8.
Η δεύτερη ομιλία για την ασθένεια
256.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο Μεγάλο Δάσος, στην Αίθουσα με το Αετωματικό Στέγαστρο.
Τότε ο Ευλογημένος, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πήγε στην αίθουσα των ασθενών·
αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα.
Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Μνήμων, μοναχοί, ένας μοναχός με πλήρη επίγνωση θα πρέπει να περιμένει τον χρόνο. Αυτή είναι η παραίνεσή μας προς εσάς.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός είναι μνήμων; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός διαμένει παρατηρώντας το σώμα στο σώμα, ενεργητικός, με πλήρη επίγνωση, μνήμων, έχοντας απομακρύνει την πλεονεξία και τη δυσαρέσκεια για τον κόσμο· στα αισθήματα διαμένει παρατηρώντας τα αισθήματα... στη συνείδηση διαμένει παρατηρώντας τη συνείδηση... στα νοητικά φαινόμενα παρατηρών τα νοητικά φαινόμενα διαμένει, ενεργητικός, με πλήρη επίγνωση, μνήμων, έχοντας απομακρύνει την πλεονεξία και τη δυσαρέσκεια για τον κόσμο. Έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός είναι μνήμων.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός έχει πλήρη επίγνωση; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν προχωρεί και όταν επιστρέφει... κ.λπ... ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν μιλά και σιωπά. Έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός έχει πλήρη επίγνωση. Μνήμων, μοναχοί, ένας μοναχός με πλήρη επίγνωση θα πρέπει να περιμένει τον χρόνο. Αυτή είναι η παραίνεσή μας προς εσάς.
«Αν, μοναχοί, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει έτσι μνήμων, με πλήρη επίγνωση, επιμελής, ενεργητικός, αποφασισμένος, εγείρεται ευχάριστο αίσθημα. Αυτός κατανοεί έτσι - «Αυτό το ευχάριστο αίσθημα έχει εγερθεί σε μένα· και αυτό είναι εξαρτώμενο, όχι ανεξάρτητο. Εξαρτώμενο από τι; Εξαρτώμενο από αυτήν ακριβώς την επαφή. Αυτή όμως η επαφή είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Το ευχάριστο αίσθημα που έχει εγερθεί εξαρτώμενο από παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη επαφή, πώς θα είναι μόνιμο;» Αυτός διαμένει στην επαφή και στο ευχάριστο αίσθημα παρατηρώντας το παροδικό, διαμένει παρατηρώντας την παρακμή, διαμένει παρατηρώντας το μη πάθος, διαμένει παρατηρώντας την παύση, διαμένει παρατηρώντας την παραίτηση. Σε αυτόν που διαμένει στην επαφή και στο ευχάριστο αίσθημα παρατηρώντας το παροδικό, που διαμένει παρατηρώντας την παρακμή, που διαμένει παρατηρώντας το μη πάθος, που διαμένει παρατηρώντας την παύση, που διαμένει παρατηρώντας την παραίτηση, η υπολανθάνουσα τάση για πάθος στην επαφή και στο ευχάριστο αίσθημα εγκαταλείπεται.
«Αν, μοναχοί, σε εκείνον τον μοναχό που διαμένει έτσι μνήμων... κ.λπ... εγείρεται δυσάρεστο αίσθημα... κ.λπ... εγείρεται ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο αίσθημα. Αυτός κατανοεί έτσι - «Αυτό το ούτε-δυσάρεστο-ούτε-ευχάριστο αίσθημα έχει εγερθεί σε μένα· και αυτό είναι εξαρτώμενο, όχι ανεξάρτητο. Εξαρτώμενο από τι; Εξαρτώμενο από αυτήν ακριβώς την επαφή... κ.λπ... Κατανοεί: «με την κατάρρευση του σώματος, μετά το τέλος της ζωής, εδώ ακριβώς όλα τα αισθήματα, μη απολαυσμένα, θα ψυχρανθούν»».
«Όπως, μοναχοί, εξαρτώμενη από λάδι και εξαρτώμενη από φυτίλι μια λάμπα με λάδι θα έκαιγε, με την εξάντληση αυτού του ίδιου του λαδιού και του φυτιλιού, χωρίς τροφή θα έσβηνε· ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με το σώμα κατανοεί: «βιώνω αίσθημα που τελειώνει με το σώμα». Βιώνοντας αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή κατανοεί: «βιώνω αίσθημα που τελειώνει με τη ζωή». Κατανοεί: «με την κατάρρευση του σώματος, μετά το τέλος της ζωής, εδώ ακριβώς όλα τα αισθήματα, μη απολαυσμένα, θα ψυχρανθούν»». Όγδοη.