6.
Η ομιλία για την επεξήγηση του διαβρωμένου
243.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα.
Εκείνη την περίοδο οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου είχαν μια νέα αίθουσα συνελεύσεων, πρόσφατα κτισμένη, που δεν είχε κατοικηθεί από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή οποιοδήποτε ανθρώπινο ον.
Τότε οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου πήγαν στον Ευλογημένο·
αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι.
Καθισμένοι στο πλάι, οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου είπαν στον Ευλογημένο:
«Εδώ, σεβάσμιε κύριε, οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου έχουν μια νέα αίθουσα συνελεύσεων, πρόσφατα κτισμένη, που δεν έχει κατοικηθεί από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή οποιοδήποτε ανθρώπινο ον.
Ας τη χρησιμοποιήσει, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος πρώτος.
Αφού χρησιμοποιηθεί πρώτα από τον Ευλογημένο, μετά θα τη χρησιμοποιήσουν οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου.
Αυτό θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία των Σάκυα της Καπιλαβάττχου για πολύ καιρό».
Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.
Τότε οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου, γνωρίζοντας τη συναίνεση του Ευλογημένου, σηκώθηκαν από τη θέση τους, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθαν κρατώντας τον στα δεξιά τους και πήγαν εκεί όπου ήταν η νέα αίθουσα συνελεύσεων· αφού πλησίασαν, έστρωσαν την αίθουσα συνελεύσεων πλήρως στρωμένη, ετοίμασαν τα καθίσματα, τοποθέτησαν τη στάμνα με νερό, άναψαν τη λάμπα με λάδι και πήγαν εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασαν, είπαν στον Ευλογημένο: «Η αίθουσα συνελεύσεων, σεβάσμιε κύριε, είναι πλήρως στρωμένη, τα καθίσματα είναι ετοιμασμένα, η στάμνα με νερό έχει τοποθετηθεί, η λάμπα με λάδι έχει ανάψει. Όποτε τώρα, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος θεωρεί ότι είναι η κατάλληλη ώρα». Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μαζί με την Κοινότητα των μοναχών πήγε στη νέα αίθουσα συνελεύσεων· αφού πλησίασε, έπλυνε τα πόδια του, μπήκε στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισε ακουμπώντας στον μεσαίο στύλο, με το πρόσωπο στραμμένο προς την ανατολή. Και η Κοινότητα των μοναχών, αφού έπλυναν τα πόδια τους, μπήκαν στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισαν ακουμπώντας στον δυτικό τοίχο, με το πρόσωπο στραμμένο προς την ανατολή, έχοντας τον Ευλογημένο μπροστά τους. Οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου, αφού έπλυναν τα πόδια τους, μπήκαν στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισαν ακουμπώντας στον ανατολικό τοίχο, με το πρόσωπο στραμμένο προς τη δύση, έχοντας τον Ευλογημένο μπροστά τους. Τότε ο Ευλογημένος, αφού δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε τους Σάκυα της Καπιλαβάττχου με μια ομιλία για τη Διδασκαλία για μεγάλο μέρος της νύχτας, τους αποχαιρέτησε: «Η νύχτα έχει προχωρήσει, Γκόταμα. Όποτε τώρα θεωρείτε ότι είναι η κατάλληλη ώρα». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου στον Ευλογημένο και αφού σηκώθηκαν από τη θέση τους, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθαν κρατώντας τον στα δεξιά τους και έφυγαν.
