2.
Η ομιλία για τους επτά ήλιους
66.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο άλσος της Αμπαπάλι.
Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Μοναχοί».
«Σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο.
Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες· ασταθείς είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες· χωρίς παρηγοριά είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες. Τόσο πολύ, μοναχοί, αρκεί για να αποστραφεί κανείς όλες τις δραστηριότητες, αρκεί για να απαλλαγεί από το πάθος, αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Το Σινέρου, μοναχοί, ο βασιλιάς των βουνών, είναι ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γιότζανα σε μήκος, ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γιότζανα σε πλάτος, ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γιότζανα βυθισμένο στον μεγάλο ωκεανό, ογδόντα τέσσερις χιλιάδες γιότζανα υψωμένο πάνω από τον μεγάλο ωκεανό. Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός, που κάποτε μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, για πολλά χρόνια, για πολλές εκατοντάδες χρόνια, για πολλές χιλιάδες χρόνια, για πολλές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, ο ουρανός δεν βρέχει. Όταν όμως, μοναχοί, ο ουρανός δεν βρέχει, όποιοι σπόροι και αναπτυσσόμενα φυτά, βότανα, χόρτα και δέντρα του δάσους, αυτά στεγνώνουν, ξεραίνονται, παύουν να υπάρχουν. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες· έτσι ασταθείς είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός, που κάποτε μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ένας δεύτερος ήλιος εμφανίζεται. Με την εμφάνιση του δεύτερου ήλιου, μοναχοί, όποια μικρά ποτάμια και μικρές λίμνες, αυτά στεγνώνουν, ξεραίνονται, παύουν να υπάρχουν. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός, που κάποτε μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ένας τρίτος ήλιος εμφανίζεται. Με την εμφάνιση του τρίτου ήλιου, μοναχοί, όποια μεγάλα ποτάμια, δηλαδή - ο Γάγγης, ο Γιαμούνα, ο Ατσιραβατί, ο Σαραμπού, ο Μαχί, αυτά στεγνώνουν, ξεραίνονται, παύουν να υπάρχουν. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός, που κάποτε μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ένας τέταρτος ήλιος εμφανίζεται. Με την εμφάνιση του τέταρτου ήλιου, μοναχοί, εκείνες οι μεγάλες λίμνες από τις οποίες αυτά τα μεγάλα ποτάμια πηγάζουν, δηλαδή - η Ανοτάττα, η Σιχαπαπάτα, η Ρατακάρα, η Κανναμούντα, η Κουνάλα, η Τσαντάντα, η Μαντακινί, αυτές στεγνώνουν, ξεραίνονται, παύουν να υπάρχουν. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός που κάποτε μετά από μια μακρά περίοδο εμφανίζεται ένας πέμπτος ήλιος. Με την εμφάνιση του πέμπτου ήλιου, μοναχοί, τα νερά στον μεγάλο ωκεανό υποχωρούν κατά εκατό γιότζανα, υποχωρούν κατά διακόσια γιότζανα, υποχωρούν κατά τριακόσια γιότζανα, υποχωρούν κατά τετρακόσια γιότζανα, υποχωρούν κατά πεντακόσια γιότζανα, υποχωρούν κατά εξακόσια γιότζανα, υποχωρούν κατά επτακόσια γιότζανα· το νερό στον μεγάλο ωκεανό παραμένει στο ύψος επτά φοινίκων, παραμένει στο ύψος έξι φοινίκων, παραμένει στο ύψος πέντε φοινίκων, παραμένει στο ύψος τεσσάρων φοινίκων, παραμένει στο ύψος τριών φοινίκων, παραμένει στο ύψος δύο φοινίκων, παραμένει στο ύψος ενός φοίνικα· το νερό στον μεγάλο ωκεανό παραμένει στο ύψος επτά ανδρών, παραμένει στο ύψος έξι ανδρών, παραμένει στο ύψος πέντε ανδρών, παραμένει στο ύψος τεσσάρων ανδρών, παραμένει στο ύψος τριών ανδρών, παραμένει στο ύψος δύο ανδρών, παραμένει στο ύψος ενός ανδρός, παραμένει στο ύψος μισού ανδρός, παραμένει μέχρι τη μέση, παραμένει μέχρι το γόνατο, παραμένει μέχρι τον αστράγαλο. Όπως, μοναχοί, κατά τη φθινοπωρινή περίοδο, όταν ο ουρανός βρέχει με χοντρές σταγόνες, εδώ κι εκεί στα αποτυπώματα αγελάδων τα νερά παραμένουν· ακριβώς έτσι, μοναχοί, εδώ κι εκεί στον μεγάλο ωκεανό τα νερά παραμένουν μέχρι τον αστράγαλο. Με την εμφάνιση του πέμπτου ήλιου, μοναχοί, στον μεγάλο ωκεανό δεν υπάρχει νερό ούτε όσο μια φάλαγγα δακτύλου. