2.
Η δεύτερη ομιλία για την φώτιση
2.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Ουρουβέλα, στην όχθη του ποταμού Νεραντζαρά, στη βάση του δένδρου της φώτισης, αμέσως μετά τον πλήρη φωτισμό του.
Εκείνη την περίοδο ο Ευλογημένος καθόταν για επτά ημέρες σε μονή στάση με τα πόδια σταυρωτά, βιώνοντας την ευδαιμονία της απελευθέρωσης.
Τότε ο Ευλογημένος, μετά την παρέλευση εκείνων των επτά ημερών, αφού αναδύθηκε από εκείνη την αυτοσυγκέντρωση, τη μεσαία περίοδο της νύχτας στοχάστηκε καλά την Εξαρτώμενη Γένεση αντίστροφα:
«Έτσι όταν αυτό δεν υπάρχει, τούτο δεν υπάρχει· με την παύση αυτού τούτο καταπαύει, δηλαδή - από την παύση της άγνοιας υπάρχει η παύση των δραστηριοτήτων, από την παύση των δραστηριοτήτων υπάρχει η παύση της συνείδησης, από την παύση της συνείδησης υπάρχει η παύση της νοητικότητας και υλικότητας, από την παύση της νοητικότητας και υλικότητας υπάρχει η παύση των έξι αισθητήριων βάσεων, από την παύση των έξι αισθητήριων βάσεων υπάρχει η παύση της επαφής, από την παύση της επαφής υπάρχει η παύση του αισθήματος, από την παύση του αισθήματος υπάρχει η παύση της επιθυμίας, από την παύση της επιθυμίας υπάρχει η παύση της προσκόλλησης, από την παύση της προσκόλλησης υπάρχει η παύση του γίγνεσθαι, από την παύση του γίγνεσθαι υπάρχει η παύση της γέννησης, από την παύση της γέννησης καταπαύουν τα γηρατειά και ο θάνατος, η λύπη, ο θρήνος, ο πόνος, η δυσαρέσκεια και το άγχος. Έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου».
Τότε ο Ευλογημένος, κατανοώντας αυτό το νόημα, εκείνη τη στιγμή εξέφρασε αυτόν τον εμπνευσμένο λόγο:
στον ενεργητικό, διαλογιζόμενο βραχμάνο·
τότε όλες οι αβεβαιότητές του εξαφανίζονται,
επειδή κατανόησε την εξάλειψη των συνθηκών». Δεύτερο.