Ādhipateyyasuttaṃ [AN 3.40, PTS 1.148–1.150]

10.

Η ομιλία για την αυθεντία

40. «Αυτές οι τρεις, μοναχοί, είναι οι αυθεντίες. Ποια τρία; Λαμβάνοντας τον εαυτό ως αυθεντία, λαμβάνοντας τον κόσμο ως αυθεντία, λαμβάνοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία. Και τι, μοναχοί, είναι το λαμβάνοντας τον εαυτό ως αυθεντία; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, έχοντας πάει στο δάσος ή στη βάση ενός δένδρου ή σε μια άδεια οικία, σκέφτεται έτσι: 'Εγώ όμως δεν εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή εξαιτίας του χιτώνα. Ούτε εξαιτίας της προσφερόμενης τροφής, ούτε εξαιτίας του καταλύματος, ούτε εξαιτίας αυτής ή εκείνης της ύπαρξης εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή. Αλλά είμαι βυθισμένος στη γέννηση, στο γήρας, στον θάνατο, στις λύπες, στους θρήνους, στον πόνο, στη δυσαρέσκεια, στο άγχος, βυθισμένος στον υπαρξιακό πόνο, κυριευμένος από τον υπαρξιακό πόνο. Ίσως να γινόταν γνωστό το τέλος αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. Αν εγώ, έχοντας εγκαταλείψει τέτοιου είδους ηδονές, αναχώρησα από την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή, και αναζητούσα τέτοιου είδους ηδονές ή χειρότερες από εκείνες, αυτό δεν θα ήταν αρμόζον για μένα'. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Η ενεργητικότητά μου θα είναι ξεκινημένη χωρίς νωθρότητα, η μνήμη μου θα είναι εφαρμοσμένη χωρίς λήθη, το σώμα μου θα είναι γαλήνιο χωρίς ταραχή, η συνείδησή μου θα είναι αυτοσυγκεντρωμένη και πλήρως εστιασμένη'. Αυτός, κάνοντας τον εαυτό του επικρατών, εγκαταλείπει το φαύλο, αναπτύσσει το καλό, εγκαταλείπει το επιλήψιμο, αναπτύσσει το ανεπίληπτο, διατηρεί τον εαυτό του αγνό. Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το λαμβάνοντας τον εαυτό ως αυθεντία.

«Και τι, μοναχοί, είναι το λαμβάνοντας τον κόσμο ως αυθεντία; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, έχοντας πάει στο δάσος ή στη βάση ενός δένδρου ή σε μια άδεια οικία, σκέφτεται έτσι: 'Εγώ όμως δεν εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή εξαιτίας του χιτώνα. Ούτε εξαιτίας της προσφερόμενης τροφής, ούτε εξαιτίας του καταλύματος, ούτε εξαιτίας αυτής ή εκείνης της ύπαρξης εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή. Αλλά είμαι βυθισμένος στη γέννηση, στο γήρας, στον θάνατο, στις λύπες, στους θρήνους, στον πόνο, στη δυσαρέσκεια, στο άγχος, βυθισμένος στον υπαρξιακό πόνο, κυριευμένος από τον υπαρξιακό πόνο. Ίσως να γινόταν γνωστό το τέλος αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου'. Αν εγώ, έχοντας αναχωρήσει έτσι, σκεφτόμουν ηδονικό λογισμό, ή σκεφτόμουν λογισμό του θυμού, ή σκεφτόμουν λογισμό της βίας, μεγάλη όμως είναι αυτή η κατοικία του κόσμου. Σε αυτή τη μεγάλη κατοικία του κόσμου υπάρχουν ασκητές και βραχμάνοι κάτοχοι υπερφυσικής δύναμης, με θείο οφθαλμό, γνώστες της συνείδησης των άλλων. Αυτοί βλέπουν ακόμη και από μακριά, ενώ όταν είναι κοντά δεν φαίνονται, και με τον νου κατανοούν τη συνείδηση. Κι αυτοί θα με γνώριζαν έτσι - 'Κοιτάξτε, κύριοι, αυτόν τον γιο καλής οικογένειας που με πίστη αναχώρησε από την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή, ζει αναμεμειγμένος με κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις'. Υπάρχουν επίσης θεότητες κάτοχοι υπερφυσικής δύναμης, με θείο οφθαλμό, γνώστριες της συνείδησης των άλλων. Αυτές βλέπουν ακόμη και από μακριά, ενώ όταν είναι κοντά δεν φαίνονται, και με τον νου γνωρίζουν τη συνείδηση. Κι αυτές θα με γνώριζαν έτσι - 'Κοιτάξτε, κύριοι, αυτόν τον γιο καλής οικογένειας που με πίστη αναχώρησε από την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή, ζει αναμεμειγμένος με κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις'. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Η ενεργητικότητά μου θα είναι ξεκινημένη χωρίς νωθρότητα, η μνήμη μου θα είναι εφαρμοσμένη χωρίς λήθη, το σώμα μου θα είναι γαλήνιο χωρίς ταραχή, η συνείδησή μου θα είναι αυτοσυγκεντρωμένη και πλήρως εστιασμένη'. Αυτός, κάνοντας τον κόσμο επικρατών, εγκαταλείπει το φαύλο, αναπτύσσει το καλό, εγκαταλείπει το επιλήψιμο, αναπτύσσει το ανεπίληπτο, διατηρεί τον εαυτό του αγνό. Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το λαμβάνοντας τον κόσμο ως αυθεντία.