Τότε ο Ευλογημένος, λίγο μετά την αναχώρηση των Σάκυα της Καπιλαβάττχου, απευθύνθηκε στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα: «Η Κοινότητα των μοναχών, Μογκαλλάνα, είναι απαλλαγμένη από νωθρότητα και υπνηλία. Ας σου έρθει, Μογκαλλάνα, μια ομιλία για τη Διδασκαλία προς τους μοναχούς. Η πλάτη μου πονάει· θα την τεντώσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησε ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα στον Ευλογημένο. Τότε ο Ευλογημένος, αφού έστρωσε τον διπλό χιτώνα διπλωμένο στα τέσσερα, ξάπλωσε στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, έχοντας στρέψει τον νου στην αντίληψη του σηκώματος. Εκεί ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα απευθύνθηκε στους μοναχούς - «Φίλοι μοναχοί». «Φίλε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα. Ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα είπε αυτό - «Θα σας διδάξω, φίλοι, την επεξήγηση του διαβρεγμένου και την επεξήγηση του μη διαβρεγμένου. Ακούστε το, προσέχετε καλά· θα μιλήσω». «Ναι, φίλε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα. Ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα είπε αυτό -
«Πώς, φίλε, κάποιος είναι διαβρωμένος; Εδώ, φίλε, ένας μοναχός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, προσκολλάται στην ευχάριστη μορφή, απωθείται από τη δυσάρεστη μορφή, και διαμένει με μη εδραιωμένη σωματική μνήμη, με περιορισμένη συνείδηση, και δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι εκείνη την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας, όπου αυτές οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις που έχουν εγερθεί καταπαύουν χωρίς υπόλοιπο... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, προσκολλάται στο ευχάριστο νοητικό φαινόμενο, απωθείται από το δυσάρεστο νοητικό φαινόμενο, και διαμένει με μη εδραιωμένη σωματική μνήμη, με περιορισμένη συνείδηση, και δεν κατανοεί όπως πραγματικά είναι εκείνη την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας, όπου αυτές οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις που έχουν εγερθεί καταπαύουν χωρίς υπόλοιπο. Αυτός ονομάζεται, φίλε, μοναχός διαβρωμένος σχετικά με τα υλικά φαινόμενα αντιληπτά με το μάτι... κ.λπ... διαβρωμένος σχετικά με τις γεύσεις αντιληπτές με τη γλώσσα... κ.λπ... διαβρωμένος σχετικά με τα νοητικά αντικείμενα αντιληπτά από τον νου. Σε έναν μοναχό που διαμένει έτσι, φίλε, ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από το μάτι, ο Μάρα βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα βρίσκει βάση... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τη γλώσσα, ο Μάρα βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα βρίσκει βάση... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τον νου, ο Μάρα βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα βρίσκει βάση.
«Όπως, φίλε, ένα σπίτι από καλάμια ή ένα σπίτι από άχυρα, στεγνό, χωρίς υγρασία, τριών ετών. Αν από την ανατολική κατεύθυνση ένας άνθρωπος το πλησίαζε με αναμμένη δάδα από άχυρα, η φωτιά θα έβρισκε ευκαιρία, η φωτιά θα έβρισκε βάση· αν από τη δυτική κατεύθυνση ένας άνθρωπος το πλησίαζε με αναμμένη δάδα από άχυρα... κ.λπ... αν από τη βόρεια κατεύθυνση... κ.λπ... αν από τη νότια κατεύθυνση... κ.λπ... αν από κάτω... κ.λπ... αν από πάνω... από οπουδήποτε αν ένας άνθρωπος το πλησίαζε με αναμμένη δάδα από άχυρα, η φωτιά θα έβρισκε ευκαιρία, η φωτιά θα έβρισκε βάση. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλε, σε έναν μοναχό που διαμένει έτσι, ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από το μάτι, ο Μάρα βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα βρίσκει βάση... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τη γλώσσα... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τον νου, ο Μάρα βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα βρίσκει βάση. Σε έναν μοναχό που διαμένει έτσι, φίλε, οι υλικές μορφές τον κυριεύουν, ο μοναχός δεν κυριεύει τις υλικές μορφές· οι ήχοι κυριεύουν τον μοναχό, ο μοναχός δεν κυριεύει τους ήχους· οι οσμές κυριεύουν τον μοναχό, ο μοναχός δεν κυριεύει τις οσμές· οι γεύσεις κυριεύουν τον μοναχό, ο μοναχός δεν κυριεύει τις γεύσεις· τα απτά αντικείμενα κυριεύουν τον μοναχό, ο μοναχός δεν κυριεύει τα απτά αντικείμενα· τα νοητικά φαινόμενα κυριεύουν τον μοναχό, ο μοναχός δεν κυριεύει τα νοητικά φαινόμενα. Αυτός λέγεται, φίλε, μοναχός κυριευμένος από τις υλικές μορφές, κυριευμένος από τους ήχους, κυριευμένος από τις οσμές, κυριευμένος από τις γεύσεις, κυριευμένος από τα απτά αντικείμενα, κυριευμένος από τα νοητικά φαινόμενα, κυριευμένος, μη κυριεύων· τον κυρίευσαν οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις, υποκείμενες στη μόλυνση, οδηγούσες σε επαναγέννηση, προκαλούσες προβλήματα, με επώδυνο επακόλουθο, οδηγούσες στο μέλλον σε γέννηση, γήρας και θάνατο. Έτσι λοιπόν, φίλε, κάποιος είναι διαβρωμένος.
