4.
Η ομιλία για την προέλευση του κόσμου
107.
«Θα διδάξω, μοναχοί, την προέλευση και την πάροδο του κόσμου.
Ακούστε το.
Και ποια, μοναχοί, είναι η προέλευση του κόσμου;
Εξαρτώμενη από το μάτι και τα υλικά φαινόμενα εγείρεται η οφθαλμική συνείδηση.
Η συνάντηση των τριών είναι επαφή.
Με την επαφή ως συνθήκη υπάρχει αίσθημα·
με το αίσθημα ως συνθήκη υπάρχει επιθυμία·
με την επιθυμία ως συνθήκη υπάρχει προσκόλληση·
με την προσκόλληση ως συνθήκη υπάρχει γίγνεσθαι·
με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση·
με τη γέννηση ως συνθήκη προκύπτουν γήρας και θάνατος, λύπη, θρήνος, πόνος, δυσαρέσκεια και άγχος.
Αυτή, μοναχοί, είναι η προέλευση του κόσμου... κ.λπ...
εξαρτώμενη από τη γλώσσα και τις γεύσεις εγείρεται η γλωσσική συνείδηση... κ.λπ...
εξαρτώμενη από τον νου και τα νοητικά αντικείμενα εγείρεται η νοητική συνείδηση.
Η συνάντηση των τριών είναι επαφή.
Με την επαφή ως συνθήκη υπάρχει αίσθημα·
με το αίσθημα ως συνθήκη υπάρχει επιθυμία·
με την επιθυμία ως συνθήκη υπάρχει προσκόλληση·
με την προσκόλληση ως συνθήκη υπάρχει γίγνεσθαι·
με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση·
με τη γέννηση ως συνθήκη προκύπτουν γήρας και θάνατος, λύπη, θρήνος, πόνος, δυσαρέσκεια και άγχος.
Αυτή, μοναχοί, είναι η προέλευση του κόσμου.
«Και ποια, μοναχοί, είναι η πάροδος του κόσμου; Εξαρτώμενη από το μάτι και τα υλικά φαινόμενα εγείρεται η οφθαλμική συνείδηση. Η συνάντηση των τριών είναι επαφή. Με την επαφή ως συνθήκη υπάρχει αίσθημα· με το αίσθημα ως συνθήκη υπάρχει επιθυμία. Από την πλήρη φθίση και παύση αυτής της ίδιας της επιθυμίας υπάρχει η παύση της προσκόλλησης· από την παύση της προσκόλλησης υπάρχει η παύση του γίγνεσθαι· από την παύση του γίγνεσθαι υπάρχει η παύση της γέννησης· από την παύση της γέννησης καταπαύουν τα γηρατειά και ο θάνατος, η λύπη, ο θρήνος, ο πόνος, η δυσαρέσκεια και το άγχος. Έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. Αυτή, μοναχοί, είναι η πάροδος του κόσμου... κ.λπ... εξαρτώμενη από τη γλώσσα και τις γεύσεις εγείρεται... κ.λπ... εξαρτώμενη από τον νου και τα νοητικά αντικείμενα εγείρεται η νοητική συνείδηση. Η συνάντηση των τριών είναι επαφή. Με την επαφή ως συνθήκη υπάρχει αίσθημα· με το αίσθημα ως συνθήκη υπάρχει επιθυμία. Από την πλήρη φθίση και παύση αυτής της ίδιας της επιθυμίας υπάρχει η παύση της προσκόλλησης· από την παύση της προσκόλλησης... κ.λπ... Έτσι υπάρχει η παύση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου. Αυτή, μοναχοί, είναι η πάροδος του κόσμου». Τέταρτο.