3.
Η ομιλία για την παρομοίωση με τη φούσκα αφρού
95.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Αγιούτζτζα, στην όχθη του ποταμού Γάγγη.
Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Όπως, μοναχοί, αυτός ο ποταμός Γάγγης θα έφερνε μια μεγάλη μάζα αφρού. Αυτήν ένας άνθρωπος με καλή όραση θα έβλεπε, θα παρατηρούσε προσεκτικά, θα εξέταζε διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, θα φαινόταν απλώς κενή, θα φαινόταν απλώς κούφια, θα φαινόταν απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία σε μια μάζα αφρού; Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, οποιαδήποτε ύλη παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα... κ.λπ... μακριά ή κοντά, αυτήν ένας μοναχός βλέπει, παρατηρεί προσεκτικά, εξετάζει διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, φαίνεται απλώς κενή, φαίνεται απλώς κούφια, φαίνεται απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία στην ύλη;
«Όπως, μοναχοί, κατά τη φθινοπωρινή περίοδο, όταν ο ουρανός βρέχει με χοντρές σταγόνες, στο νερό μια φυσαλίδα νερού εγείρεται και καταπαύει. Αυτήν ένας άνθρωπος με καλή όραση θα έβλεπε, θα παρατηρούσε προσεκτικά, θα εξέταζε διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, θα φαινόταν απλώς κενή, θα φαινόταν απλώς κούφια, θα φαινόταν απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία σε μια φυσαλίδα νερού; Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, οποιοδήποτε αίσθημα παρελθόν, μελλοντικό ή παρόν... κ.λπ... μακριά ή κοντά, αυτό ένας μοναχός βλέπει, παρατηρεί προσεκτικά, εξετάζει διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, φαίνεται απλώς κενή, φαίνεται απλώς κούφια, φαίνεται απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία στο αίσθημα;
«Όπως, μοναχοί, τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού, όταν ο μεσημεριανός χρόνος σταθεροποιείται, η οφθαλμαπάτη τρεμοπαίζει. Αυτήν ένας άνθρωπος με καλή όραση θα έβλεπε, θα παρατηρούσε προσεκτικά, θα εξέταζε διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, θα φαινόταν απλώς κενή, θα φαινόταν απλώς κούφια... κ.λπ... Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία στην οφθαλμαπάτη; Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, οποιαδήποτε αντίληψη... κ.λπ...
«Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος που επιθυμεί την ουσία, που αναζητά την ουσία, που περιφέρεται αναζητώντας την ουσία, παίρνοντας ένα κοφτερό τσεκούρι θα εισερχόταν στο δάσος. Αυτός εκεί θα έβλεπε έναν μεγάλο κορμό μπανανιάς, ευθύ, νεαρό, χωρίς ανθοφόρο πυρήνα. Αυτόν θα τον έκοβε στη ρίζα· αφού τον έκοβε στη ρίζα θα τον έκοβε στην κορυφή, αφού τον έκοβε στην κορυφή θα ξετύλιγε τα στρώματα των φύλλων. Αυτός ξετυλίγοντας τα στρώματα των φύλλων δεν θα έβρισκε ούτε σομφό ξύλο, πόσο μάλλον ουσία! Αυτήν ένας άνθρωπος με καλή όραση θα έβλεπε, θα παρατηρούσε προσεκτικά, θα εξέταζε διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, θα φαινόταν απλώς κενή, θα φαινόταν απλώς κούφια, θα φαινόταν απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία σε έναν κορμό μπανανιάς; Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, οποιεσδήποτε δραστηριότητες παρελθούσες, μελλοντικές ή παρούσες... κ.λπ... μακριά ή κοντά, αυτές ένας μοναχός βλέπει, παρατηρεί προσεκτικά, εξετάζει διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, φαίνεται απλώς κενή, φαίνεται απλώς κούφια, φαίνεται απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Πώς θα μπορούσε, μοναχοί, να υπάρχει ουσία στις δραστηριότητες;
«Όπως, μοναχοί, ένας μάγος ή ο μαθητευόμενος μάγου θα παρουσίαζε μια μαγική ψευδαίσθηση σε μια τετράδρομη διασταύρωση. Αυτήν ένας άνθρωπος με καλή όραση θα έβλεπε, θα παρατηρούσε προσεκτικά, θα εξέταζε διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, θα φαινόταν απλώς κενή, θα φαινόταν απλώς κούφια, θα φαινόταν απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Τι ουσία θα μπορούσε να υπάρχει, μοναχοί, σε μια μαγική ψευδαίσθηση; Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, οποιαδήποτε συνείδηση παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα... κ.λπ... μακριά ή κοντά, αυτήν ένας μοναχός τη βλέπει, την εξετάζει, την ερευνά διεξοδικά. Σε αυτόν που τη βλέπει, που την παρατηρεί προσεκτικά, που την εξετάζει διεξοδικά, φαίνεται απλώς κενή, φαίνεται απλώς κούφια, φαίνεται απλώς χωρίς ουσιώδη υπόσταση. Τι ουσία θα μπορούσε να υπάρχει, μοναχοί, στη συνείδηση;
«Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται από την ύλη, αποστασιοποιείται από το αίσθημα... αποστασιοποιείται από την αντίληψη... αποστασιοποιείται από τις δραστηριότητες... αποστασιοποιείται από τη συνείδηση. Αποστασιοποιούμενος απαλλάσσεται από το πάθος· μέσω του μη πάθους απελευθερώνεται. Στον απελευθερωμένο υπάρχει η γνώση: «υπάρχει απελευθέρωση»... κ.λπ... κατανοεί: 'δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'.
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Αφού είπε αυτά, ο Καλότυχος, ο Διδάσκαλος, είπε επιπλέον αυτό:
η αντίληψη είναι σαν αντικατοπτρισμό, οι δραστηριότητες είναι σαν κορμό μπανανιάς·
και η συνείδηση είναι σαν μαγική ψευδαίσθηση, διδάχθηκε από τον συγγενή του ήλιου.
κενό και κούφιο είναι, για αυτόν που το βλέπει διεξοδικά.
με την εγκατάλειψη τριών φαινομένων, δείτε την ύλη πεταμένη.
τότε κείτεται πεταμένο, τροφή για άλλους, χωρίς συνείδηση.
αυτή περιγράφεται ως φονιάς, ουσία εδώ δεν υπάρχει.
Την ημέρα ή τη νύχτα, με πλήρη επίγνωση και μνήμων.
ας ζει σαν να έχει το κεφάλι του στις φλόγες, ποθώντας την άφθαρτη κατάσταση». Τρίτη.