1.
Η ομιλία στην Ιτσχανάνγκαλα
987.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Ιτσχανάνγκαλα, στο δασώδες άλσος της Ιτσχανάνγκαλα.
Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Επιθυμώ, μοναχοί, να αποσυρθώ σε απομόνωση για τρεις μήνες.
Δεν πρέπει να με πλησιάσει κανείς εκτός από έναν που φέρνει προσφερόμενη τροφή».
«Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο και κανείς δεν πλησίαζε τον Ευλογημένο εκεί, εκτός από έναν που έφερνε προσφερόμενη τροφή.
Τότε ο Ευλογημένος, μετά την πάροδο εκείνων των τριών μηνών, αφού βγήκε από την απομόνωση, απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Αν, μοναχοί, οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές σας ρωτούσαν έτσι - 'με ποια διαμονή, φίλε, ο ασκητής Γκόταμα έζησε συχνά κατά την κατοικία της βροχερής εποχής;' όταν ερωτηθείτε έτσι, εσείς, μοναχοί, θα πρέπει να απαντήσετε σε εκείνους τους αλλόδοξους περιπλανώμενους ασκητές έτσι - 'με την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής, φίλε, ο Ευλογημένος έζησε συχνά κατά την κατοικία της βροχερής εποχής.' Εδώ εγώ, μοναχοί, μνήμων εισπνέω, μνήμων εκπνέω. Εισπνέοντας μακρά κατανοώ: «εισπνέω μακρά», εκπνέοντας μακρά κατανοώ: «εκπνέω μακρά»· εισπνέοντας σύντομα κατανοώ: «εισπνέω σύντομα», εκπνέοντας σύντομα κατανοώ: «εκπνέω σύντομα»· κατανοώ: «βιώνοντας ολόκληρο το σώμα της αναπνοής θα εισπνεύσω»... κ.λπ... κατανοώ: «παρατηρώντας την παραίτηση θα εισπνεύσω», κατανοώ: «παρατηρώντας την παραίτηση θα εκπνεύσω»».
«Αυτό λοιπόν, μοναχοί, κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης. Την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης. Εκείνοι, μοναχοί, οι μοναχοί που ασκούνται, που δεν έχουν φτάσει στον στόχο, που διαμένουν επιθυμώντας την ανυπέρβλητη ελευθερία από τις δεσμεύσεις, σε αυτούς η αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί οδηγεί στην εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Εκείνοι όμως, μοναχοί, οι μοναχοί που είναι Άξιοι, που έχουν εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, που έχουν ολοκληρώσει την άγια ζωή, που έχουν κάνει αυτό που έπρεπε να γίνει, που έχουν αποθέσει το φορτίο, που έχουν επιτύχει τον δικό τους σκοπό, που έχουν εξαλείψει πλήρως τους δεσμούς του γίγνεσθαι, πλήρως απελευθερωμένοι μέσω της τελικής γνώσης, σε αυτούς η αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί οδηγεί τόσο σε ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή όσο και στη μνήμη και ενσυνειδητότητα.
«Αυτό λοιπόν, μοναχοί, κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης. Την αυτοσυγκέντρωση της μνήμης επί της αναπνοής κάποιος μιλώντας σωστά θα έλεγε - 'ευγενής διαμονή' επίσης, 'θεία διαμονή' επίσης, 'διαμονή του Ταθάγκατα' επίσης». Πρώτο.