4.
Η ομιλία στον Σαράμπα
65.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο όρος Γκιτζτζακούτα.
Εκείνη την περίοδο ένας περιπλανώμενος ασκητής ονόματι Σαράμπχα είχε πρόσφατα αποχωρήσει από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή.
Αυτός έλεγε τα εξής λόγια στη συνέλευση της Ρατζάγκαχα:
«Η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα έχει γίνει γνωστή από εμένα.
Και αφού γνώρισα τη Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα, για αυτό αποχώρησα από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή».
Τότε αρκετοί μοναχοί, αφού ντύθηκαν το πρωί και πήραν τα κύπελλα και τους χιτώνες τους, μπήκαν στη Ρατζάγκαχα για προσφερόμενη τροφή.
Εκείνοι οι μοναχοί άκουσαν τον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπχα να λέει τα εξής λόγια στη συνέλευση της Ρατζάγκαχα:
«Η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα έχει γίνει γνωστή από εμένα.
Και αφού γνώρισα τη Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα, για αυτό αποχώρησα από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή».
Τότε εκείνοι οι μοναχοί, αφού περπάτησαν στη Ρατζάγκαχα για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, πλησίασαν τον Ευλογημένο· αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι. Καθισμένοι στο πλάι, εκείνοι οι μοναχοί είπαν στον Ευλογημένο: «Ένας περιπλανώμενος ασκητής ονόματι Σαράμπχα, σεβάσμιε κύριε, έχει πρόσφατα αποχωρήσει από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή. Αυτός έλεγε τα εξής λόγια στη συνέλευση της Ρατζάγκαχα: 'Η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα έχει γίνει γνωστή από εμένα. Και αφού γνώρισα τη Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα, για αυτό αποχώρησα από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή'. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος να πάει στην όχθη του ποταμού Σιππινικά, στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών, εκεί όπου είναι ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπχα, από συμπόνια». Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.
Τότε ο Ευλογημένος, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πήγε στην όχθη του ποταμού Σιππινικά, στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών, εκεί όπου ήταν ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπχα· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος είπε στον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπχα: «Είναι αλήθεια λοιπόν, Σαράμπχα, ότι εσύ λες έτσι: 'Η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα έχει γίνει γνωστή από εμένα. Και αφού γνώρισα τη Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα, για αυτό αποχώρησα από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή';» Όταν αυτό ειπώθηκε, ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπχα έμεινε σιωπηλός.
Για δεύτερη φορά ο Ευλογημένος είπε στον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπχα: «Μίλησε, Σαράμπχα, πώς έχει γίνει γνωστή από εσένα η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα; Αν είναι ατελής, εγώ θα τη συμπληρώσω. Αν όμως είναι πλήρης, εγώ θα δώσω ευχαριστίες». Για δεύτερη φορά ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπχα έμεινε σιωπηλός.
Για τρίτη φορά ο Ευλογημένος είπε στον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπα: «Μίλησε, Σαράμπχα, πώς έχει γίνει γνωστή από εσένα η Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα; Αν είναι ατελής, εγώ θα τη συμπληρώσω. Αν όμως είναι πλήρης, εγώ θα δώσω ευχαριστίες». Για τρίτη φορά ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα έμεινε σιωπηλός.
Τότε εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές είπαν στον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπα: «Ό,τι ακριβώς εσύ, φίλε Σαράμπα, θα ζητούσες από τον ασκητή Γκόταμα, αυτό ακριβώς ο ασκητής Γκόταμα σε προσκαλεί να πεις. Πες, φίλε Σαράμπα, τι έχεις κατανοήσει από τη Διδασκαλία των ασκητών γιων των Σάκυα; Αν αυτό που έχεις είναι ατελές, ο ασκητής Γκόταμα θα το συμπληρώσει. Αν όμως αυτό που έχεις είναι πλήρες, ο ασκητής Γκόταμα θα δώσει ευχαριστίες». Όταν αυτό ειπώθηκε, ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα έμεινε σιωπηλός, ντροπιασμένος, με σκυμμένους ώμους, με το κεφάλι κάτω, σκεπτόμενος βαθιά, χωρίς οξυδέρκεια, καθισμένος.
