1.
Η ομιλία για τον Τσχάννα
72.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα.
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Τσάννα πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον σεβάσμιο Άναντα.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Τσάννα είπε στον σεβάσμιο Άναντα:
«Και εσείς, φίλε Άναντα, διδάσκετε την εγκατάλειψη της λαγνείας, διδάσκετε την εγκατάλειψη του μίσους, διδάσκετε την εγκατάλειψη της αυταπάτης;»
«Εμείς πράγματι, φίλε, διδάσκουμε την εγκατάλειψη της λαγνείας, διδάσκουμε την εγκατάλειψη του μίσους, διδάσκουμε την εγκατάλειψη της αυταπάτης».
«Ποιον όμως κίνδυνο έχοντας δει στη λαγνεία διδάσκετε την εγκατάλειψη της λαγνείας, ποιον κίνδυνο έχοντας δει στο μίσος διδάσκετε την εγκατάλειψη του μίσους, ποιον κίνδυνο έχοντας δει στην αυταπάτη διδάσκετε την εγκατάλειψη της αυταπάτης;»
«Αυτός που είναι κυριευμένος από λαγνεία, φίλε, κατακυριευμένος από το πάθος, με κατακυριευμένη συνείδηση, προτίθεται για πάθηση του εαυτού του, προτίθεται για πάθηση άλλου, προτίθεται για πάθηση και των δύο, και βιώνει νοητικό πόνο και δυσαρέσκεια· όταν το πάθος έχει εγκαταλειφθεί, δεν προτίθεται ούτε για πάθηση του εαυτού του, ούτε προτίθεται για πάθηση άλλου, ούτε προτίθεται για πάθηση και των δύο, ούτε βιώνει νοητικό πόνο και δυσαρέσκεια. Αυτός που είναι κυριευμένος από λαγνεία, φίλε, κατακυριευμένος από το πάθος, με κατακυριευμένη συνείδηση, συμπεριφέρεται με κακή σωματική συμπεριφορά, συμπεριφέρεται με κακή λεκτική συμπεριφορά, συμπεριφέρεται με κακή νοητική συμπεριφορά· όταν το πάθος έχει εγκαταλειφθεί, δεν συμπεριφέρεται ούτε με κακή σωματική συμπεριφορά, ούτε συμπεριφέρεται με κακή λεκτική συμπεριφορά, ούτε συμπεριφέρεται με κακή νοητική συμπεριφορά. Αυτός που είναι κυριευμένος από λαγνεία, φίλε, κατακυριευμένος από το πάθος, με κατακυριευμένη συνείδηση, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το δικό του καλό, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό των άλλων, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό και των δύο· όταν το πάθος έχει εγκαταλειφθεί, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το δικό του καλό, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό των άλλων, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό και των δύο. Η λαγνεία, φίλε, προκαλεί τύφλωση, προκαλεί απουσία όρασης, προκαλεί αγνωσία, εμποδίζει τη σοφία, ανήκει στη δυσφορία, δεν οδηγεί στο Νιμπάνα.
«Αυτός που είναι κυριευμένος από μίσος, φίλε, κατακυριευμένος από το μίσος... κ.λπ... αυτός που είναι κυριευμένος από αυταπάτη, φίλε, κατακυριευμένος από την αυταπάτη, με κατακυριευμένη συνείδηση, προτίθεται για πάθηση του εαυτού του, προτίθεται για πάθηση άλλου, προτίθεται για πάθηση και των δύο, και βιώνει νοητικό πόνο και δυσαρέσκεια· όταν η αυταπάτη έχει εγκαταλειφθεί, δεν προτίθεται ούτε για πάθηση του εαυτού του, ούτε προτίθεται για πάθηση άλλου, ούτε προτίθεται για πάθηση και των δύο, ούτε βιώνει νοητικό πόνο και δυσαρέσκεια. Αυτός που είναι κυριευμένος από αυταπάτη, φίλε, κατακυριευμένος από την αυταπάτη, με κατακυριευμένη συνείδηση, συμπεριφέρεται με κακή σωματική συμπεριφορά, συμπεριφέρεται με κακή λεκτική συμπεριφορά, συμπεριφέρεται με κακή νοητική συμπεριφορά· όταν η αυταπάτη έχει εγκαταλειφθεί, δεν συμπεριφέρεται ούτε με κακή σωματική συμπεριφορά, ούτε συμπεριφέρεται με κακή λεκτική συμπεριφορά, ούτε συμπεριφέρεται με κακή νοητική συμπεριφορά. Αυτός που είναι κυριευμένος από αυταπάτη, φίλε, κατακυριευμένος από την αυταπάτη, με κατακυριευμένη συνείδηση, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το δικό του καλό, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό των άλλων, δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό και των δύο· όταν η αυταπάτη έχει εγκαταλειφθεί, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το δικό του καλό, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό των άλλων, κατανοεί όπως πραγματικά είναι το καλό και των δύο. Η αυταπάτη, φίλε, προκαλεί τύφλωση, προκαλεί απουσία όρασης, προκαλεί αγνωσία, εμποδίζει τη σοφία, ανήκει στη δυσφορία, δεν οδηγεί στο Νιμπάνα. Αυτόν τον κίνδυνο έχοντας δει στη λαγνεία, εμείς, φίλε, διδάσκουμε την εγκατάλειψη της λαγνείας. Αυτόν τον κίνδυνο έχοντας δει στο μίσος, διδάσκουμε την εγκατάλειψη του μίσους. Αυτόν τον κίνδυνο έχοντας δει στην αυταπάτη, διδάσκουμε την εγκατάλειψη της αυταπάτης».
«Υπάρχει όμως, φίλε, οδός, υπάρχει πρακτική για την εγκατάλειψη αυτής της λαγνείας, του μίσους και της αυταπάτης;» «Υπάρχει, φίλε, οδός, υπάρχει πρακτική για την εγκατάλειψη αυτής της λαγνείας, του μίσους και της αυταπάτης». «Ποια όμως, φίλε, είναι η οδός, ποια η πρακτική για την εγκατάλειψη αυτής της λαγνείας, του μίσους και της αυταπάτης;» «Αυτή ακριβώς η ευγενής οκταμελής οδός, δηλαδή - ορθή άποψη... κ.λπ... ορθή αυτοσυγκέντρωση. Αυτή πράγματι, φίλε, είναι η οδός, αυτή η πρακτική για την εγκατάλειψη αυτής της λαγνείας, του μίσους και της αυταπάτης». «Ευλογημένη πράγματι, φίλε, είναι η οδός, ευλογημένη η πρακτική για την εγκατάλειψη αυτής της λαγνείας, του μίσους και της αυταπάτης. Και είναι αρκετό, φίλε Άναντα, για επιμέλεια». Πρώτο.