφού άκουσε εκείνη τη διδαχή της Διδασκαλίας, η συνείδησή του απελευθερώθηκε από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς.
«Αυτά είναι τα έξι, Άναντα, οφέλη της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή και της εξέτασης του νοήματος την κατάλληλη στιγμή. Ποια έξι; Εδώ, Άναντα, η συνείδηση ενός μοναχού είναι μη απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτός εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, έχει την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα. Σε αυτόν ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση, καλή στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, και φανερώνει την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή. Αφού ακούσει εκείνη τη διδαχή της Διδασκαλίας, η συνείδησή του απελευθερώνεται από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτό, Άναντα, είναι το πρώτο όφελος της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή.
«Επιπλέον, Άναντα, η συνείδηση ενός μοναχού είναι μη απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτός εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, δεν έχει βέβαια την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα, αλλά έχει την ευκαιρία να δει έναν μαθητή του Τατχάγκατα. Σε αυτόν ο μαθητής του Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση, καλή στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, και φανερώνει την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή. Αφού ακούσει εκείνη τη διδαχή της Διδασκαλίας, η συνείδησή του απελευθερώνεται από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτό, Άναντα, είναι το δεύτερο όφελος της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή.
«Επιπλέον, Άναντα, η συνείδηση ενός μοναχού είναι μη απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτός εκείνη την περίοδο, κατά τη στιγμή του θανάτου, δεν έχει βέβαια την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα, ούτε έχει την ευκαιρία να δει έναν μαθητή του Τατχάγκατα· αλλά αναλογίζεται, εξετάζει και παρατηρεί με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχει ακούσει και όπως την έχει μάθει. Σε αυτόν που αναλογίζεται, εξετάζει και παρατηρεί με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχει ακούσει και όπως την έχει μάθει, η συνείδηση απελευθερώνεται από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς. Αυτό, Άναντα, είναι το τρίτο όφελος της εξέτασης του νοήματος την κατάλληλη στιγμή.
«Εδώ, Άναντα, σε έναν μοναχό η συνείδηση είναι απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς, αλλά η συνείδηση δεν είναι απελευθερωμένη ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτός εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, έχει την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα. Σε αυτόν ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση... κ.λπ... φανερώνει την άγια ζωή. Αφού ακούσει αυτή τη διδαχή της Διδασκαλίας, η συνείδησή του απελευθερώνεται ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτό, Άναντα, είναι το τέταρτο όφελος της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή.
«Επιπλέον, Άναντα, σε έναν μοναχό η συνείδηση είναι απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς, αλλά η συνείδηση δεν είναι απελευθερωμένη ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτός εκείνη τη στιγμή, κατά τη στιγμή του θανάτου, δεν έχει βέβαια την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα, αλλά έχει την ευκαιρία να δει έναν μαθητή του Τατχάγκατα. Σε αυτόν ο μαθητής του Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή... κ.λπ... φανερώνει την αγνή άγια ζωή. Αφού ακούσει αυτή τη διδαχή της Διδασκαλίας, η συνείδησή του απελευθερώνεται ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτό, Άναντα, είναι το πέμπτο όφελος της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή.
«Επιπλέον, Άναντα, σε έναν μοναχό η συνείδηση είναι απελευθερωμένη από τους πέντε κατώτερους νοητικούς δεσμούς, αλλά η συνείδηση δεν είναι απελευθερωμένη ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτός εκείνη την περίοδο, κατά τη στιγμή του θανάτου, δεν έχει βέβαια την ευκαιρία να δει τον Τατχάγκατα, ούτε έχει την ευκαιρία να δει έναν μαθητή του Τατχάγκατα· αλλά αναλογίζεται, εξετάζει και παρατηρεί με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχει ακούσει και όπως την έχει μάθει. Σε αυτόν που αναλογίζεται, εξετάζει και παρατηρεί με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχει ακούσει και όπως την έχει μάθει, η συνείδηση απελευθερώνεται ως προς την ανυπέρβλητη εξάλειψη της προσκόλλησης. Αυτό, Άναντα, είναι το έκτο όφελος της εξέτασης του νοήματος την κατάλληλη στιγμή. Αυτά λοιπόν, Άναντα, είναι τα έξι οφέλη της ακοής της Διδασκαλίας την κατάλληλη στιγμή και της εξέτασης του νοήματος την κατάλληλη στιγμή». Δεύτερο.