9.
Η πρώτη ομιλία για την Κόσαλα
29.
«Σε όλη την έκταση, μοναχοί, των Κάσι και της Κοσάλα, σε όλη την έκταση του βασιλείου του βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα φαίνεται εκεί ως ο κορυφαίος.
Ακόμα και για τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση.
Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό.
Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Όσο μακριά, μοναχοί, ο ήλιος και η σελήνη περιφέρονται, λάμποντας προς τις κατευθύνσεις, τόσο χιλιαπλός είναι ο κόσμος. Σε εκείνον τον χιλιαπλό κόσμο υπάρχουν χίλιες σελήνες, χίλιοι ήλιοι, χίλια βουνά Σινέρου βασιλιάδες των βουνών, χίλιες Τζαμπουντίπα, χίλιες Απαραγκογιάνα, χίλιες Ουτταρακούρου, χίλιες Πουμπαβιντέχα, τέσσερις χιλιάδες μεγάλοι ωκεανοί, τέσσερις χιλιάδες μεγάλοι βασιλιάδες, χίλιοι κόσμοι των θεών που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς, χίλιοι κόσμοι των θεών Ταβατίμσα, χίλιοι κόσμοι των θεών Γιάμα, χίλιοι κόσμοι των θεών Τουσίτα, χίλιοι κόσμοι των δημιουργοχαρών θεών, χίλιοι κόσμοι των θεών που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων, χίλιοι κόσμοι του Βράχμα. Σε όλη την έκταση, μοναχοί, του χιλιοπλάσιου κοσμικού συστήματος, ο Μέγας Βράχμα φαίνεται εκεί ως ο κορυφαίος. Ακόμα και για τον Μέγα Βράχμα, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Έρχεται ο καιρός, μοναχοί, που αυτός ο κόσμος συστέλλεται. Όταν ο κόσμος συστέλλεται, μοναχοί, τα όντα ως επί το πλείστον αναγεννιούνται στον κόσμο των ακτινοβόλων όντων. Εκεί είναι όντα νοητικής φύσης, τρέφονται με αγαλλίαση, είναι αυτοφώτιστα, ταξιδεύουν στον αέρα, παραμένουν σε λαμπρότητα και υπάρχουν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν ο κόσμος συστέλλεται, μοναχοί, οι ακτινοβόλοι θεοί φαίνονται ως οι κορυφαίοι. Ακόμα και για τους ακτινοβόλους θεούς, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Αυτά τα δέκα, μοναχοί, είναι επίπεδα κυκλικών διαλογιστικών αντικειμένων. Ποιες είναι οι δέκα; Κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο της γης, προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, χωρίς διπλότητα, απεριόριστο· κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο του ύδατος... κ.λπ... κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο της φωτιάς... κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο του αέρα... κάποιος αντιλαμβάνεται το μπλε κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο... κάποιος αντιλαμβάνεται το κίτρινο κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο... κάποιος αντιλαμβάνεται το κόκκινο κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο... κάποιος αντιλαμβάνεται το λευκό κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο... κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο του χώρου... κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο της συνείδησης, προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, χωρίς διπλότητα, απεριόριστο. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα δέκα επίπεδα κυκλικών διαλογιστικών αντικειμένων.