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός που κάποτε μετά από μια μακρά περίοδο εμφανίζεται ένας έκτος ήλιος. Με την εμφάνιση του έκτου ήλιου, μοναχοί, αυτή η μεγάλη γη και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, καπνίζουν, βγάζουν καπνό παντού, βγάζουν πυκνό καπνό. Όπως, μοναχοί, ένας κεραμικός φούρνος αλειμμένος στην αρχή καπνίζει, βγάζει καπνό παντού, βγάζει πυκνό καπνό· ακριβώς έτσι, μοναχοί, με την εμφάνιση του έκτου ήλιου αυτή η μεγάλη γη και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, καπνίζουν, βγάζουν καπνό παντού, βγάζουν πυκνό καπνό. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες... κ.λπ... αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Έρχεται, μοναχοί, ο καιρός που κάποτε μετά από μια μακρά περίοδο εμφανίζεται ένας έβδομος ήλιος. Με την εμφάνιση του έβδομου ήλιου, μοναχοί, αυτή η μεγάλη γη και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, αναφλέγονται, φλέγονται, γίνονται μια ενιαία φλόγα. Καθώς αυτή η μεγάλη γη, μοναχοί, και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, καίγονται και φλέγονται, η φλόγα παρασυρμένη από τον άνεμο φτάνει μέχρι και τον κόσμο του Βράχμα. Καθώς το Σινέρου, μοναχοί, ο βασιλιάς των βουνών, καίγεται και φλέγεται και καταστρέφεται, κυριευμένο από τη μεγάλη μάζα θερμότητας, κορυφές εκατό γιότζανα καταρρέουν, κορυφές διακοσίων γιότζανα, κορυφές τριακοσίων γιότζανα, κορυφές τετρακοσίων γιότζανα, κορυφές πεντακοσίων γιότζανα καταρρέουν. Καθώς αυτή η μεγάλη γη, μοναχοί, και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, καίγονται και φλέγονται, ούτε στάχτη εμφανίζεται ούτε αιθάλη. Όπως, μοναχοί, όταν καίγεται βουτυρέλαιο ή λάδι, ούτε στάχτη εμφανίζεται ούτε αιθάλη· ακριβώς έτσι, μοναχοί, καθώς αυτή η μεγάλη γη και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, καίγονται και φλέγονται, ούτε στάχτη εμφανίζεται ούτε αιθάλη. Έτσι παροδικές είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες· έτσι ασταθείς είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες· έτσι χωρίς παρηγοριά είναι, μοναχοί, οι δραστηριότητες. Τόσο πολύ, μοναχοί, αρκεί για να αποστραφεί κανείς όλες τις δραστηριότητες, αρκεί για να απαλλαγεί από το πάθος, αρκεί για να απελευθερωθεί.
«Εκεί, μοναχοί, ποιος μπορεί να πείσει, ποιος μπορεί να πιστέψει - 'αυτή η γη και το Σινέρου, ο βασιλιάς των βουνών, θα καούν και θα καταστραφούν, δεν θα υπάρχουν' - εκτός από αυτούς που έχουν δει την αλήθεια;
«Κάποτε στο παρελθόν, μοναχοί, υπήρχε ένας Διδάσκαλος ονόματι Σουνέττα, ιδρυτής αίρεσης, χωρίς πάθος για τις ηδονές. Ο Διδάσκαλος Σουνέττα, μοναχοί, είχε πολλές εκατοντάδες μαθητές. Ο Διδάσκαλος Σουνέττα, μοναχοί, δίδασκε στους μαθητές τη Διδασκαλία για τη συνύπαρξη με τον κόσμο του Βράχμα. Όσοι, μοναχοί, ενώ ο Διδάσκαλος Σουνέττα δίδασκε τη Διδασκαλία για τη συνύπαρξη με τον κόσμο του Βράχμα, κατανόησαν πλήρως τη διδασκαλία, αυτοί με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο επαναγεννήθηκαν στον καλότυχο κόσμο, στον κόσμο του Βράχμα. Όσοι δεν κατανόησαν πλήρως τη διδασκαλία, αυτοί με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των θεών που ελέγχουν τα δημιουργήματα άλλων, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των δημιουργοχαρών θεών, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των θεών Τουσίτα, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των θεών Γιάμα, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των Τριάντα Τριών θεών, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των θεών που κυβερνώνται από τους τέσσερις μεγάλους βασιλείς, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των πλούσιων ευγενών της πολεμικής κάστας, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των πλούσιων βραχμάνων, μερικοί επαναγεννήθηκαν ως σύντροφοι των πλούσιων οικοδεσποτών.
