1.
Η ομιλία για αυτό που έχει τη φύση της έγερσης
126.
Προέλευση στη Σαβάττχι.
Τότε κάποιος μοναχός πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε... κ.λπ...
Καθισμένος στο πλάι, εκείνος ο μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«'Άγνοια, άγνοια', σεβάσμιε κύριε, λέγεται.
Ποια άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι η άγνοια, και σε ποιο βαθμό κάποιος είναι κατεχόμενος από άγνοια;»
«Εδώ, μοναχέ, ο αδαής κοινός άνθρωπος δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της έγερσης ως 'η ύλη έχει τη φύση της έγερσης'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της παρακμής ως 'η ύλη έχει τη φύση της παρακμής'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'η ύλη έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της έγερσης ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της έγερσης'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της παρακμής ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της παρακμής'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Την αντίληψη που έχει τη φύση της έγερσης... κ.λπ... δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της έγερσης ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της έγερσης'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της παρακμής ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της παρακμής'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της έγερσης ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της έγερσης'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της παρακμής ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της παρακμής'· δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Αυτή ονομάζεται, μοναχέ, άγνοια· και σε αυτό το βαθμό κάποιος είναι κατεχόμενος από άγνοια.»
Όταν αυτό ειπώθηκε, εκείνος ο μοναχός είπε στον Ευλογημένο: «'Αληθινή γνώση, αληθινή γνώση', σεβάσμιε κύριε, λέγεται. Ποια άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι η αληθινή γνώση, και σε ποιο βαθμό κάποιος είναι κάτοχος αληθινής γνώσης;»
«Εδώ, μοναχέ, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της έγερσης ως 'η ύλη έχει τη φύση της έγερσης'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της παρακμής ως 'η ύλη έχει τη φύση της παρακμής'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι την ύλη που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'η ύλη έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της έγερσης ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της έγερσης'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της παρακμής ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της παρακμής'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι το αίσθημα που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'το αίσθημα έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Την αντίληψη που έχει τη φύση της έγερσης... κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της έγερσης ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της έγερσης'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της παρακμής ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της παρακμής'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι τις δραστηριότητες που έχουν τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'οι δραστηριότητες έχουν τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της έγερσης ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της έγερσης'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της παρακμής ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της παρακμής'· κατανοεί όπως πραγματικά είναι τη συνείδηση που έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής ως 'η συνείδηση έχει τη φύση της έγερσης και της παρακμής'. Αυτή ονομάζεται, μοναχέ, αληθινή γνώση· και σε αυτό το βαθμό κάποιος είναι κάτοχος αληθινής γνώσης.» Πρώτο.