8.
Η ομιλία για τον νυστάζοντα
61.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη χώρα των Μπάγκα, στο Σουσουμαραγκίρα, στο δάσος Μπεσακαλά, στο πάρκο των ελαφιών.
Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα καθόταν νυστάζοντας στους Μαγκάντα, στο χωριό Καλλαβαλαπούττα.
Ο Ευλογημένος είδε με τον θείο οφθαλμό, καθαρό, που υπερβαίνει τον ανθρώπινο, τον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα να κάθεται νυστάζοντας στους Μαγκάντα, στο χωριό Καλλαβαλαπούττα.
Αφού τον είδε -
όπως ακριβώς ένας δυνατός άνδρας θα άπλωνε το λυγισμένο χέρι του ή θα λύγιζε το απλωμένο χέρι του, ακριβώς έτσι -
εξαφανίστηκε από τη χώρα των Μπάγκα, από το Σουσουμαραγκίρα, από το δάσος Μπεσακαλά, από το πάρκο των ελαφιών και εμφανίστηκε στους Μαγκάντα, στο χωριό Καλλαβαλαπούττα, μπροστά στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα.
Ο Ευλογημένος κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα.
Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος είπε στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα:
«Νυστάζεις, Μογκαλλάνα, νυστάζεις, Μογκαλλάνα;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε». «Γι' αυτό λοιπόν, Μογκαλλάνα, σε όποια αντίληψη διαμένεις όταν σε καταλαμβάνει αυτή η υπνηλία, μην προσέχεις εκείνη την αντίληψη, μην καλλιεργείς εκείνη την αντίληψη. Είναι δυνατόν, Μογκαλλάνα, όταν διαμένεις έτσι, αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί».
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να αναλογίζεσαι, να εξετάζεις με τον νου και να παρατηρείς με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχεις ακούσει και όπως την έχεις μάθει. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να απαγγέλλεις εκτενώς τη Διδασκαλία όπως την έχεις ακούσει και όπως την έχεις μάθει. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να τραβήξεις και τα δύο αυτιά σου και να τρίψεις τα μέλη σου με την παλάμη. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, αφού σηκωθείς από τη θέση σου και τρίψεις τα μάτια σου με νερό, να κοιτάξεις τις κατευθύνσεις, να κοιτάξεις ψηλά τα άστρα και τους αστερισμούς. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να προσέχεις την αντίληψη του φωτός, να καθορίζεις την αντίληψη της ημέρας - όπως η μέρα έτσι και η νύχτα, όπως η νύχτα έτσι και η μέρα. Έτσι με ανοιχτό νου, χωρίς εμπόδια, να αναπτύσσεις λαμπρή συνείδηση. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να καθορίσεις περπάτημα με αντίληψη του πίσω και του μπροστά, με τις ικανότητες στραμμένες εσωτερικά, με νου που δεν πηγαίνει έξω. Είναι δυνατόν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία να εγκαταλειφθεί.
«Αν όταν διαμένεις έτσι αυτή η υπνηλία δεν εγκαταλειφθεί, τότε εσύ, Μογκαλλάνα, να ξαπλώσεις στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, έχοντας στρέψει τον νου στην αντίληψη του σηκώματος. Και όταν ξυπνήσεις, Μογκαλλάνα, πρέπει να σηκωθείς γρήγορα - 'δεν θα διαμένω αφοσιωμένος στην ευχαρίστηση του τόπου ύπνου, στην ευχαρίστηση του πλαγιάσματος, στην ευχαρίστηση της υπνηλίας'. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Μογκαλλάνα.
«Γι' αυτό, Μογκαλλάνα, πρέπει να εξασκείσαι έτσι - 'δεν θα πλησιάζω τις οικογένειες με αλαζονική υπεροψία'. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Μογκαλλάνα. Αν, Μογκαλλάνα, ένας μοναχός πλησιάζει τις οικογένειες με αλαζονική υπεροψία, υπάρχουν, Μογκαλλάνα, στις οικογένειες υποχρεώσεις και καθήκοντα. Εξαιτίας αυτών οι άνθρωποι δεν δίνουν προσοχή στον μοναχό που έχει έρθει· τότε στον μοναχό έρχεται αυτή η σκέψη - 'ποιος άραγε τώρα με διέσπασε σε αυτή την οικογένεια, αυτοί οι άνθρωποι τώρα φαίνονται αποπαθιασμένοι απέναντί μου'. Έτσι γι' αυτόν υπάρχει απογοήτευση λόγω της απώλειας· σε αυτόν που είναι απογοητευμένος υπάρχει ανησυχία· σε αυτόν που είναι ανήσυχο υπάρχει μη-αυτοσυγκράτηση· σε αυτόν που είναι ασυγκράτητο η συνείδηση είναι μακριά από την αυτοσυγκέντρωση.
