4.
Η ομιλία για τον ασθενή
1050.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα.
Εκείνη την περίοδο αρκετοί μοναχοί έκαναν την κατασκευή χιτώνων για τον Ευλογημένο -
«Όταν ολοκληρωθεί ο χιτώνας, ο Ευλογημένος θα αναχωρήσει για περιπλάνηση μετά το πέρας των τριών μηνών».
Ο Μαχανάμα ο Σάκκα άκουσε -
«Αρκετοί μοναχοί, λένε, κάνουν την κατασκευή χιτώνων για τον Ευλογημένο -
'Όταν ολοκληρωθεί ο χιτώνας, ο Ευλογημένος θα αναχωρήσει για περιπλάνηση μετά το πέρας των τριών μηνών'».
Τότε ο Μαχανάμα ο Σάκκα πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο Μαχανάμα ο Σάκκα είπε στον Ευλογημένο:
«Άκουσα αυτό, σεβάσμιε κύριε -
'Αρκετοί μοναχοί, λένε, κάνουν την κατασκευή χιτώνων για τον Ευλογημένο -
Όταν ολοκληρωθεί ο χιτώνας, ο Ευλογημένος θα αναχωρήσει για περιπλάνηση μετά το πέρας των τριών μηνών'.
Δεν έχουμε ακούσει αυτό, σεβάσμιε κύριε, μπροστά στον Ευλογημένο, δεν έχουμε λάβει μπροστά του πώς ένας σοφός λαϊκός ακόλουθος πρέπει να προτρέπει έναν σοφό λαϊκό ακόλουθο που είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής».
«Ένας σοφός λαϊκός ακόλουθος, Μαχανάμα, πρέπει να παρηγορεί έναν σοφό λαϊκό ακόλουθο που είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής με τέσσερις παρηγορητικές αρχές - 'Ας παρηγορηθεί ο σεβάσμιος - υπάρχει στον σεβάσμιο ακλόνητη πεποίθηση στον Βούδα: Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος... κ.λπ... ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. Ας παρηγορηθεί ο σεβάσμιος - υπάρχει στον σεβάσμιο στη Διδασκαλία... κ.λπ... στην Κοινότητα... κ.λπ... ηθική αρεστή στους ευγενείς, άθραυστη... κ.λπ... οδηγούσα στην αυτοσυγκέντρωση'».
«Ένας σοφός λαϊκός ακόλουθος, Μαχανάμα, αφού παρηγορήσει έναν σοφό λαϊκό ακόλουθο που είναι άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής με αυτές τις τέσσερις παρηγορητικές αρχές, πρέπει να του πει έτσι - 'Υπάρχει στον σεβάσμιο προσκόλληση στη μητέρα και τον πατέρα;' Αν αυτός έλεγε έτσι: 'Υπάρχει σε μένα προσκόλληση στη μητέρα και τον πατέρα', αυτός πρέπει να του ειπωθεί έτσι - 'Ο σεβάσμιος, αγαπητέ, είναι υποκείμενος στον θάνατο. Αν ο σεβάσμιος διατηρεί προσκόλληση στη μητέρα και τον πατέρα, θα πεθάνει· αν ο σεβάσμιος δεν διατηρεί προσκόλληση στη μητέρα και τον πατέρα, θα πεθάνει. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, η προσκόλληση που έχεις στη μητέρα και τον πατέρα, αυτήν να την εγκαταλείψεις'».
Αν αυτός έλεγε έτσι: "η προσκόλλησή μου στη μητέρα και τον πατέρα έχει εγκαταλειφθεί", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "υπάρχει όμως στον σεβάσμιο προσκόλληση στους γιους και τη σύζυγο;" Αν αυτός έλεγε έτσι: "υπάρχει σε μένα προσκόλληση στους γιους και τη σύζυγο", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: 'Ο σεβάσμιος, αγαπητέ, είναι υποκείμενος στον θάνατο. Αν ο σεβάσμιος δείξει προσκόλληση στους γιους και τη σύζυγο, θα πεθάνει· αν ο σεβάσμιος δεν δείξει προσκόλληση στους γιους και τη σύζυγο, θα πεθάνει. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, η προσκόλλησή σου στους γιους και τη σύζυγο, αυτήν να εγκαταλείψεις"».
Αν αυτός έλεγε έτσι: "η προσκόλλησή μου στους γιους και τη σύζυγο έχει εγκαταλειφθεί", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "υπάρχει όμως στον σεβάσμιο προσκόλληση στα πέντε είδη ανθρώπινης αισθησιακής ηδονής;" Αν αυτός έλεγε έτσι: "υπάρχει σε μένα προσκόλληση στα πέντε είδη ανθρώπινης αισθησιακής ηδονής", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "από τις ανθρώπινες ηδονές πράγματι, φίλε, οι θεϊκές ηδονές είναι ανώτερες και πιο εξαίσιες. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, αποσύροντας τη συνείδηση από τις ανθρώπινες ηδονές, να κατευθύνεις τη συνείδηση στους θεούς που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς"».
Αν αυτός έλεγε έτσι: "η συνείδησή μου έχει αποσυρθεί από τις ανθρώπινες ηδονές, η συνείδηση έχει κατευθυνθεί στους θεούς που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "από τους θεούς που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς πράγματι, φίλε, οι Τριάντα Τρεις θεοί είναι ανώτεροι και πιο εξαίσιοι. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, αποσύροντας τη συνείδηση από τους θεούς που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς, να κατευθύνεις τη συνείδηση στους Τριάντα Τρεις θεούς"».
Αν αυτός έλεγε έτσι: "η συνείδησή μου έχει αποσυρθεί από τους θεούς που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς, η συνείδηση έχει κατευθυνθεί στους Τριάντα Τρεις θεούς", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "από τους Τριάντα Τρεις θεούς πράγματι, φίλε, οι θεοί Γιάμα... κ.λπ... οι θεοί Τουσίτα... κ.λπ... οι δημιουργοχαρείς θεοί... κ.λπ... οι θεοί που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων... κ.λπ... από τους θεούς που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων πράγματι, φίλε, ο κόσμος του Βράχμα είναι ανώτερος και πιο εξαίσιος. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, αποσύροντας τη συνείδηση από τους θεούς που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων, να κατευθύνεις τη συνείδηση στον κόσμο του Βράχμα". Αν αυτός έλεγε έτσι: "η συνείδησή μου έχει αποσυρθεί από τους θεούς που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων, η συνείδηση έχει κατευθυνθεί στον κόσμο του Βράχμα", αυτός πρέπει να ερωτηθεί έτσι: "ακόμα και ο κόσμος του Βράχμα πράγματι, φίλε, είναι παροδικός, ασταθής, περιλαμβανόμενος στην ταυτότητα. Καλό θα ήταν, σεβάσμιε, αποσύροντας τη συνείδηση από τον κόσμο του Βράχμα, να κατευθύνεις τη συνείδηση στην παύση της ταυτότητας"».
Αν αυτός έλεγε έτσι: "Η συνείδησή μου έχει αναδυθεί από τον κόσμο του Βράχμα, κατευθύνω τη συνείδησή μου στην παύση της ταυτότητας"· για έναν λαϊκό ακόλουθο με έτσι απελευθερωμένη συνείδηση, Μαχανάμα, δεν λέω καμία διαφορά με έναν μοναχό με συνείδηση απελευθερωμένη από τις νοητικές διαφθορές, δηλαδή - απελευθέρωση μέσω της απελευθέρωσης». Τέταρτο.