5.
Η ομιλία για τη διαλογιστική έκσταση
36.
«Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την πρώτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την τρίτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την τέταρτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο του άπειρου χώρου επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο άπειρης συνείδησης επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο της μηδαμινότητας επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών·
λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την παύση της αντίληψης και του αισθήματος επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την πρώτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι λοιπόν αυτό ειπώθηκε. Εξαρτώμενο από τι αυτό ειπώθηκε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην πρώτη διαλογιστική έκσταση. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στην ύλη, που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο.
«Όπως, μοναχοί, ένας τοξότης ή ένας μαθητευόμενος τοξότη, αφού εξασκηθεί σε ένα ομοίωμα ανθρώπου από άχυρο ή σε έναν σωρό πηλού, αυτός αργότερα γίνεται ικανός να ρίχνει μακριά και να χτυπάει ακαριαία και να συντρίβει μεγάλο σώμα· ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, ένας μοναχός, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην πρώτη διαλογιστική έκσταση. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στην ύλη, που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο. «Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την πρώτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ... λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την τρίτη διαλογιστική έκσταση... «Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την τέταρτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι λοιπόν αυτό ειπώθηκε. Εξαρτώμενο από τι αυτό ειπώθηκε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης και με την εγκατάλειψη του πόνου, και με την προηγούμενη πάροδο της ευαρέσκειας και της δυσαρέσκειας, έχοντας επιτύχει την τέταρτη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο και την εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στην ύλη, που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο.
«Όπως, μοναχοί, ένας τοξότης ή ένας μαθητευόμενος τοξότη, αφού εξασκηθεί σε ένα ομοίωμα ανθρώπου από άχυρο ή σε έναν σωρό πηλού, αυτός αργότερα γίνεται ικανός να ρίχνει μακριά και να χτυπάει ακαριαία και να συντρίβει μεγάλο σώμα· ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης και με την εγκατάλειψη του πόνου, και με την προηγούμενη πάροδο της ευαρέσκειας και της δυσαρέσκειας, έχοντας επιτύχει την τέταρτη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο και την εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στην ύλη, που ανήκει στο αίσθημα... κ.λπ... μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο. «Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από την τέταρτη διαλογιστική έκσταση επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο του άπειρου χώρου επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι λοιπόν αυτό ειπώθηκε. Εξαρτώμενο από τι αυτό ειπώθηκε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενος 'άπειρος είναι ο χώρος', έχοντας επιτύχει το επίπεδο του άπειρου χώρου, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο.
«Όπως, μοναχοί, ένας τοξότης ή ένας μαθητευόμενος τοξότη, αφού εξασκηθεί σε ένα ομοίωμα ανθρώπου από άχυρο ή σε έναν σωρό πηλού, αυτός αργότερα γίνεται ικανός να ρίχνει μακριά και να χτυπάει ακαριαία και να συντρίβει μεγάλο σώμα· ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενος «άπειρος είναι ο χώρος», έχοντας επιτύχει το επίπεδο του άπειρου χώρου, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη... κ.λπ... μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο. «Λέω, μοναχοί, ότι σε εξάρτηση από το επίπεδο του άπειρου χώρου επιτυγχάνεται η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Σε εξάρτηση από το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, μοναχοί... κ.λπ... σε εξάρτηση από το επίπεδο της μηδαμινότητας, μοναχοί, λέω ότι υπάρχει η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών», έτσι λοιπόν αυτό ειπώθηκε. Εξαρτώμενο από τι αυτό ειπώθηκε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο.
«Όπως, μοναχοί, ένας τοξότης ή ένας μαθητευόμενος τοξότη, αφού εξασκηθεί σε ένα ομοίωμα ανθρώπου από άχυρο ή σε έναν σωρό πηλού, αυτός αργότερα γίνεται ικανός να ρίχνει μακριά και να χτυπάει ακαριαία και να συντρίβει μεγάλο σώμα· ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αυτός, ό,τι εκεί υπάρχει που ανήκει στο αίσθημα, που ανήκει στην αντίληψη, που ανήκει στις δραστηριότητες, που ανήκει στη συνείδηση, αυτές τις νοητικές καταστάσεις τις θεωρεί ως παροδικές, ως πόνο, ως αρρώστια, ως απόστημα, ως βέλος, ως δυστυχία, ως πάθηση, ως ξένες, ως αποσύνθεση, ως κενές, ως μη-εαυτό. Αυτός αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις. Αυτός, αφού αποσύρει τη συνείδηση από αυτές τις νοητικές καταστάσεις, κατευθύνει τη συνείδηση προς το αθάνατο στοιχείο: «Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα». Αυτός, αδιάλειπτος σε αυτό, επιτυγχάνει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Αν δεν επιτύχει την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, με αυτό ακριβώς το πάθος για τη Διδασκαλία, με αυτή την απόλαυση της Διδασκαλίας, με την πλήρη εξάλειψη των πέντε κατώτερων νοητικών δεσμών, γίνεται αυθόρμητα γεννημένος, εκεί επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα, μη υποκείμενος σε επιστροφή από εκείνον τον κόσμο. 'Σε εξάρτηση από το επίπεδο της μηδαμινότητας, λέω ότι υπάρχει η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών', έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Έτσι λοιπόν, μοναχοί, όσο εκτείνεται η επίτευξη με αντίληψη, τόσο εκτείνεται η διείσδυση στην τελική απελευθερωτική γνώση. Όσον αφορά όμως αυτά τα δύο επίπεδα, μοναχοί - η επίτευξη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης και η παύση της αντίληψης και του αισθήματος, αυτά, μοναχοί, λέω ότι πρέπει να περιγραφούν ορθά από τους διαλογιστές που είναι επιδέξιοι στην επίτευξη και επιδέξιοι στην ανάδυση από την επίτευξη, αφού επιτύχουν και αναδυθούν». Πέμπτο.