«Γι' αυτό, Μογκαλλάνα, πρέπει να εξασκείσαι έτσι - 'δεν θα κάνω αντιπαραθετική συζήτηση'. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Μογκαλλάνα. Όταν υπάρχει αντιπαραθετική συζήτηση, Μογκαλλάνα, αναμένεται πολυλογία· όταν υπάρχει πολυλογία, υπάρχει ανησυχία· σε αυτόν που είναι ανήσυχο υπάρχει μη-αυτοσυγκράτηση· σε αυτόν που είναι ασυγκράτητο η συνείδηση είναι μακριά από την αυτοσυγκέντρωση. Δεν επαινώ, Μογκαλλάνα, τη συναναστροφή με όλους. Ούτε όμως, Μογκαλλάνα, δεν επαινώ τη συναναστροφή με όλους. Δεν επαινώ, Μογκαλλάνα, τη συναναστροφή με λαϊκούς και αναχωρητές. Όσα όμως καταλύματα είναι ήσυχα, χωρίς θόρυβο, χωρίς ανθρώπινη κίνηση, κατάλληλα για απόκρυφες πράξεις ανθρώπων, κατάλληλα για απομόνωση, επαινώ τη συναναστροφή με τέτοιου είδους καταλύματα».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα είπε στον Ευλογημένο: «Με ποιον τρόπο, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός συνοπτικά είναι απελευθερωμένος μέσω της εξάλειψης της επιθυμίας, έχοντας επιτύχει τον απόλυτο σκοπό, την απόλυτη ασφάλεια από τις νοητικές δεσμεύσεις, την απόλυτη αγία ζωή, το απόλυτο τέλος, ο άριστος μεταξύ θεών και ανθρώπων;»
«Εδώ, Μογκαλλάνα, ένας μοναχός έχει ακούσει: 'όλα τα φαινόμενα δεν είναι κατάλληλα για προσκόλληση'· και έτσι αυτό, Μογκαλλάνα, ο μοναχός έχει ακούσει: 'όλα τα φαινόμενα δεν είναι κατάλληλα για προσκόλληση'. Αυτός γνωρίζει άμεσα κάθε φαινόμενο· έχοντας γνωρίσει άμεσα κάθε φαινόμενο, κατανοεί πλήρως κάθε φαινόμενο. Έχοντας κατανοήσει πλήρως κάθε φαινόμενο, βιώνει οποιοδήποτε αίσθημα, είτε ευχάριστο είτε δυσάρεστο είτε ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο. Αυτός διαμένει σε εκείνα τα αισθήματα παρατηρώντας το παροδικό, διαμένει παρατηρώντας το μη πάθος, διαμένει παρατηρώντας την παύση, διαμένει παρατηρώντας την παραίτηση. Αυτός, διαμένοντας σε εκείνα τα αισθήματα παρατηρώντας το παροδικό, διαμένοντας παρατηρώντας το μη πάθος, διαμένοντας παρατηρώντας την παύση, διαμένοντας παρατηρώντας την παραίτηση, δεν προσκολλάται σε τίποτα στον κόσμο· μη προσκολλώμενος δεν ταράζεται· μη ταραζόμενος επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα μέσα του. Κατανοεί: «η γέννηση έχει εξαλειφθεί, η άγια ζωή έχει βιωθεί, αυτό που έπρεπε να γίνει έχει γίνει, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης». Σε αυτό το βαθμό, Μογκαλλάνα, ένας μοναχός συνοπτικά είναι απελευθερωμένος μέσω της εξάλειψης της επιθυμίας, έχοντας επιτύχει τον απόλυτο σκοπό, την απόλυτη ασφάλεια από τις νοητικές δεσμεύσεις, την απόλυτη αγία ζωή, το απόλυτο τέλος, ο άριστος μεταξύ θεών και ανθρώπων». Όγδοη.