7.
Η ομιλία για τη δέσμη καλαμιών
67.
Κάποτε ο σεβάσμιος Σαριπούττα και ο σεβάσμιος Μαχακόττχικα διέμεναν στη Μπαρανασί, στο Ισιπατάνα, στο πάρκο των ελαφιών.
Τότε ο σεβάσμιος Μαχακόττχικα, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πλησίασε τον σεβάσμιο Σαριπούττα·
αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον σεβάσμιο Σαριπούττα.
Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Μαχακόττχικα είπε στον σεβάσμιο Σαριπούττα:
«Τι λοιπόν, φίλε Σαριπούττα, το γήρας και ο θάνατος είναι αυτοδημιούργητα, το γήρας και ο θάνατος είναι ετεροδημιούργητα, το γήρας και ο θάνατος είναι και αυτοδημιούργητα και ετεροδημιούργητα, ή το γήρας και ο θάνατος δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητα ούτε ετεροδημιούργητα αλλά τυχαία γεγενημένα;»
«Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, το γήρας και ο θάνατος δεν είναι αυτοδημιούργητα, ούτε το γήρας και ο θάνατος είναι ετεροδημιούργητα, ούτε το γήρας και ο θάνατος είναι και αυτοδημιούργητα και ετεροδημιούργητα, ούτε το γήρας και ο θάνατος δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητα ούτε ετεροδημιούργητα αλλά τυχαία γεγενημένα.
Αλλά με τη γέννηση ως συνθήκη υπάρχει γήρας και θάνατος.»
«Τι λοιπόν, φίλε Σαριπούττα, η γέννηση είναι αυτοδημιούργητη, η γέννηση είναι ετεροδημιούργητη, η γέννηση είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ή η γέννηση δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη;» «Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, η γέννηση δεν είναι αυτοδημιούργητη, ούτε η γέννηση είναι ετεροδημιούργητη, ούτε η γέννηση είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ούτε η γέννηση δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη. Αλλά με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση.»
«Τι λοιπόν, φίλε Σαριπούττα, το γίγνεσθαι είναι αυτοδημιούργητο... κ.λπ... η προσκόλληση είναι αυτοδημιούργητη... η επιθυμία είναι αυτοδημιούργητη... το αίσθημα είναι αυτοδημιούργητο... η επαφή είναι αυτοδημιούργητη... οι έξι αισθητήριες βάσεις είναι αυτοδημιούργητες... η νοητικότητα και υλικότητα είναι αυτοδημιούργητη, η νοητικότητα και υλικότητα είναι ετεροδημιούργητη, η νοητικότητα και υλικότητα είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ή η νοητικότητα και υλικότητα δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη;» «Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, η νοητικότητα και υλικότητα δεν είναι αυτοδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα είναι ετεροδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη. Αλλά με τη συνείδηση ως συνθήκη υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα.»
«Τι λοιπόν, φίλε Σαριπούττα, η συνείδηση είναι αυτοδημιούργητη, η συνείδηση είναι ετεροδημιούργητη, η συνείδηση είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ή η συνείδηση δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη;» «Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, η συνείδηση δεν είναι αυτοδημιούργητη, ούτε η συνείδηση είναι ετεροδημιούργητη, ούτε η συνείδηση είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ούτε η συνείδηση δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη. Αλλά με τη νοητικότητα και υλικότητα ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση.»
«Μόλις τώρα λοιπόν εμείς κατανοούμε έτσι αυτό που είπε ο σεβάσμιος Σαριπούττα - 'Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, η νοητικότητα και υλικότητα δεν είναι αυτοδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα είναι ετεροδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ούτε η νοητικότητα και υλικότητα δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη. Αλλά με τη συνείδηση ως συνθήκη υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα'.»
«Και τώρα όμως εμείς κατανοούμε έτσι αυτό που είπε ο σεβάσμιος Σαριπούττα - 'Όχι βέβαια, φίλε Κόττχικα, η συνείδηση δεν είναι αυτοδημιούργητη, ούτε η συνείδηση είναι ετεροδημιούργητη, ούτε η συνείδηση είναι και αυτοδημιούργητη και ετεροδημιούργητη, ούτε η συνείδηση δεν είναι ούτε αυτοδημιούργητη ούτε ετεροδημιούργητη αλλά τυχαία γεγενημένη. Αλλά με τη νοητικότητα και υλικότητα ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση'.»
