6.
Η ομιλία για τον Κουνταλίγια
187.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σακέτα, στο δάσος Αντζάνα, στο πάρκο των ελαφιών.
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Κουνταλίγια πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον Ευλογημένο.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Κουνταλίγια είπε στον Ευλογημένο:
«Εγώ είμαι, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος που εξαρτάται από τα πάρκα και συχνάζει στις συνελεύσεις.
Σε μένα, αγαπητέ Γκόταμα, μετά το γεύμα, αφού έχω φάει το πρωινό μου, αυτή είναι η συνήθειά μου -
περπατώ και περιφέρομαι από πάρκο σε πάρκο, από κήπο σε κήπο.
Εκεί βλέπω κάποιους ασκητές και βραχμάνους να συζητούν με το όφελος της απαλλαγής από τη διαμάχη και με το όφελος της επίκρισης -
ο αξιότιμος Γκόταμα όμως με ποιο όφελος διαμένει;»
«Ο Τατχάγκατα, Κουνταλίγια, διαμένει με το όφελος του καρπού της αληθινής γνώσης και της απελευθέρωσης».
«Ποιοι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, παράγοντες όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν την αληθινή γνώση και την απελευθέρωση;» «Οι επτά παράγοντες της φώτισης, Κουνταλίγια, όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν την αληθινή γνώση και την απελευθέρωση». «Ποιοι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, παράγοντες όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν τους επτά παράγοντες της φώτισης;» «Οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης, Κουνταλίγια, όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν τους επτά παράγοντες της φώτισης». «Ποιοι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, παράγοντες όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν τις τέσσερις εφαρμογές της μνήμης;» «Οι τρεις καλές συμπεριφορές, Κουνταλίγια, όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν τις τέσσερις εφαρμογές της μνήμης». «Ποιοι όμως, αγαπητέ Γκόταμα, παράγοντες όταν αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν, ολοκληρώνουν τις τρεις καλές συμπεριφορές;» «Η αυτοσυγκράτηση των αισθητηρίων ικανοτήτων, Κουνταλίγια, όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί, ολοκληρώνει τις τρεις καλές συμπεριφορές».
«Και πώς αναπτυγμένη, Κουνταλίγια, η αυτοσυγκράτηση των αισθητηρίων ικανοτήτων, πώς καλλιεργημένη, ολοκληρώνει τις τρεις καλές συμπεριφορές; Εδώ, Κουνταλίγια, ένας μοναχός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, αν είναι ευχάριστη, δεν επιθυμεί πλεονεκτικά, δεν χαίρεται με υλική ικανοποίηση, δεν γεννά πάθος. Το σώμα του είναι σταθερό, η συνείδησή του είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη. Έχοντας δει όμως μια μορφή με το μάτι, αν είναι δυσάρεστη, δεν ταράζεται, με συνείδηση ανεδραιωμένη στις μολύνσεις, με νου χωρίς κατήφεια, με διάνοια χωρίς κακία. Το σώμα του είναι σταθερό, η συνείδησή του είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη.
«Επιπλέον, Κουνταλίγια, ένας μοναχός έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... κ.λπ... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, αν είναι ευχάριστο, δεν επιθυμεί πλεονεκτικά, δεν χαίρεται με υλική ικανοποίηση, δεν γεννά πάθος. Το σώμα του είναι σταθερό, η συνείδησή του είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη. Έχοντας αντιληφθεί όμως ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, αν είναι δυσάρεστο, δεν ταράζεται, με συνείδηση ανεδραιωμένη στις μολύνσεις, με νου χωρίς κατήφεια, με διάνοια χωρίς κακία. Το σώμα του είναι σταθερό, η συνείδησή του είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη.
«Όταν λοιπόν, Κουνταλίγια, σε έναν μοναχό που έχει δει μια υλική μορφή με το μάτι, στις ευχάριστες και δυσάρεστες υλικές μορφές το σώμα είναι σταθερό, η συνείδηση είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... κ.λπ... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, στα ευχάριστα και δυσάρεστα νοητικά φαινόμενα το σώμα είναι σταθερό, η συνείδηση είναι σταθερή, εσωτερικά καλά εδραιωμένη, καλά απελευθερωμένη. Όταν η αυτοσυγκράτηση των ικανοτήτων, Κουνταλίγια, έχει αναπτυχθεί έτσι, έχει καλλιεργηθεί έτσι, ολοκληρώνει τις τρεις καλές συμπεριφορές.
