8.
Η ομιλία για τον Τσχάννα
90.
Κάποτε πολλοί πρεσβύτεροι μοναχοί διέμεναν στη Μπαρανασί, στο Ισιπατάνα, στο πάρκο των ελαφιών.
Τότε ο σεβάσμιος Τσάννα, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, παίρνοντας το κλειδί, πηγαίνοντας από μοναστήρι σε μοναστήρι, είπε στους πρεσβύτερους μοναχούς -
«Ας με προτρέψουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι, ας με καθοδηγήσουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι, ας μου κάνουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι μια ομιλία σχετική με τη Διδασκαλία, ώστε να δω τη Διδασκαλία».
Όταν αυτό ειπώθηκε, οι πρεσβύτεροι μοναχοί είπαν στον σεβάσμιο Τσάννα - «Η ύλη, φίλε Τσάννα, είναι παροδική· το αίσθημα είναι παροδικό· η αντίληψη είναι παροδική· οι δραστηριότητες είναι παροδικές· η συνείδηση είναι παροδική. Η ύλη είναι μη-εαυτός· αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μη-εαυτός. Όλες οι δραστηριότητες είναι παροδικές· όλα τα φαινόμενα είναι μη-εαυτός».
Τότε στον σεβάσμιο Τσάννα ήρθε αυτή η σκέψη: «Και σε μένα έρχεται αυτή η σκέψη έτσι - 'η ύλη είναι παροδική, το αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι παροδική· η ύλη είναι μη-εαυτός, το αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μη-εαυτός. Όλες οι δραστηριότητες είναι παροδικές, όλα τα φαινόμενα είναι μη-εαυτός". Και όμως η συνείδησή μου δεν εισέρχεται, δεν γαληνεύει, δεν σταθεροποιείται, δεν αποφασίζει στον κατευνασμό όλων των δραστηριοτήτων, στην παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, στην εξάλειψη της επιθυμίας, στο μη πάθος, στην παύση, στη Νιμπάνα. Ταραχή και προσκόλληση εγείρονται· ο νους επιστρέφει - 'τότε ποιος είναι ο εαυτός μου;' Αυτό όμως δεν συμβαίνει σε αυτόν που βλέπει τη Διδασκαλία έτσι. Ποιος άραγε θα μου δίδασκε τη Διδασκαλία έτσι ώστε να δω τη Διδασκαλία;»
Τότε στον σεβάσμιο Τσάννα ήρθε αυτή η σκέψη: «Αυτός ο σεβάσμιος Άναντα διαμένει στην Κοσάμπι, στο μοναστήρι του Γκοσίτα, επαινεμένος από τον Διδάσκαλο και εκτιμημένος από τους νοήμονες συντρόφους στην άγια ζωή· ο σεβάσμιος Άναντα είναι ικανός να μου διδάξει τη Διδασκαλία έτσι ώστε να δω τη Διδασκαλία· και έχω τόση εμπιστοσύνη στον σεβάσμιο Άναντα. Γιατί να μην πάω εκεί όπου βρίσκεται ο σεβάσμιος Άναντα;» Τότε ο σεβάσμιος Τσάννα, αφού τακτοποίησε το κατάλυμά του, πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του και πήγε στην Κοσάμπι, στο μοναστήρι του Γκοσίτα, εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον σεβάσμιο Άναντα... κ.λπ... Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Τσάννα είπε στον σεβάσμιο Άναντα:
«Κάποτε, φίλε Άναντα, διέμενα στη Μπαρανασί, στο Ισιπατάνα, στο πάρκο των ελαφιών. Τότε εγώ, φίλε, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκα από την απομόνωση, παίρνοντας το κλειδί, πήγα από μοναστήρι σε μοναστήρι· αφού πλησίασα, είπα στους πρεσβύτερους μοναχούς: 'Ας με προτρέψουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι, ας με καθοδηγήσουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι, ας μου κάνουν οι σεβάσμιοι πρεσβύτεροι μια ομιλία σχετική με τη Διδασκαλία ώστε να δω τη Διδασκαλία'. Όταν αυτό ειπώθηκε, φίλε, οι πρεσβύτεροι μοναχοί μου είπαν: 'Η ύλη, φίλε Τσάννα, είναι παροδική· αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι παροδική· η ύλη είναι μη-εαυτός... κ.λπ... η συνείδηση είναι μη-εαυτός. Όλες οι δραστηριότητες είναι παροδικές, όλα τα φαινόμενα είναι μη-εαυτός'.
