6.
Η δεύτερη ομιλία για τη συγκράτηση
1086.
«Θυμάστε, μοναχοί, τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα;»
Όταν αυτό ειπώθηκε, κάποιος μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«Εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο».
«Πώς όμως εσύ, μοναχέ, θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα;» «Εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τον υπαρξιακό πόνο ως την πρώτη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο. Όποιος, σεβάσμιε κύριε, ασκητής ή βραχμάνος έλεγε έτσι - 'αυτός δεν είναι ο υπαρξιακός πόνος ως πρώτη ευγενής αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον ασκητή Γκόταμα. Εγώ, αφού απορρίψω αυτόν τον υπαρξιακό πόνο ως πρώτη ευγενή αλήθεια, θα διακηρύξω έναν άλλο υπαρξιακό πόνο ως πρώτη ευγενή αλήθεια' - αυτό είναι αδύνατον. Την προέλευση του υπαρξιακού πόνου, σεβάσμιε κύριε, από τον Ευλογημένο... κ.λπ... εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι την πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως την τέταρτη ευγενή αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον Ευλογημένο. Όποιος, σεβάσμιε κύριε, ασκητής ή βραχμάνος έλεγε έτσι - 'αυτή δεν είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενής αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον ασκητή Γκόταμα. Εγώ, αφού απορρίψω αυτήν την πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενή αλήθεια, θα διακηρύξω μια άλλη πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενή αλήθεια' - αυτό είναι αδύνατον. Έτσι λοιπόν εγώ, σεβάσμιε κύριε, θυμάμαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από τον Ευλογημένο».
«Καλώς, καλώς, μοναχέ! Καλώς πράγματι εσύ, μοναχέ, θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα. Ο υπαρξιακός πόνος, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η πρώτη ευγενής αλήθεια, έτσι να τον θυμάσαι. Όποιος, μοναχέ, ασκητής ή βραχμάνος έλεγε έτσι - 'αυτός δεν είναι ο υπαρξιακός πόνος ως πρώτη ευγενής αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον ασκητή Γκόταμα. Εγώ, αφού απορρίψω αυτόν τον υπαρξιακό πόνο ως πρώτη ευγενή αλήθεια, θα διακηρύξω έναν άλλο υπαρξιακό πόνο ως πρώτη ευγενή αλήθεια' - αυτό είναι αδύνατον. Η προέλευση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ... κ.λπ... η παύση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ... κ.λπ... η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου, μοναχέ, έχει διδαχθεί από εμένα ως η τέταρτη ευγενής αλήθεια, έτσι να την θυμάσαι. Όποιος, μοναχέ, ασκητής ή βραχμάνος έλεγε έτσι - 'αυτή δεν είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενής αλήθεια που έχει διδαχθεί από τον ασκητή Γκόταμα. Εγώ, αφού απορρίψω αυτήν την πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενή αλήθεια, θα διακηρύξω μια άλλη πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου ως τέταρτη ευγενή αλήθεια' - αυτό είναι αδύνατον. Έτσι λοιπόν εσύ, μοναχέ, να θυμάσαι τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες που έχουν διδαχθεί από εμένα.
«Γι' αυτό, μοναχέ, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: 'αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος'... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»». Έκτο.