«Πώς λοιπόν, φίλε Σαριπούττα, πρέπει να κατανοηθεί το νόημα αυτών που ειπώθηκαν;» «Τότε λοιπόν, φίλε, θα σου δώσω μια παρομοίωση. Με μια παρομοίωση μερικοί νοήμονες άνθρωποι εδώ κατανοούν το νόημα αυτού που ειπώθηκε. Όπως, φίλε, δύο δέσμες καλαμιών θα στέκονταν στηριζόμενες η μία στην άλλη. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλε, με τη νοητικότητα και υλικότητα ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση· με τη συνείδηση ως συνθήκη υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα· με τη νοητικότητα και υλικότητα ως συνθήκη υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις· με τις έξι αισθητήριες βάσεις ως συνθήκη υπάρχει επαφή... κ.λπ... Έτσι υπάρχει η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. Αν, φίλε, από αυτές τις δέσμες καλαμιών κάποιος τραβούσε τη μία, η μία θα έπεφτε· αν τραβούσε την άλλη, η άλλη θα έπεφτε. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλε, από την παύση της νοητικότητας και υλικότητας υπάρχει η παύση της συνείδησης· από την παύση της συνείδησης υπάρχει η παύση της νοητικότητας και υλικότητας· από την παύση της νοητικότητας και υλικότητας υπάρχει η παύση των έξι αισθητήριων βάσεων· από την παύση των έξι αισθητήριων βάσεων υπάρχει η παύση της επαφής... κ.λπ... έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου». «Θαυμαστό, φίλε Σαριπούττα· εκπληκτικό, φίλε Σαριπούττα! Πόσο καλά ειπώθηκε αυτό από τον σεβάσμιο Σαριπούττα. Και εμείς επιδοκιμάζουμε αυτά που είπε ο σεβάσμιος Σαριπούττα με αυτούς τους τριάντα έξι λόγους - 'Αν, φίλε, ένας μοναχός διδάσκει τη Διδασκαλία για την αποστασιοποίηση, για το μη πάθος, για την παύση του γήρατος και του θανάτου, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός διδάσκαλος της Διδασκαλίας. Αν, φίλε, ένας μοναχός ασκεί για την αποστασιοποίηση, για το μη πάθος, για την παύση του γήρατος και του θανάτου, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός που ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία. Αν, φίλε, ένας μοναχός είναι απελευθερωμένος μέσω της μη προσκόλλησης, μέσω της αποστασιοποίησης, του μη πάθους, της παύσης του γήρατος και του θανάτου, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός που έχει επιτύχει το Νιμπάνα στην παρούσα ζωή. Αν ένας μοναχός όσον αφορά τη γέννηση... αν ένας μοναχός όσον αφορά το γίγνεσθαι... αν ένας μοναχός όσον αφορά την προσκόλληση... αν ένας μοναχός όσον αφορά την επιθυμία... αν ένας μοναχός όσον αφορά το αίσθημα... αν ένας μοναχός όσον αφορά την επαφή... αν ένας μοναχός όσον αφορά τις έξι αισθητήριες βάσεις... αν ένας μοναχός όσον αφορά τη νοητικότητα και υλικότητα... αν ένας μοναχός όσον αφορά τη συνείδηση... αν ένας μοναχός όσον αφορά τις δραστηριότητες... Αν, φίλε, ένας μοναχός διδάσκει τη Διδασκαλία για την αποστασιοποίηση, για το μη πάθος, για την παύση της άγνοιας, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός διδάσκαλος της Διδασκαλίας. Αν, φίλε, ένας μοναχός ασκεί για την αποστασιοποίηση, για το μη πάθος, για την παύση της άγνοιας, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός που ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία. Αν, φίλε, ένας μοναχός είναι απελευθερωμένος μέσω της μη προσκόλλησης, μέσω της αποστασιοποίησης, του μη πάθους, της παύσης της άγνοιας, είναι άξιος να ονομαστεί μοναχός που έχει επιτύχει το Νιμπάνα στην παρούσα ζωή'». Έβδομη.