Τότε ο Ευλογημένος, γνωρίζοντας ότι ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα ήταν σιωπηλός, ντροπιασμένος, με σκυμμένους ώμους, με το κεφάλι κάτω, σκεπτόμενος βαθιά, χωρίς οξυδέρκεια, είπε σε εκείνους τους περιπλανώμενους ασκητές:
«Όποιος, περιπλανώμενοι ασκητές, μου έλεγε έτσι - "Εσύ που διακηρύσσεις ότι είσαι πλήρως αυτοφωτισμένος, αυτά τα φαινόμενα δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως", αυτόν εγώ εκεί θα ανέκρινα καλά, θα εξέταζα και θα νουθετούσα. Αυτός βεβαίως, ενώ ανακρινόταν καλά από εμένα, εξεταζόταν και νουθετούνταν, αυτό είναι αδύνατον, δεν υπάρχει δυνατότητα να μην καταλήξει σε κάποια από τις τρεις καταστάσεις: ή θα αποφύγει το ένα με το άλλο, ή θα παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, ή θα εκδηλώσει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια, ή θα καθίσει σιωπηλός, ντροπιασμένος, με σκυμμένους ώμους, με το κεφάλι κάτω, σκεπτόμενος βαθιά, χωρίς οξυδέρκεια, όπως ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα.
«Όποιος, περιπλανώμενοι ασκητές, μου έλεγε έτσι - "Εσύ που διακηρύσσεις ότι έχεις εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, αυτές οι νοητικές διαφθορές δεν έχουν εξαλειφθεί", αυτόν εγώ εκεί θα ανέκρινα καλά, θα εξέταζα και θα νουθετούσα. Αυτός βεβαίως, ενώ ανακρινόταν καλά από εμένα, εξεταζόταν και νουθετούνταν, αυτό είναι αδύνατον, δεν υπάρχει δυνατότητα να μην καταλήξει σε κάποια από τις τρεις καταστάσεις: ή θα αποφύγει το ένα με το άλλο, ή θα παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, ή θα εκδηλώσει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια, ή θα καθίσει σιωπηλός, ντροπιασμένος, με σκυμμένους ώμους, με το κεφάλι κάτω, σκεπτόμενος βαθιά, χωρίς οξυδέρκεια, όπως ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα.
«Όποιος, περιπλανώμενοι ασκητές, μου έλεγε έτσι - "Η Διδασκαλία που διδάχθηκε για τον σκοπό της οποίας, δεν οδηγεί αυτόν που την ακολουθεί στην πλήρη εξάλειψη του πόνου", αυτόν εγώ εκεί θα ανέκρινα καλά, θα εξέταζα και θα νουθετούσα. Αυτός βεβαίως, ενώ ανακρινόταν καλά από εμένα, εξεταζόταν και νουθετούνταν, αυτό είναι αδύνατον, δεν υπάρχει δυνατότητα να μην καταλήξει σε κάποια από τις τρεις καταστάσεις: ή θα αποφύγει το ένα με το άλλο, ή θα παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, ή θα εκδηλώσει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια, ή θα καθίσει σιωπηλός, ντροπιασμένος, με σκυμμένους ώμους, με το κεφάλι κάτω, σκεπτόμενος βαθιά, χωρίς οξυδέρκεια, όπως ο περιπλανώμενος ασκητής Σαράμπα». Τότε ο Ευλογημένος, αφού βρυχήθηκε τρεις φορές το βρύχημα του λιονταριού στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών στην όχθη της Σιππινικά, αναχώρησε στον αέρα.
Τότε εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές, λίγο μετά την αναχώρηση του Ευλογημένου, κατακεραύνωσαν τον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπα από παντού με λεκτικά κεντρίσματα: «Όπως, φίλε Σαράμπα, ένα γερασμένο τσακάλι στο μεγάλο δάσος σκεπτόμενο "θα βρυχηθώ το βρύχημα του λιονταριού" ουρλιάζει μόνο σαν τσακάλι, γαβγίζει μόνο σαν σκύλος· ακριβώς με τον ίδιο τρόπο εσύ, φίλε Σαράμπα, μακριά από τον ασκητή Γκόταμα σκεπτόμενος "θα βρυχηθώ το βρύχημα του λιονταριού" ουρλιάζεις μόνο σαν τσακάλι, γαβγίζεις μόνο σαν σκύλος. Όπως, φίλε Σαράμπα, μια μικρή κότα σκεπτόμενη "θα λαλήσω σαν κόκορας" λαλάει μόνο σαν μικρή κότα· ακριβώς με τον ίδιο τρόπο εσύ, φίλε Σαράμπα, μακριά από τον ασκητή Γκόταμα σκεπτόμενος "θα λαλήσω σαν κόκορας" λαλάς μόνο σαν μικρή κότα. Όπως, φίλε Σαράμπα, ένας ταύρος σε άδειο στάβλο φαντάζεται ότι πρέπει να μουγκρίσει βαθιά· ακριβώς με τον ίδιο τρόπο εσύ, φίλε Σαράμπα, μακριά από τον ασκητή Γκόταμα φαντάζεσαι ότι πρέπει να μουγκρίσεις βαθιά». Τότε εκείνοι οι περιπλανώμενοι ασκητές κατακεραύνωσαν τον περιπλανώμενο ασκητή Σαράμπα από παντού με λεκτικά κεντρίσματα. Τέταρτο.