8.
Η ομιλία στον Μαχάλι
60.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο Μεγάλο Δάσος, στην Αίθουσα με το Αετωματικό Στέγαστρο.
Τότε ο Μαχάλι ο Λίτσαβι πλησίασε τον Ευλογημένο... κ.λπ...
Καθισμένος στο πλάι, ο Μαχάλι ο Λίτσαβι είπε στον Ευλογημένο:
«Ο Πούρανα Κάσσαπα, σεβάσμιε κύριε, λέει έτσι - 'Δεν υπάρχει αιτία, δεν υπάρχει συνθήκη για τη μόλυνση των όντων· χωρίς αιτία, χωρίς συνθήκη τα όντα μολύνονται. Δεν υπάρχει αιτία, δεν υπάρχει συνθήκη για τον εξαγνισμό των όντων· χωρίς αιτία, χωρίς συνθήκη τα όντα εξαγνίζονται'. Εδώ τι λέει ο Ευλογημένος;»
«Υπάρχει, Μαχάλι, αιτία, υπάρχει συνθήκη για τη μόλυνση των όντων· με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται. Υπάρχει, Μαχάλι, αιτία, υπάρχει συνθήκη για τον εξαγνισμό των όντων· με αιτία, με συνθήκη τα όντα εξαγνίζονται».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για τη μόλυνση των όντων· πώς με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται;»
«Αν πράγματι, Μαχάλι, η ύλη ήταν αποκλειστικά οδυνηρή, διαποτισμένη από πόνο, διαπερασμένη από πόνο, μη διαπερασμένη από ευτυχία, τα όντα δεν θα προσκολλούνταν στην ύλη. Επειδή όμως, Μαχάλι, η ύλη είναι ευχάριστη, διαποτισμένη από ευτυχία, διαπερασμένη από ευτυχία, μη διαπερασμένη από πόνο, για αυτό τα όντα προσκολλώνται στην ύλη· λόγω της προσκόλλησης δεσμεύονται· λόγω της δέσμευσης μολύνονται. Αυτή λοιπόν, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη μόλυνση των όντων· έτσι με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται.
«Αν πράγματι, Μαχάλι, το αίσθημα ήταν αποκλειστικά οδυνηρό, διαποτισμένο από πόνο, διαπερασμένο από πόνο, μη διαπερασμένο από ευτυχία, τα όντα δεν θα προσκολλούνταν στο αίσθημα. Επειδή όμως, Μαχάλι, το αίσθημα είναι ευχάριστο, διαποτισμένο από ευτυχία, διαπερασμένο από ευτυχία, μη διαπερασμένο από πόνο, για αυτό τα όντα προσκολλώνται στο αίσθημα· λόγω της προσκόλλησης δεσμεύονται· λόγω της δέσμευσης μολύνονται. Αυτή επίσης, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη μόλυνση των όντων. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται.
«Αν πράγματι, Μαχάλι, η αντίληψη... κ.λπ... Αν πράγματι, Μαχάλι, οι δραστηριότητες ήταν αποκλειστικά οδυνηρές, διαποτισμένες από πόνο, διαπερασμένες από πόνο, μη διαπερασμένες από ευτυχία, τα όντα δεν θα προσκολλούνταν στις δραστηριότητες. Επειδή όμως, Μαχάλι, οι δραστηριότητες είναι ευχάριστες, διαποτισμένες από ευτυχία, διαπερασμένες από ευτυχία, μη διαπερασμένες από πόνο, για αυτό τα όντα προσκολλώνται στις δραστηριότητες· λόγω της προσκόλλησης δεσμεύονται· λόγω της δέσμευσης μολύνονται. Αυτή επίσης, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη μόλυνση των όντων. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται.
«Αν πράγματι, Μαχάλι, η συνείδηση ήταν αποκλειστικά οδυνηρή, ακολουθούμενη από οδύνη, διαπερασμένη από οδύνη, μη διαπερασμένη από ευτυχία, τα όντα δεν θα προσκολλούνταν στη συνείδηση. Επειδή όμως, Μαχάλι, η συνείδηση είναι ευχάριστη, ακολουθούμενη από ευτυχία, διαπερασμένη από ευτυχία, μη διαπερασμένη από οδύνη, για αυτό τα όντα προσκολλώνται στη συνείδηση· λόγω της προσκόλλησης δεσμεύονται· λόγω της δέσμευσης μολύνονται. Αυτή επίσης, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη μόλυνση των όντων. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη τα όντα μολύνονται».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για τον εξαγνισμό των όντων· πώς με αιτία, με συνθήκη τα όντα εξαγνίζονται;» «Αν πράγματι, Μαχάλι, η ύλη ήταν αποκλειστικά ευχάριστη, ακολουθούμενη από ευτυχία, διαπερασμένη από ευτυχία, μη διαπερασμένη από οδύνη, τα όντα δεν θα απογοητεύονταν από την ύλη. Επειδή όμως, Μαχάλι, η ύλη είναι οδυνηρή, ακολουθούμενη από οδύνη, διαπερασμένη από οδύνη, μη διαπερασμένη από ευτυχία, για αυτό τα όντα απογοητεύονται από την ύλη· αποστασιοποιούμενα απαλλάσσονται από το πάθος· μέσω του μη πάθους εξαγνίζονται. Αυτή, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τον εξαγνισμό των όντων. Έτσι με αιτία, με συνθήκη τα όντα εξαγνίζονται».
«Αν πράγματι, Μαχάλι, το αίσθημα ήταν αποκλειστικά ευχάριστο... κ.λπ... αν πράγματι, Μαχάλι, η αντίληψη... κ.λπ... αν πράγματι, Μαχάλι, οι δραστηριότητες ήταν αποκλειστικά ευχάριστες... κ.λπ... αν πράγματι, Μαχάλι, η συνείδηση ήταν αποκλειστικά ευχάριστη, ακολουθούμενη από ευτυχία, διαπερασμένη από ευτυχία, μη διαπερασμένη από οδύνη, τα όντα δεν θα απογοητεύονταν από τη συνείδηση. Επειδή όμως, Μαχάλι, η συνείδηση είναι οδυνηρή, ακολουθούμενη από οδύνη, διαπερασμένη από οδύνη, μη διαπερασμένη από ευτυχία, για αυτό τα όντα απογοητεύονται από τη συνείδηση· αποστασιοποιούμενα απαλλάσσονται από το πάθος· μέσω του μη πάθους εξαγνίζονται. Αυτή, Μαχάλι, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τον εξαγνισμό των όντων. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη τα όντα εξαγνίζονται». Όγδοη.