Σε μένα, φίλε, ήρθε αυτή η σκέψη: 'Και σε μένα έρχεται έτσι η σκέψη - η ύλη είναι παροδική... κ.λπ... η συνείδηση είναι παροδική, η ύλη είναι μη-εαυτός, το αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μη-εαυτός. Όλες οι δραστηριότητες είναι παροδικές, όλα τα φαινόμενα είναι μη-εαυτός". Και όμως η συνείδησή μου δεν εισέρχεται, δεν γαληνεύει, δεν σταθεροποιείται, δεν αποφασίζει στον κατευνασμό όλων των δραστηριοτήτων, στην παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, στην εξάλειψη της επιθυμίας, στο μη πάθος, στην παύση, στη Νιμπάνα. Ταραχή και προσκόλληση εγείρονται· ο νους επιστρέφει - 'τότε ποιος είναι ο εαυτός μου;' Αυτό όμως δεν συμβαίνει σε αυτόν που βλέπει τη Διδασκαλία έτσι. Ποιος άραγε θα μου διδάξει τη Διδασκαλία έτσι ώστε να δω τη Διδασκαλία;»
Σε μένα, φίλε, ήρθε αυτή η σκέψη: 'Αυτός ο σεβάσμιος Άναντα διαμένει στην Κοσάμπι, στο μοναστήρι του Γκοσίτα, επαινεμένος από τον Διδάσκαλο και εκτιμημένος από τους νοήμονες συντρόφους στην άγια ζωή, και ο σεβάσμιος Άναντα είναι ικανός να μου διδάξει τη Διδασκαλία έτσι ώστε να δω τη Διδασκαλία. Και υπάρχει σε μένα τόση εμπιστοσύνη στον σεβάσμιο Άναντα. Γιατί να μην πάω εκεί όπου είναι ο σεβάσμιος Άναντα;' Ας με νουθετήσει ο σεβάσμιος Άναντα· ας με καθοδηγήσει ο σεβάσμιος Άναντα· ας μου κάνει ο σεβάσμιος Άναντα μια ομιλία σχετική με τη Διδασκαλία, ώστε να δω τη Διδασκαλία».
«Ακόμη και με αυτό είμαστε ευχαριστημένοι με τον σεβάσμιο Τσάννα, που ο σεβάσμιος Τσάννα το φανέρωσε, έκοψε τον πάσσαλο. Δώσε προσοχή, φίλε Τσάννα· είσαι ικανός να κατανοήσεις τη Διδασκαλία». Τότε στον σεβάσμιο Τσάννα ακριβώς με αυτό εγέρθηκε μεγάλη χαρά και αγαλλίαση - «Είμαι λοιπόν ικανός να κατανοήσω τη Διδασκαλία».
«Αυτό, φίλε Τσάννα, το άκουσα μπροστά στον Ευλογημένο, μπροστά του το έλαβα, ενώ νουθετούσε τον μοναχό Κατσαναγκόττα - αυτός ο κόσμος, Κατσάνα, ως επί το πλείστον βασίζεται σε μια δυαδικότητα, στο 'υπάρχειν' και στο 'μη υπάρχειν'. Σε αυτόν που βλέπει την προέλευση του κόσμου όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία, Κατσάνα, η αντίληψη για το 'μη υπάρχειν' στον κόσμο δεν υπάρχει. Σε αυτόν που βλέπει την παύση του κόσμου όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία, Κατσάνα, η αντίληψη για το 'υπάρχειν' στον κόσμο δεν υπάρχει. Αυτός ο κόσμος, Κατσάνα, ως επί το πλείστον είναι δεσμευμένος από εμπλοκή, προσκόλληση και εμμονή· αλλά αυτός δεν πλησιάζει, δεν προσκολλάται, δεν καθορίζει αυτή την εμπλοκή και προσκόλληση, την εδραίωση, εμμονή και υπολανθάνουσα τάση του νου ως 'ο εαυτός μου'. 'Μόνο η δυστυχία εγειρόμενη εγείρεται, η δυστυχία καταπαύουσα καταπαύει' - δεν είναι αβέβαιος, δεν αμφιβάλλει σκεπτικιστικά. Η γνώση του εδώ είναι ανεξάρτητη από άλλους. Σε αυτό το βαθμό, Κατσάνα, υπάρχει ορθή άποψη. 'Τα πάντα υπάρχουν', Κατσάνα, αυτό είναι το ένα άκρο. 'Τα πάντα δεν υπάρχουν', αυτό είναι το δεύτερο άκρο. Μη προσεγγίζοντας αυτά τα δύο άκρα, Κατσάνα, ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία μέσω της μέσης οδού - με την άγνοια ως συνθήκη υπάρχουν δραστηριότητες· με τις δραστηριότητες ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση... κ.λπ... Έτσι υπάρχει η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. Αλλά ακριβώς με την πλήρη φθίση και παύση της άγνοιας υπάρχει η παύση των δραστηριοτήτων... κ.λπ... έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου».
«Έτσι είναι αυτό, φίλε Άναντα, για όσους σεβασμίους υπάρχουν τέτοιοι σύντροφοι στην άγια ζωή, συμπονετικοί, που επιθυμούν το καλό, νουθετητές, παραινετές. Και αφού άκουσα τη διδαχή της Διδασκαλίας του σεβάσμιου Άναντα, συνειδητοποίησα πλήρως τη Διδασκαλία». Όγδοη.