2.
Η ομιλία για πριν την ανώτατη φώτιση
115.
Διέμενε στη Σαβάτθι... κ.λπ...
«Πριν ακόμα, μοναχοί, από την ανώτατη φώτιση, όταν δεν είχα ακόμα αφυπνιστεί πλήρως, όντας ακόμα Μπόντχισαττα, ήρθε αυτή η σκέψη -
'Ποια άραγε είναι η απόλαυση του στερεού στοιχείου, ποιος ο κίνδυνος, ποια η διαφυγή;
Ποια είναι η απόλαυση του υγρού στοιχείου, ποιος ο κίνδυνος, ποια η διαφυγή;
Ποια είναι η απόλαυση του θερμού στοιχείου, ποιος ο κίνδυνος, ποια η διαφυγή;
Ποια είναι η απόλαυση του στοιχείου του αέρα, ποιος ο κίνδυνος, ποια η διαφυγή;'
Σε μένα, μοναχοί, ήρθε αυτή η σκέψη - 'Η ευτυχία και η ευαρέσκεια που εγείρεται εξαρτώμενη από το στερεό στοιχείο, αυτή είναι η απόλαυση του στερεού στοιχείου· ότι το στερεό στοιχείο είναι παροδικό, επώδυνο και υποκείμενο σε μεταβολή, αυτός είναι ο κίνδυνος του στερεού στοιχείου· όποια είναι η απομάκρυνση της θέλησης και του πάθους για το στερεό στοιχείο, η εγκατάλειψη της θέλησης και του πάθους, αυτή είναι η διαφυγή από το στερεό στοιχείο. Ό,τι εξαρτώμενο από το υγρό στοιχείο... κ.λπ... ό,τι εξαρτώμενο από το θερμό στοιχείο... κ.λπ... Η ευτυχία και η ευαρέσκεια που εγείρεται εξαρτώμενη από το στοιχείο του αέρα, αυτή είναι η απόλαυση του στοιχείου του αέρα· ότι το στοιχείο του αέρα είναι παροδικό, επώδυνο και υποκείμενο σε μεταβολή, αυτός είναι ο κίνδυνος του στοιχείου του αέρα· όποια είναι η απομάκρυνση της θέλησης και του πάθους για το στοιχείο του αέρα, η εγκατάλειψη της θέλησης και του πάθους, αυτή είναι η διαφυγή από το στοιχείο του αέρα'.
Όσο καιρό, μοναχοί, δεν γνώρισα άμεσα όπως πραγματικά είναι αυτών των τεσσάρων στοιχείων έτσι την απόλαυση ως απόλαυση και τον κίνδυνο ως κίνδυνο και τη διαφυγή ως διαφυγή, τόσο καιρό εγώ, μοναχοί, στον κόσμο μαζί με τους θεούς, μαζί με τον Μάρα, μαζί με τους Βράχμα, στη γενιά μαζί με τους ασκητές και βραχμάνους, μαζί με θεούς και ανθρώπους, δεν αναγνώρισα τον εαυτό μου ως αυτόν που έχει αφυπνιστεί πλήρως στην ανυπέρβλητη πλήρη αυτοφώτιση.
Αλλά όταν, μοναχοί, γνώρισα άμεσα όπως πραγματικά είναι αυτών των τεσσάρων στοιχείων έτσι την απόλαυση ως απόλαυση και τον κίνδυνο ως κίνδυνο και τη διαφυγή ως διαφυγή, τότε εγώ, μοναχοί, στον κόσμο μαζί με τους θεούς, μαζί με τον Μάρα, μαζί με τους Βράχμα, στη γενιά μαζί με τους ασκητές και βραχμάνους, μαζί με θεούς και ανθρώπους, αναγνώρισα τον εαυτό μου ως αυτόν που έχει αφυπνιστεί πλήρως στην ανυπέρβλητη πλήρη αυτοφώτιση. Και η γνώση και η ενόραση εγέρθηκαν σε μένα - 'Ακλόνητη είναι η απελευθέρωσή μου, αυτή είναι η τελευταία γέννηση, δεν υπάρχει πλέον επαναγέννηση'.» Δεύτερο.