«Και τι, μοναχοί, είναι η επικράτηση της Διδασκαλίας; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός, έχοντας πάει στο δάσος ή στη βάση ενός δένδρου ή σε μια άδεια οικία, σκέφτεται έτσι: 'Εγώ όμως δεν εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή εξαιτίας του χιτώνα. Ούτε εξαιτίας της προσφερόμενης τροφής, ούτε εξαιτίας του καταλύματος, ούτε εξαιτίας αυτής ή εκείνης της ύπαρξης εγκατέλειψα την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή. Αλλά είμαι βυθισμένος στη γέννηση, στο γήρας, στον θάνατο, στις λύπες, στους θρήνους, στον πόνο, στη δυσαρέσκεια, στο άγχος, βυθισμένος στον υπαρξιακό πόνο, κυριευμένος από τον υπαρξιακό πόνο. Ίσως να γινόταν γνωστό το τέλος αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. 'Η Διδασκαλία είναι καλά διδαγμένη από τον Ευλογημένο, ορατή εδώ και τώρα, άμεσα αποτελεσματική, προσκαλώντας κάποιον να έλθει και να δει, οδηγώντας εμπρός, κατανοητή ατομικά από τους νοήμονες'. Υπάρχουν όμως σύντροφοί μου στην άγια ζωή που διαμένουν γνωρίζοντας και βλέποντας. Αν εγώ, έχοντας αναχωρήσει σε μια τόσο καλά διδαγμένη Διδασκαλία και μοναστική διαγωγή, διέμενα οκνηρός και αμελής, αυτό δεν θα ήταν αρμόζον για μένα'. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Η ενεργητικότητά μου θα είναι ξεκινημένη χωρίς νωθρότητα, η μνήμη μου θα είναι εφαρμοσμένη χωρίς λήθη, το σώμα μου θα είναι γαλήνιο χωρίς ταραχή, η συνείδησή μου θα είναι αυτοσυγκεντρωμένη και πλήρως εστιασμένη'. Αυτός, λαμβάνοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, εγκαταλείπει το φαύλο, αναπτύσσει το καλό, εγκαταλείπει το επιλήψιμο, αναπτύσσει το ανεπίληπτο, διατηρεί τον εαυτό του αγνό. Αυτή ονομάζεται, μοναχοί, η επικράτηση της Διδασκαλίας. Αυτές λοιπόν, μοναχοί, είναι οι τρεις επικρατήσεις».