7.
Η ομιλία για την αντίληψη
7.
Τότε ο σεβάσμιος Άναντα πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον Ευλογημένο:
«Θα μπορούσε άραγε, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη;»
«Θα μπορούσε, Άναντα, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη».
«Πώς όμως, σεβάσμιε κύριε, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη;»
«Εδώ, Άναντα, ένας μοναχός έχει αυτή την αντίληψη: 'Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα'. Έτσι λοιπόν, Άναντα, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη».
Τότε ο σεβάσμιος Άναντα, αφού χάρηκε και ευχαρίστησε για τα λόγια του Ευλογημένου, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και πλησίασε τον σεβάσμιο Σαριπούττα· αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον σεβάσμιο Σαριπούττα. Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον σεβάσμιο Σαριπούττα:
«Θα μπορούσε άραγε, φίλε Σαριπούττα, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη;» «Θα μπορούσε, φίλε Άναντα, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη».
«Πώς όμως, φίλε Σαριπούττα, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη;»
«Εδώ, φίλε Άναντα, ένας μοναχός έχει αυτή την αντίληψη: 'Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα'. Έτσι λοιπόν, φίλε Άναντα, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη, και όμως να έχει αντίληψη».
«Θαυμαστό, φίλε, εκπληκτικό, φίλε! Αφού πράγματι του Διδασκάλου και του μαθητή το νόημα με το νόημα και η φράση με τη φράση συμφωνούν, συμπίπτουν, δεν αντιφάσκουν, δηλαδή στο ύψιστο σημείο! Τώρα εγώ, φίλε, αφού πλησίασα τον Ευλογημένο, τον ρώτησα για αυτό το θέμα. Και ο Ευλογημένος μου εξήγησε αυτό το θέμα με αυτά τα γράμματα, με αυτούς τους όρους, με αυτές τις φράσεις, όπως ακριβώς ο σεβάσμιος Σαριπούττα. Θαυμαστό, φίλε, εκπληκτικό, φίλε, αφού πράγματι του Διδασκάλου και του μαθητή το νόημα με το νόημα και η φράση με τη φράση συμφωνούν, συμπίπτουν, δεν αντιφάσκουν, δηλαδή στο ύψιστο σημείο!» Έβδομη.