5.
Η ομιλία για την άκρη του νυχιού
97.
Προέλευση στη Σαβάττχι.
Καθισμένος στο πλάι, εκείνος ο μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«Υπάρχει άραγε, σεβάσμιε κύριε, κάποια ύλη, η οποία ύλη είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα;
Υπάρχει άραγε, σεβάσμιε κύριε, κάποιο αίσθημα, το οποίο αίσθημα είναι μόνιμο, σταθερό, αιώνιο, μη υποκείμενο σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα;
Υπάρχει άραγε, σεβάσμιε κύριε, κάποια αντίληψη... κ.λπ...
κάποιες δραστηριότητες, οι οποίες δραστηριότητες είναι μόνιμες, σταθερές, αιώνιες, μη υποκείμενες σε μεταβολή και θα παραμείνουν έτσι για πάντα;
Υπάρχει άραγε, σεβάσμιε κύριε, κάποια συνείδηση, η οποία συνείδηση είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα;»
«Δεν υπάρχει, μοναχέ, καμία ύλη, η οποία ύλη είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα.
Δεν υπάρχει, μοναχέ, κανένα αίσθημα...
καμία αντίληψη...
καμία δραστηριότητα... κ.λπ...
καμία συνείδηση, η οποία συνείδηση είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα.»
Τότε ο Ευλογημένος, αφού τοποθέτησε λίγη σκόνη στην άκρη του νυχιού του, είπε σε εκείνον τον μοναχό: «Ούτε τόση ύλη, μοναχέ, δεν υπάρχει που να είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα. Αν, μοναχέ, έστω και τόση ύλη ήταν μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή, η βίωση της άγιας ζωής δεν θα ήταν εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου. Επειδή όμως, μοναχέ, ούτε τόση ύλη δεν υπάρχει που να είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή, γι' αυτό η βίωση της άγιας ζωής είναι εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου.»
«Ούτε τόσο αίσθημα, μοναχέ, δεν υπάρχει που να είναι μόνιμο, σταθερό, αιώνιο, μη υποκείμενο σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα. Αν, μοναχέ, έστω και τόσο αίσθημα ήταν μόνιμο, σταθερό, αιώνιο, μη υποκείμενο σε μεταβολή, η βίωση της άγιας ζωής δεν θα ήταν εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου. Επειδή όμως, μοναχέ, ούτε τόσο αίσθημα δεν υπάρχει που να είναι μόνιμο, σταθερό, αιώνιο, μη υποκείμενο σε μεταβολή, γι' αυτό η βίωση της άγιας ζωής είναι εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου.
«Ούτε τόση αντίληψη, μοναχέ, δεν υπάρχει... κ.λπ... ούτε τόσες δραστηριότητες, μοναχέ, δεν υπάρχουν που να είναι μόνιμες, σταθερές, αιώνιες, μη υποκείμενες σε μεταβολή και θα παραμείνουν έτσι για πάντα. Αν, μοναχέ, έστω και τόσες δραστηριότητες ήταν μόνιμες, σταθερές, αιώνιες, μη υποκείμενες σε μεταβολή, η βίωση της άγιας ζωής δεν θα ήταν εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου. Επειδή όμως, μοναχέ, ούτε τόσες δραστηριότητες δεν υπάρχουν που να είναι μόνιμες, σταθερές, αιώνιες, μη υποκείμενες σε μεταβολή, γι' αυτό η βίωση της άγιας ζωής είναι εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου.
«Ούτε τόση συνείδηση, μοναχέ, δεν υπάρχει που να είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή και θα παραμείνει έτσι για πάντα. Αν, μοναχέ, έστω και τόση συνείδηση ήταν μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή, η βίωση της άγιας ζωής δεν θα ήταν εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου. Επειδή όμως, μοναχέ, ούτε τόση συνείδηση δεν υπάρχει που να είναι μόνιμη, σταθερή, αιώνια, μη υποκείμενη σε μεταβολή, γι' αυτό η βίωση της άγιας ζωής είναι εμφανής για την πλήρη εξάλειψη του πόνου.
«Τι νομίζεις, μοναχέ, η ύλη είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Το αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε»... κ.λπ... «Γι' αυτό εδώ... κ.λπ... βλέποντας έτσι... κ.λπ... κατανοεί ότι δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης». Πέμπτο.