1.
Η ομιλία για την αγνωσία της ύλης
607.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα.
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον Ευλογημένο.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είπε στον Ευλογημένο:
«Ποια άραγε, αγαπητέ Γκόταμα, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία αυτές οι ποικίλες λανθασμένες απόψεις εγείρονται στον κόσμο -
ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος', ή 'ο κόσμος είναι μη-αιώνιος', ή 'ο κόσμος είναι πεπερασμένος', ή 'ο κόσμος είναι άπειρος', ή 'η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα', ή 'η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο', ή 'ο Τατχάγκατα υπάρχει μετά το θάνατο', ή 'ο Τατχάγκατα δεν υπάρχει μετά το θάνατο', ή 'ο Τατχάγκατα και υπάρχει και δεν υπάρχει μετά το θάνατο', ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο';»
«Λόγω αγνωσίας για την ύλη, Βάτσα, λόγω αγνωσίας για την προέλευση της ύλης, λόγω αγνωσίας για την παύση της ύλης, λόγω αγνωσίας για την πρακτική που οδηγεί στην παύση της ύλης·
έτσι αυτές οι ποικίλες λανθασμένες απόψεις εγείρονται στον κόσμο -
ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος'... κ.λπ...
ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'.
Αυτή λοιπόν, Βάτσα, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για την οποία αυτές οι ποικίλες λανθασμένες απόψεις εγείρονται στον κόσμο -
ή 'ο κόσμος είναι αιώνιος', ή 'ο κόσμος είναι μη-αιώνιος'... κ.λπ...
ή 'ο Τατχάγκατα ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει μετά το θάνατο'.»
Πρώτο.