10.
Η ομιλία στον Ποτάλιγια
100.
Τότε ο περιπλανώμενος ασκητής Ποτάλιγια πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον Ευλογημένο.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Στον περιπλανώμενο ασκητή Ποτάλιγια που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Υπάρχουν, Ποτάλιγια, αυτά τα τέσσερα άτομα στον κόσμο. Ποιοι τέσσερις; Εδώ, Ποτάλιγια, κάποιο άτομο επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, αλλά δεν επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, Ποτάλιγια, κάποιο άτομο επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, αλλά δεν επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, Ποτάλιγια, κάποιο άτομο ούτε επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, ούτε επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, Ποτάλιγια, κάποιο άτομο και επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, και επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Αυτά, Ποτάλιγια, είναι τα τέσσερα άτομα που υπάρχουν στον κόσμο. Από αυτά, Ποτάλιγια, τα τέσσερα άτομα, ποιο άτομο σου αρέσει ως πιο ανώτερο και πιο εξαίσιο;»
«Υπάρχουν, αγαπητέ Γκόταμα, αυτά τα τέσσερα άτομα στον κόσμο. Ποιοι τέσσερις; Εδώ, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιο άτομο επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, αλλά δεν επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιο άτομο επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, αλλά δεν επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιο άτομο ούτε επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, ούτε επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Εδώ επίσης, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιο άτομο και επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, και επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή. Αυτά, αγαπητέ Γκόταμα, είναι τα τέσσερα άτομα που υπάρχουν στον κόσμο. Από αυτά, αγαπητέ Γκόταμα, τα τέσσερα άτομα, αυτό το άτομο που ούτε επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, ούτε επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή· αυτό το άτομο μου αρέσει από αυτά τα τέσσερα άτομα ως πιο ανώτερο και πιο εξαίσιο. Για ποιο λόγο; Διότι αυτή είναι εξαίσια, αγαπητέ Γκόταμα, δηλαδή η ουδετερότητα».
«Υπάρχουν, Ποτάλιγια, αυτά τα τέσσερα άτομα στον κόσμο. Ποια τέσσερα;... Κ.λπ... αυτά, Ποτάλιγια, είναι τα τέσσερα άτομα που υπάρχουν στον κόσμο. Από αυτά, Ποτάλιγια, τα τέσσερα άτομα, αυτό το άτομο που και επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή, και επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο, πραγματικά, αληθινά, την κατάλληλη στιγμή· αυτό από αυτά τα τέσσερα άτομα είναι πιο ανώτερο και πιο εξαίσιο. Για ποιο λόγο; Διότι αυτή είναι εξαίσια, Ποτάλιγια, δηλαδή η γνώση του κατάλληλου χρόνου σε κάθε περίπτωση».
«Υπάρχουν, αγαπητέ Γκόταμα, αυτά τα τέσσερα άτομα στον κόσμο. Ποια τέσσερα;... Κ.λπ... Αυτά, αγαπητέ Γκόταμα, είναι τα τέσσερα άτομα που υπάρχουν στον κόσμο. Από αυτά, αγαπητέ Γκόταμα, τα τέσσερα άτομα, αυτό το άτομο που επικρίνει κάποιον που αξίζει επίκριση με πραγματικά, αληθή λόγια την κατάλληλη ώρα, και επαινεί κάποιον που αξίζει έπαινο με πραγματικά, αληθή λόγια την κατάλληλη ώρα· αυτό το άτομο μου αρέσει από αυτά τα τέσσερα άτομα ως πιο ανώτερο και πιο εξαίσιο. Για ποιο λόγο; Διότι αυτό είναι θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα, δηλαδή η γνώση του κατάλληλου χρόνου σε κάθε περίπτωση.
«Θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα, θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα! Όπως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος θα έστηνε όρθιο κάτι που είχε αναποδογυριστεί, ή θα αποκάλυπτε κάτι που ήταν κρυμμένο, ή θα έδειχνε τον δρόμο σε κάποιον που είχε χαθεί, ή θα κρατούσε μια λάμπα λαδιού στο σκοτάδι - 'αυτοί που έχουν μάτια να δουν τα αντικείμενα', έτσι ακριβώς η Διδασκαλία έχει φανερωθεί από τον αξιότιμο Γκόταμα με πολλούς τρόπους. Εγώ καταφεύγω στον αξιότιμο Γκόταμα ως καταφύγιο, και στη Διδασκαλία και στην Κοινότητα των μοναχών. Ας με θεωρεί ο αξιότιμος Γκόταμα λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής». Δέκατη.