2.
Η ομιλία για τον σπόρο
54.
Προέλευση στη Σαβάττχι.
«Αυτά τα πέντε, μοναχοί, είναι είδη σπόρων.
Ποια πέντε;
Σπόρος ρίζας, σπόρος κορμού, σπόρος βλαστού, σπόρος κονδύλου, και πέμπτος σπόρος σπόρου.
Αν αυτά τα πέντε είδη σπόρων, μοναχοί, ήταν άθραυστα, μη σάπια, μη κατεστραμμένα από τον άνεμο και τον ήλιο, με ουσία, καλώς αποθηκευμένα, αλλά δεν υπήρχε γη και δεν υπήρχε νερό·
θα έφταναν άραγε, μοναχοί, αυτά τα πέντε είδη σπόρων σε ανάπτυξη, αύξηση και επέκταση;»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Αν αυτά τα πέντε είδη σπόρων, μοναχοί, ήταν άθραυστα... κ.λπ...
καλώς αποθηκευμένα, και υπήρχε γη και υπήρχε νερό·
θα έφταναν άραγε, μοναχοί, αυτά τα πέντε είδη σπόρων σε ανάπτυξη, αύξηση και επέκταση;»
«Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Όπως, μοναχοί, το στερεό στοιχείο, έτσι πρέπει να θεωρούνται οι τέσσερις σταθμοί συνείδησης.
Όπως, μοναχοί, το υγρό στοιχείο, έτσι πρέπει να θεωρείται η απόλαυση και το πάθος.
Όπως, μοναχοί, τα πέντε είδη σπόρων, έτσι πρέπει να θεωρείται η συνείδηση μαζί με την τροφή της».
«Η συνείδηση, μοναχοί, παραμένοντας θα παρέμενε με εμπλοκή στην ύλη, έχοντας την ύλη ως αντικείμενο, στηριγμένη στην ύλη, διαποτισμένη με απόλαυση, θα έφτανε σε ανάπτυξη, αύξηση και επέκταση. Ή, μοναχοί, η συνείδηση παραμένοντας θα παρέμενε με εμπλοκή στο αίσθημα... κ.λπ... ή, μοναχοί, η συνείδηση παραμένοντας θα παρέμενε με εμπλοκή στην αντίληψη... κ.λπ... ή, μοναχοί, η συνείδηση παραμένοντας θα παρέμενε με εμπλοκή στις δραστηριότητες, έχοντας τις δραστηριότητες ως αντικείμενο, στηριγμένη στις δραστηριότητες, διαποτισμένη με απόλαυση, θα έφτανε σε ανάπτυξη, αύξηση και επέκταση.
«Όποιος, μοναχοί, θα έλεγε έτσι - 'Εγώ θα διακηρύξω την έλευση ή την πορεία ή τον θάνατο ή την επαναγέννηση ή την ανάπτυξη ή την αύξηση ή την επέκταση της συνείδησης χωριστά από την ύλη, χωριστά από το αίσθημα, χωριστά από την αντίληψη, χωριστά από τις δραστηριότητες', αυτό είναι αδύνατον.
«Αν, μοναχοί, το πάθος ενός μοναχού για το υλικό στοιχείο έχει εγκαταλειφθεί. Με την εγκατάλειψη του πάθους το αντικείμενο διακόπτεται· δεν υπάρχει εδραίωση για τη συνείδηση. Αν για το στοιχείο του αισθήματος... αν για το στοιχείο της αντίληψης... αν για το στοιχείο των δραστηριοτήτων... αν, μοναχοί, το πάθος ενός μοναχού για το στοιχείο της συνείδησης έχει εγκαταλειφθεί. Με την εγκατάλειψη του πάθους το αντικείμενο διακόπτεται· δεν υπάρχει εδραίωση για τη συνείδηση. Εκείνη η μη εδραιωμένη συνείδηση, χωρίς αύξηση, απελευθερωμένη χωρίς να δημιουργήσει επαναγέννηση. Λόγω της απελευθέρωσης είναι σταθερός. Λόγω της σταθερότητας είναι ικανοποιημένος. Λόγω της ικανοποίησης δεν ταράζεται. Μη ταραζόμενος επιτυγχάνει το τελικό Νιμπάνα μέσα του. Κατανοεί: 'η γέννηση έχει εξαλειφθεί, η άγια ζωή έχει βιωθεί, αυτό που έπρεπε να γίνει έχει γίνει, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'». Δεύτερο.