«Και πώς, Κουνταλίγια, οι τρεις καλές συμπεριφορές όταν αναπτυχθούν, πώς όταν καλλιεργηθούν ολοκληρώνουν τις τέσσερις εφαρμογές της μνήμης; Εδώ, Κουνταλίγια, ένας μοναχός εγκαταλείποντας την κακή σωματική συμπεριφορά αναπτύσσει την καλή σωματική συμπεριφορά, εγκαταλείποντας την κακή λεκτική συμπεριφορά αναπτύσσει την καλή λεκτική συμπεριφορά, εγκαταλείποντας την κακή νοητική συμπεριφορά αναπτύσσει την καλή νοητική συμπεριφορά. Όταν οι τρεις καλές συμπεριφορές, Κουνταλίγια, έχουν αναπτυχθεί έτσι, έχουν καλλιεργηθεί έτσι, ολοκληρώνουν τις τέσσερις εφαρμογές της μνήμης.
«Και πώς, Κουνταλίγια, οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης όταν αναπτυχθούν, πώς όταν καλλιεργηθούν ολοκληρώνουν τους επτά παράγοντες της φώτισης; Εδώ, Κουνταλίγια, ένας μοναχός διαμένει παρατηρώντας το σώμα στο σώμα, ενεργητικός, με πλήρη επίγνωση, μνήμων, έχοντας απομακρύνει την πλεονεξία και τη δυσαρέσκεια για τον κόσμο· στα αισθήματα... κ.λπ... στα νοητικά φαινόμενα παρατηρών τα νοητικά φαινόμενα διαμένει, ενεργητικός, με πλήρη επίγνωση, μνήμων, έχοντας απομακρύνει την πλεονεξία και τη δυσαρέσκεια για τον κόσμο. Όταν οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης, Κουνταλίγια, έχουν αναπτυχθεί έτσι, έχουν καλλιεργηθεί έτσι, ολοκληρώνουν τους επτά παράγοντες της φώτισης.
«Και πώς, Κουνταλίγια, οι επτά παράγοντες της φώτισης όταν αναπτυχθούν, πώς όταν καλλιεργηθούν ολοκληρώνουν την αληθινή γνώση και την απελευθέρωση; Εδώ, Κουνταλίγια, ένας μοναχός αναπτύσσει τον παράγοντα φώτισης της μνήμης, βασισμένο στην αποστασιοποίηση, βασισμένο στο μη πάθος, βασισμένο στην παύση, ωριμάζοντας στην αποδέσμευση... κ.λπ... αναπτύσσει τον παράγοντα φώτισης της αταραξίας, βασισμένο στην αποστασιοποίηση, βασισμένο στο μη πάθος, βασισμένο στην παύση, ωριμάζοντας στην αποδέσμευση. Όταν οι επτά παράγοντες της φώτισης, Κουνταλίγια, έχουν αναπτυχθεί έτσι, έχουν καλλιεργηθεί έτσι, ολοκληρώνουν την αληθινή γνώση και την απελευθέρωση».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο περιπλανώμενος ασκητής Κουνταλίγια είπε στον Ευλογημένο: «Θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα, θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα! Όπως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος θα έστηνε όρθιο κάτι που είχε αναποδογυριστεί, ή θα αποκάλυπτε κάτι που ήταν κρυμμένο, ή θα έδειχνε τον δρόμο σε κάποιον που είχε χαθεί, ή θα κρατούσε μια λάμπα λαδιού στο σκοτάδι ώστε 'αυτοί που έχουν μάτια να δουν τα αντικείμενα'· έτσι ακριβώς η Διδασκαλία έχει φανερωθεί από τον αξιότιμο Γκόταμα με πολλούς τρόπους. Εγώ καταφεύγω στον αξιότιμο Γκόταμα ως καταφύγιο, και στη Διδασκαλία και στην Κοινότητα των μοναχών. Ας με θεωρεί ο αξιότιμος Γκόταμα λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής». Έκτο.