12.
Η ομιλία για τον ποταμό
160.
«Όπως, μοναχοί, ο ποταμός Γάγγης είναι επιρρεπής προς την ανατολή, κεκλιμένος προς την ανατολή, με κλίση προς την ανατολή.
Τότε θα ερχόταν ένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων παίρνοντας φτυάρια και καλάθια -
"Εμείς θα κάνουμε αυτόν τον ποταμό Γάγγη επιρρεπή προς τη δύση, κεκλιμένο προς τη δύση, με κλίση προς τη δύση".
Τι νομίζετε, μοναχοί, άραγε εκείνο το μεγάλο πλήθος ανθρώπων θα έκανε τον ποταμό Γάγγη επιρρεπή προς τη δύση, κεκλιμένο προς τη δύση, με κλίση προς τη δύση;»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Για ποιο λόγο;»
«Ο ποταμός Γάγγης, σεβάσμιε κύριε, είναι επιρρεπής προς την ανατολή, κεκλιμένος προς την ανατολή, με κλίση προς την ανατολή.
Δεν είναι εύκολο να γίνει επιρρεπής προς τη δύση, κεκλιμένος προς τη δύση, με κλίση προς τη δύση.
Και εκείνο το μεγάλο πλήθος ανθρώπων θα γινόταν απλώς μέτοχος κούρασης και δυσφορίας».
«Ακριβώς έτσι, μοναχοί, έναν μοναχό που αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, που καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό, βασιλιάδες ή βασιλικοί υπουργοί ή φίλοι ή σύμβουλοι ή συγγενείς ή ομόαιμοι συγγενείς θα τον προσκαλούσαν με πλούτη -
"Έλα, αγαπητέ άνθρωπε, γιατί αυτά τα πορτοκαλί ράσα σε καίνε; Γιατί ξυρισμένος περιφέρεσαι με κύπελλο;
Έλα, επιστρέφοντας σε κατώτερη ζωή, απόλαυσε τα πλούτη και κάνε αξιέπαινες πράξεις".
Πράγματι, μοναχοί, εκείνος ο μοναχός που αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, που καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό, αφού απαρνηθεί την εξάσκηση, θα επιστρέψει σε κατώτερη ζωή -
αυτό είναι αδύνατον.
Για ποιο λόγο;
Διότι εκείνη η συνείδηση που για πολύ καιρό είναι επιρρεπής στην απομόνωση, κεκλιμένη προς την απομόνωση, με κλίση προς την απομόνωση, αυτή βεβαίως θα επιστρέψει σε κατώτερη ζωή -
αυτό είναι αδύνατον.
Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό;
Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός αναπτύσσει την ορθή άποψη, βασισμένη στην αποστασιοποίηση... κ.λπ...
αναπτύσσει την ορθή αυτοσυγκέντρωση, βασισμένη στην αποστασιοποίηση, βασισμένη στο μη πάθος, βασισμένη στην παύση, ωριμάζουσα στην αποδέσμευση... κ.λπ...
Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός αναπτύσσει την ευγενή οκταμελή οδό, καλλιεργεί την ευγενή οκταμελή οδό».
Δωδέκατη.