«Αυτό είναι το κορυφαίο, μοναχοί, μεταξύ αυτών των δέκα επιπέδων κυκλικών διαλογιστικών αντικειμένων, δηλαδή κάποιος αντιλαμβάνεται το κυκλικό διαλογιστικό αντικείμενο της συνείδησης, προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, χωρίς διπλότητα, απεριόριστο. Υπάρχουν, μοναχοί, όντα με τέτοια αντίληψη. Ακόμη και για τα όντα με τέτοια αντίληψη, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Αυτές οι οκτώ, μοναχοί, είναι οι βάσεις της υπέρβασης. Ποιες οκτώ; Κάποιος αντιλαμβανόμενος εσωτερικά τις υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές περιορισμένες, όμορφες ή άσχημες· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η πρώτη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος αντιλαμβανόμενος εσωτερικά τις υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές απεριόριστες, όμορφες ή άσχημες· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η δεύτερη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές περιορισμένες, όμορφες ή άσχημες· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η τρίτη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές απεριόριστες, όμορφες ή άσχημες· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η τέταρτη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές μπλε, με μπλε χρώμα, με μπλε εμφάνιση, με μπλε λάμψη. Όπως ακριβώς το άνθος του λιναριού είναι μπλε, με μπλε χρώμα, με μπλε εμφάνιση, με μπλε λάμψη, ή όπως εκείνο το ύφασμα από το Μπαράνασι, γυαλισμένο και από τις δύο πλευρές, είναι μπλε, με μπλε χρώμα, με μπλε εμφάνιση, με μπλε λάμψη· ακριβώς έτσι, κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές μπλε, με μπλε χρώμα, με μπλε εμφάνιση, με μπλε λάμψη· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η πέμπτη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές κίτρινες, με κίτρινο χρώμα, με κίτρινη εμφάνιση, με κίτρινη λάμψη. Όπως ακριβώς το άνθος κανικάρα είναι κίτρινο, με κίτρινο χρώμα, με κίτρινη εμφάνιση, με κίτρινη λάμψη, ή όπως εκείνο το ύφασμα από το Μπαράνασι, γυαλισμένο και από τις δύο πλευρές, είναι κίτρινο, με κίτρινο χρώμα, με κίτρινη εμφάνιση, με κίτρινη λάμψη· ακριβώς έτσι, κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές κίτρινες, με κίτρινο χρώμα, με κίτρινη εμφάνιση, με κίτρινη λάμψη· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η έκτη βάση της υπέρβασης.
«Κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές κόκκινες, με κόκκινο χρώμα, με κόκκινη εμφάνιση, με κόκκινη λάμψη. Όπως ακριβώς το άνθος μπαντχουτζίβακα είναι κόκκινο, με κόκκινο χρώμα, με κόκκινη εμφάνιση, με κόκκινη λάμψη, ή όπως εκείνο το ύφασμα από το Μπαράνασι, γυαλισμένο και από τις δύο πλευρές, είναι κόκκινο, με κόκκινο χρώμα, με κόκκινη εμφάνιση, με κόκκινη λάμψη· ακριβώς έτσι, κάποιος μη αντιλαμβανόμενος εσωτερικά υλικές μορφές βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές κόκκινες, με κόκκινο χρώμα, με κόκκινη εμφάνιση, με κόκκινη λάμψη· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η έβδομη βάση της υπέρβασης.
Εσωτερικά μη αντιλαμβανόμενος υλικές μορφές, κάποιος βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές λευκές, με λευκό χρώμα, με λευκή εμφάνιση, με λευκή λάμψη. Όπως ακριβώς το αστέρι της αυγής είναι λευκό, με λευκό χρώμα, με λευκή εμφάνιση, με λευκή λάμψη, ή όπως εκείνο το ύφασμα από το Μπαράνασι, γυαλισμένο και από τις δύο πλευρές, είναι λευκό, με λευκό χρώμα, με λευκή εμφάνιση, με λευκή λάμψη· ακριβώς έτσι, εσωτερικά μη αντιλαμβανόμενος υλικές μορφές, κάποιος βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές λευκές, με λευκό χρώμα, με λευκή εμφάνιση, με λευκή λάμψη· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Αυτή είναι η όγδοη βάση της υπέρβασης. Αυτές λοιπόν, μοναχοί, είναι οι οκτώ βάσεις της υπέρβασης.
«Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ αυτών των οκτώ βάσεων της υπέρβασης, δηλαδή εσωτερικά μη αντιλαμβανόμενος υλικές μορφές, κάποιος βλέπει εξωτερικά υλικές μορφές λευκές, με λευκό χρώμα, με λευκή εμφάνιση, με λευκή λάμψη· 'Υπερβαίνοντάς τες, γνωρίζω, βλέπω' - έχει αυτή την αντίληψη. Υπάρχουν, μοναχοί, όντα με τέτοια αντίληψη. Ακόμη και για τα όντα με τέτοια αντίληψη, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Υπάρχουν, μοναχοί, αυτές οι τέσσερις πρακτικές. Ποιοι τέσσερις; Δύσκολη πρακτική με βραδεία άμεση γνώση, δύσκολη πρακτική με ταχεία άμεση γνώση, εύκολη πρακτική με βραδεία άμεση γνώση, εύκολη πρακτική με ταχεία άμεση γνώση - αυτές λοιπόν, μοναχοί, είναι οι τέσσερις πρακτικές.
«Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ αυτών των τεσσάρων πρακτικών, δηλαδή η εύκολη πρακτική με ταχεία άμεση γνώση. Υπάρχουν λοιπόν, μοναχοί, όντα που ασκούν έτσι. Και για τα όντα που ασκούν έτσι, μοναχοί, υπάρχει πράγματι μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Υπάρχουν, μοναχοί, αυτές οι τέσσερις αντιλήψεις. Ποιοι τέσσερις; Κάποιος αντιλαμβάνεται το περιορισμένο, κάποιος αντιλαμβάνεται το εξυψωμένο, κάποιος αντιλαμβάνεται το απεριόριστο, κάποιος αντιλαμβάνεται το επίπεδο της μηδαμινότητας σκεπτόμενος «δεν υπάρχει τίποτε» - αυτές λοιπόν, μοναχοί, είναι οι τέσσερις αντιλήψεις.
«Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ αυτών των τεσσάρων αντιλήψεων, δηλαδή κάποιος αντιλαμβάνεται το επίπεδο της μηδαμινότητας σκεπτόμενος «δεν υπάρχει τίποτε». Υπάρχουν, μοναχοί, όντα με τέτοια αντίληψη. Ακόμη και για τα όντα με τέτοια αντίληψη, μοναχοί, υπάρχει μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ των εξωτερικών λανθασμένων απόψεων, δηλαδή: 'αν δεν υπήρχα, δεν θα υπήρχε για μένα· δεν θα υπάρξω, δεν θα υπάρξει για μένα'. Για αυτόν που έχει τέτοια άποψη, μοναχοί, αυτό αναμένεται - 'αυτή η μη-αποστροφή στο γίγνεσθαι που υπάρχει σε αυτόν, αυτή δεν θα υπάρχει· αυτή η αποστροφή στην παύση του γίγνεσθαι που υπάρχει σε αυτόν, αυτή δεν θα υπάρχει'. Υπάρχουν όμως, μοναχοί, όντα με τέτοια άποψη. Και για τα όντα με τέτοια άποψη, μοναχοί, υπάρχει πράγματι μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Υπάρχουν, μοναχοί, κάποιοι ασκητές και βραχμάνοι που διδάσκουν τον υπέρτατο εξαγνισμό. Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ αυτών που διδάσκουν τον υπέρτατο εξαγνισμό, δηλαδή έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, διαμένει. Αυτοί διδάσκουν τη Διδασκαλία για την άμεση γνώση αυτού, για την πραγμάτωση αυτού. Υπάρχουν όμως, μοναχοί, όντα που λένε έτσι. Και για τα όντα που λένε έτσι, μοναχοί, υπάρχει πράγματι μεταβολή, υπάρχει αλλοίωση. Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται ακόμα και από αυτό. Αποστασιοποιούμενος από αυτό, απαλλάσσεται από το πάθος για το κορυφαίο, πόσο μάλλον για το κατώτερο.
«Υπάρχουν, μοναχοί, κάποιοι ασκητές και βραχμάνοι που διδάσκουν το υπέρτατο Νιμπάνα στην παρούσα ζωή. Αυτή είναι η κορυφαία, μοναχοί, μεταξύ αυτών που διδάσκουν το υπέρτατο Νιμπάνα στην παρούσα ζωή, δηλαδή έχοντας κατανοήσει όπως πραγματικά είναι την προέλευση και την πάροδο και την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από τις έξι αισθητηριακές βάσεις της επαφής, η απολύτρωση μέσω της μη προσκόλλησης. Ενώ εγώ λέω έτσι, μοναχοί, ενώ εγώ διδάσκω έτσι, κάποιοι ασκητές και βραχμάνοι με συκοφαντούν με ανυπόστατα, κούφια, ψευδή, αναληθή πράγματα - 'ο ασκητής Γκόταμα δεν διδάσκει την πλήρη κατανόηση των ηδονών, δεν διδάσκει την πλήρη κατανόηση της ύλης, δεν διδάσκει την πλήρη κατανόηση των αισθημάτων'. Εγώ όμως, μοναχοί, διδάσκω την πλήρη κατανόηση των ηδονών, διδάσκω την πλήρη κατανόηση της ύλης, διδάσκω την πλήρη κατανόηση των αισθημάτων, διδάσκω το τελικό Νιμπάνα χωρίς προσκόλληση στην παρούσα ζωή, χωρίς πόθο, κατασβεσμένος, ψυχρός». Ένατη.