«Τότε, μοναχοί, στον Διδάσκαλο Σουνέττα ήρθε η σκέψη - "Δεν είναι πρέπον για μένα αυτό, ότι θα είχα τον ίδιο προορισμό με τους μαθητές στη μελλοντική ζωή· γιατί να μην αναπτύξω περαιτέρω τη φιλικότητα;"
«Τότε, μοναχοί, ο Διδάσκαλος Σουνέττα ανέπτυξε τον νου της φιλικότητας για επτά χρόνια. Αφού ανέπτυξε τον νου της φιλικότητας για επτά χρόνια, για επτά κοσμικούς κύκλους συστολής και διαστολής του σύμπαντος δεν επέστρεψε ξανά σε αυτόν τον κόσμο. Όταν ο κόσμος συστελλόταν, μοναχοί, πήγαινε στον κόσμο των ακτινοβόλων όντων. Όταν ο κόσμος διαστελλόταν, επαναγεννιόταν στην άδεια ουράνια κατοικία του Βράχμα. Εκεί, μοναχοί, ήταν Βράχμα, Μέγας Βράχμα, Κατακτητής, Ακατάβλητος, Παντογνώστης, Παντοδύναμος. Τριάντα έξι φορές, μοναχοί, ήταν Σάκκα, ο άρχοντας των θεών. Πολλές εκατοντάδες φορές ήταν βασιλιάς, παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, κυρίαρχος των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, νικητής, που είχε επιτύχει σταθερότητα στη χώρα, προικισμένος με τα επτά κοσμήματα. Και είχε περισσότερους από χίλιους γιους, γενναίους, με ηρωική μορφή, ικανούς να συντρίψουν εχθρικούς στρατούς. Αυτός κατέκτησε αυτή τη γη που περιβάλλεται από τον ωκεανό χωρίς ραβδί, χωρίς όπλο, με δικαιοσύνη, και κατοίκησε σε αυτήν. Αυτός λοιπόν, μοναχοί, ο Διδάσκαλος Σουνέττα, αν και ήταν τόσο μακρόβιος, αν και είχε τόσο μεγάλη διάρκεια ζωής, δεν ήταν απελευθερωμένος - "από τη γέννηση, από το γήρας, από τον θάνατο, από τις λύπες, από τους θρήνους, από τον πόνο, από τη δυσαρέσκεια, από το άγχος· δεν ήταν απελευθερωμένος από τον υπαρξιακό πόνο", λέω».
Για ποιο λόγο; Λόγω της μη κατανόησης και της μη διείσδυσης τεσσάρων φαινομένων. Ποιων τεσσάρων; Λόγω της μη κατανόησης και της μη διείσδυσης της ευγενούς ηθικής, μοναχοί, λόγω της μη κατανόησης και της μη διείσδυσης της ευγενούς αυτοσυγκέντρωσης, λόγω της μη κατανόησης και της μη διείσδυσης της ευγενούς σοφίας, λόγω της μη κατανόησης και της μη διείσδυσης της ευγενούς απελευθέρωσης. Αυτή, μοναχοί, η ευγενής ηθική έχει κατανοηθεί και διεισδυθεί, η ευγενής αυτοσυγκέντρωση έχει κατανοηθεί και διεισδυθεί, η ευγενής σοφία έχει κατανοηθεί και διεισδυθεί, η ευγενής απελευθέρωση έχει κατανοηθεί και διεισδυθεί, η επιθυμία για ύπαρξη έχει κοπεί, ο οδηγός προς την ύπαρξη έχει εξαλειφθεί, δεν υπάρχει πλέον επαναγέννηση». Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Αφού είπε αυτά, ο Καλότυχος, ο Διδάσκαλος, είπε επιπλέον αυτό:
αυτά τα φαινόμενα κατανοήθηκαν από τον ένδοξο Γκόταμα.
ο Διδάσκαλος που έθεσε τέλος στον υπαρξιακό πόνο, αυτός που έχει μάτια, επέτυχε το τελικό Νιμπάνα». Δεύτερο.