3.
Η ομιλία για τον νοητικό δεσμό
53.
Διέμενε στη Σαβάτθι κ.λπ.
«Μοναχοί, σε αυτόν που διαμένει παρατηρώντας την απόλαυση στα φαινόμενα που είναι υποκείμενα σε νοητικούς δεσμούς, η επιθυμία αυξάνεται.
Με την επιθυμία ως συνθήκη υπάρχει προσκόλληση·
με την προσκόλληση ως συνθήκη υπάρχει γίγνεσθαι·
με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση·
με τη γέννηση ως συνθήκη προκύπτουν γήρας και θάνατος, λύπη, θρήνος, πόνος, δυσαρέσκεια και άγχος.
Έτσι υπάρχει η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου».
«Όπως, μοναχοί, εξαρτώμενη από λάδι και εξαρτώμενη από φυτίλι μια λάμπα με λάδι θα έκαιγε. Εκεί ένας άνθρωπος κατά καιρούς θα έριχνε λάδι και θα πρόσθετε φυτίλι. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η λάμπα με λάδι, με αυτή την τροφή, με αυτή την προσκόλληση, θα έκαιγε για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, σε αυτόν που διαμένει παρατηρώντας την απόλαυση στα φαινόμενα που είναι υποκείμενα σε νοητικούς δεσμούς, η επιθυμία αυξάνεται. Με την επιθυμία ως συνθήκη υπάρχει προσκόλληση· με την προσκόλληση ως συνθήκη υπάρχει γίγνεσθαι· με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση· με τη γέννηση ως συνθήκη προκύπτουν γήρας και θάνατος, λύπη, θρήνος, πόνος, δυσαρέσκεια και άγχος. Έτσι υπάρχει η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου.
«Μοναχοί, σε αυτόν που διαμένει παρατηρώντας τον κίνδυνο στα φαινόμενα που είναι υποκείμενα σε νοητικούς δεσμούς, η επιθυμία καταπαύει. Από την παύση της επιθυμίας υπάρχει η παύση της προσκόλλησης· από την παύση της προσκόλλησης υπάρχει η παύση του γίγνεσθαι· από την παύση του γίγνεσθαι υπάρχει η παύση της γέννησης· από την παύση της γέννησης καταπαύουν τα γηρατειά και ο θάνατος, η λύπη, ο θρήνος, ο πόνος, η δυσαρέσκεια και το άγχος. Έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου.
«Όπως, μοναχοί, εξαρτώμενη από λάδι και εξαρτώμενη από φυτίλι μια λάμπα με λάδι θα έκαιγε. Εκεί ένας άνθρωπος δεν θα έριχνε κατά καιρούς λάδι, δεν θα πρόσθετε φυτίλι. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η λάμπα με λάδι, με την εξάντληση της προηγούμενης προσκόλλησης και χωρίς προσθήκη άλλης, χωρίς τροφή θα έσβηνε. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, σε αυτόν που διαμένει παρατηρώντας τον κίνδυνο στα φαινόμενα που είναι υποκείμενα σε νοητικούς δεσμούς, η επιθυμία καταπαύει. Από την παύση της επιθυμίας υπάρχει η παύση της προσκόλλησης... κ.λπ... έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου». Τρίτη.