2.
Η ομιλία για την πηγή
96.
Διέμενε στη Σαβάτθι... κ.λπ...
«Με αιτία, μοναχοί, εγείρεται ο ηδονικός λογισμός, όχι χωρίς αιτία·
με αιτία εγείρεται ο λογισμός του θυμού, όχι χωρίς αιτία·
με αιτία εγείρεται ο λογισμός της βίας, όχι χωρίς αιτία».
«Και πώς, μοναχοί, με αιτία εγείρεται ο ηδονικός λογισμός, όχι χωρίς αιτία· με αιτία εγείρεται ο λογισμός του θυμού, όχι χωρίς αιτία· με αιτία εγείρεται ο λογισμός της βίας, όχι χωρίς αιτία; Εξαρτώμενη από το ηδονικό στοιχείο, μοναχοί, εγείρεται η ηδονική αντίληψη, εξαρτώμενη από την ηδονική αντίληψη εγείρεται η ηδονική σκέψη, εξαρτώμενη από την ηδονική σκέψη εγείρεται η ηδονική επιθυμία, εξαρτώμενος από την ηδονική επιθυμία εγείρεται ο ηδονικός πυρετός, εξαρτώμενη από τον ηδονικό πυρετό εγείρεται η ηδονική αναζήτηση. Αναζητώντας την ηδονική αναζήτηση, μοναχοί, ο αδαής κοινός άνθρωπος ακολουθεί λανθασμένα με τρεις τρόπους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Εξαρτώμενη από το στοιχείο του θυμού, μοναχοί, εγείρεται η αντίληψη του θυμού, εξαρτώμενη από την αντίληψη του θυμού εγείρεται η σκέψη του θυμού... κ.λπ... η επιθυμία του θυμού... ο πυρετός του θυμού... η αναζήτηση του θυμού... Αναζητώντας την αναζήτηση του θυμού, μοναχοί, ο αδαής κοινός άνθρωπος ακολουθεί λανθασμένα με τρεις τρόπους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Εξαρτώμενη από το στοιχείο της βίας, μοναχοί, εγείρεται η αντίληψη της βίας· εξαρτώμενη από την αντίληψη της βίας εγείρεται η σκέψη της βίας... κ.λπ... η επιθυμία της βίας... ο πυρετός της βίας... η αναζήτηση της βίας... Αναζητώντας την αναζήτηση της βίας, μοναχοί, ο αδαής κοινός άνθρωπος ακολουθεί λανθασμένα με τρεις τρόπους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος θα έριχνε μια αναμμένη δάδα από άχυρα σε ένα ξερό χορτολίβαδο· αν δεν την έσβηνε γρήγορα με τα χέρια και τα πόδια. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, τα έμβια όντα που εξαρτώνται από τα χόρτα και τα ξύλα θα έφταναν σε συμφορά και καταστροφή. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, όποιος ασκητής ή βραχμάνος δεν εγκαταλείπει γρήγορα την εγερθείσα αντίληψη που έχει πάει σε ανωμαλία, δεν την απομακρύνει, δεν την τερματίζει, δεν την οδηγεί στην εξαφάνιση, αυτός στην παρούσα ζωή διαμένει με δυστυχία, με δυσφορία, με άγχος, με πυρετό· και με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο αναμένεται κακός προορισμός.
«Με αιτία, μοναχοί, εγείρεται ο λογισμός της απάρνησης, όχι χωρίς αιτία· με αιτία εγείρεται ο λογισμός του μη θυμού, όχι χωρίς αιτία· με αιτία εγείρεται ο λογισμός της μη βίας, όχι χωρίς αιτία.
«Και πώς, μοναχοί, ο λογισμός της απάρνησης εγείρεται με πηγή, όχι χωρίς πηγή· με αιτία εγείρεται ο λογισμός του μη θυμού, όχι χωρίς αιτία· ο λογισμός της μη βίας εγείρεται με πηγή, όχι χωρίς πηγή; Εξαρτώμενη από το στοιχείο της απάρνησης, μοναχοί, εγείρεται η αντίληψη της απάρνησης, εξαρτώμενος από την αντίληψη της απάρνησης εγείρεται ο λογισμός της απάρνησης, εξαρτώμενη από τον λογισμό της απάρνησης εγείρεται η επιθυμία της απάρνησης, εξαρτώμενος από την επιθυμία της απάρνησης εγείρεται ο πυρετός της απάρνησης, εξαρτώμενη από τον πυρετό της απάρνησης εγείρεται η αναζήτηση της απάρνησης· αναζητώντας την αναζήτηση της απάρνησης, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής ακολουθεί ορθά για τρεις λόγους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Εξαρτώμενη από το στοιχείο του μη θυμού, μοναχοί, εγείρεται η αντίληψη του μη θυμού, εξαρτώμενος από την αντίληψη του μη θυμού εγείρεται ο λογισμός του μη θυμού... κ.λπ... η επιθυμία του μη θυμού... ο πυρετός του μη θυμού... η αναζήτηση του μη θυμού· αναζητώντας την αναζήτηση του μη θυμού, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής ακολουθεί ορθά για τρεις λόγους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Εξαρτώμενη από το στοιχείο της μη βίας, μοναχοί, εγείρεται η αντίληψη της μη βίας, εξαρτώμενος από την αντίληψη της μη βίας εγείρεται ο λογισμός της μη βίας, εξαρτώμενη από τον λογισμό της μη βίας εγείρεται η επιθυμία της μη βίας, εξαρτώμενος από την επιθυμία της μη βίας εγείρεται ο πυρετός της μη βίας, εξαρτώμενη από τον πυρετό της μη βίας εγείρεται η αναζήτηση της μη βίας· αναζητώντας την αναζήτηση της μη βίας, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής ακολουθεί ορθά για τρεις λόγους - με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου.
«Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος θα έριχνε μια αναμμένη δάδα από άχυρα σε ένα ξερό χορτολίβαδο· αυτός θα την έσβηνε γρήγορα με τα χέρια και τα πόδια. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, τα έμβια όντα που βασίζονται στα χόρτα και τα ξύλα δεν θα έφταναν σε συμφορά και καταστροφή. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, όποιος ασκητής ή βραχμάνος γρήγορα εγκαταλείπει, απομακρύνει, τερματίζει, οδηγεί στην εξαφάνιση την εγερθείσα αντίληψη που έχει πάει σε ανωμαλία, αυτός στην παρούσα ζωή ζει με ευτυχία, χωρίς δυσφορία, χωρίς άγχος, χωρίς πυρετό· και με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο αναμένεται καλός προορισμός». Δεύτερο.