2.
Η ομιλία για τον γκρεμό
1112.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο όρος Γκιτζτζακούτα.
Τότε ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Ελάτε, μοναχοί, ας πάμε στον Πατιμπχανακούτα για ημερήσια διαμονή».
«Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο.
Τότε ο Ευλογημένος μαζί με πολλούς μοναχούς πήγε στον Πατιμπχανακούτα.
Κάποιος μοναχός είδε στον Πατιμπχανακούτα έναν μεγάλο γκρεμό.
Αφού είδε τον Ευλογημένο, είπε:
«Μεγάλος πράγματι αυτός, σεβάσμιε κύριε, ο γκρεμός, πολύ τρομακτικός, σεβάσμιε κύριε, ο γκρεμός.
Υπάρχει άραγε, σεβάσμιε κύριε, από αυτόν τον γκρεμό άλλος γκρεμός μεγαλύτερος και πιο τρομακτικός;»
«Υπάρχει, μοναχέ, από αυτόν τον γκρεμό άλλος γκρεμός μεγαλύτερος και πιο τρομακτικός».
«Ποιος όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι από αυτόν τον γκρεμό άλλος γκρεμός μεγαλύτερος και πιο τρομακτικός;» «Όποιοι ασκητές ή βραχμάνοι, μοναχοί, δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος', δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η προέλευση του υπαρξιακού πόνου', δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η παύση του υπαρξιακού πόνου', δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου', αυτοί ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος. Αυτοί, ευχαριστημένοι σε δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, ευχαριστημένοι σε δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, ευχαριστημένοι σε δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, ευχαριστημένοι σε δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος, δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος. Αυτοί, αφού δημιουργήσουν δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, αφού δημιουργήσουν δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, αφού δημιουργήσουν δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, αφού δημιουργήσουν δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος, πέφτουν στον γκρεμό της γέννησης, πέφτουν στον γκρεμό του γήρατος, πέφτουν στον γκρεμό του θανάτου, πέφτουν στον γκρεμό της λύπης, του θρήνου, του πόνου, της δυσαρέσκειας και του άγχους. Αυτοί δεν απελευθερώνονται από τη γέννηση, από το γήρας, από τον θάνατο, από τις λύπες, από τους θρήνους, από τον πόνο, από τη δυσαρέσκεια, από το άγχος. 'Δεν απελευθερώνονται από τον υπαρξιακό πόνο', λέω».
«Όποιοι όμως ασκητές ή βραχμάνοι, μοναχοί, κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος'... κ.λπ... κατανοούν όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου', αυτοί δεν ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, δεν ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, δεν ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, δεν ευχαριστιούνται σε δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος. Αυτοί, χωρίς ευχαρίστηση σε δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, χωρίς ευχαρίστηση σε δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, χωρίς ευχαρίστηση σε δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, χωρίς ευχαρίστηση σε δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος, δεν δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, δεν δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, δεν δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, δεν δημιουργούν δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος. Αυτοί, μη δημιουργώντας δραστηριότητες που οδηγούν στη γέννηση, μη δημιουργώντας δραστηριότητες που οδηγούν στο γήρας, μη δημιουργώντας δραστηριότητες που οδηγούν στον θάνατο, μη δημιουργώντας δραστηριότητες που οδηγούν στη λύπη, τον θρήνο, τον πόνο, τη δυσαρέσκεια και το άγχος, δεν πέφτουν στον γκρεμό της γέννησης, δεν πέφτουν στον γκρεμό του γήρατος, δεν πέφτουν στον γκρεμό του θανάτου, δεν πέφτουν στον γκρεμό της λύπης, του θρήνου, του πόνου, της δυσαρέσκειας και του άγχους. Αυτοί απελευθερώνονται από τη γέννηση, από το γήρας, από τον θάνατο, από τις λύπες, από τους θρήνους, από τον πόνο, από τη δυσαρέσκεια, από το άγχος. 'Απελευθερώνονται από τον υπαρξιακό πόνο', λέω».
«Γι' αυτό, μοναχοί, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»». Δεύτερο.