«Και πώς, φίλε, κάποιος δεν είναι διαβρωμένος; Εδώ, φίλε, ένας μοναχός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν προσκολλάται στην ευχάριστη μορφή, δεν απωθείται από τη δυσάρεστη μορφή, και διαμένει με εδραιωμένη σωματική μνήμη, με απεριόριστη συνείδηση, και κατανοεί όπως πραγματικά είναι εκείνη την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας, όπου αυτές οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις που έχουν εγερθεί καταπαύουν χωρίς υπόλοιπο... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν προσκολλάται στο ευχάριστο νοητικό φαινόμενο, δεν απωθείται από το δυσάρεστο νοητικό φαινόμενο, και διαμένει με εδραιωμένη σωματική μνήμη, με απεριόριστη συνείδηση, και κατανοεί όπως πραγματικά είναι εκείνη την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας, όπου αυτές οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις που έχουν εγερθεί καταπαύουν χωρίς υπόλοιπο. Αυτός λέγεται, φίλε, μοναχός μη διαβρωμένος σχετικά με τα υλικά φαινόμενα αντιληπτά με το μάτι... κ.λπ... μη διαβρωμένος σχετικά με τα νοητικά αντικείμενα αντιληπτά από τον νου. Σε έναν μοναχό που διαμένει έτσι, φίλε, ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από το μάτι, ο Μάρα δεν βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα δεν βρίσκει βάση... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τη γλώσσα... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τον νου, ο Μάρα δεν βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα δεν βρίσκει βάση.
«Όπως, φίλε, ένα θολωτό σπίτι ή μια αίθουσα με παχύ πηλό και νωπή επίστρωση. Αν από την ανατολική κατεύθυνση ένας άνθρωπος πλησίαζε με αναμμένη δάδα από άχυρα, η φωτιά δεν θα έβρισκε ευκαιρία εισόδου, η φωτιά δεν θα έβρισκε βάση... κ.λπ... αν από τη δυτική κατεύθυνση... αν από τη βόρεια κατεύθυνση... αν από τη νότια κατεύθυνση... αν από κάτω... αν από πάνω... από οπουδήποτε αν ένας άνθρωπος πλησίαζε με αναμμένη δάδα από άχυρα, η φωτιά δεν θα έβρισκε ευκαιρία εισόδου, η φωτιά δεν θα έβρισκε βάση. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλε, έναν μοναχό που διαμένει έτσι, αν ο Μάρα τον πλησιάζει από το μάτι, ο Μάρα δεν βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα δεν βρίσκει βάση... κ.λπ... ακόμη κι αν ο Μάρα τον πλησιάζει από τον νου, ο Μάρα δεν βρίσκει ευκαιρία, ο Μάρα δεν βρίσκει βάση. Και ένας μοναχός που διαμένει έτσι, φίλε, υπερνίκησε τις υλικές μορφές, οι υλικές μορφές δεν υπερνίκησαν τον μοναχό· ο μοναχός υπερνίκησε τους ήχους, οι ήχοι δεν υπερνίκησαν τον μοναχό· ο μοναχός υπερνίκησε τις οσμές, οι οσμές δεν υπερνίκησαν τον μοναχό· ο μοναχός υπερνίκησε τις γεύσεις, οι γεύσεις δεν υπερνίκησαν τον μοναχό· ο μοναχός υπερνίκησε τα απτά αντικείμενα, τα απτά αντικείμενα δεν υπερνίκησαν τον μοναχό· ο μοναχός υπερνίκησε τα νοητικά φαινόμενα, τα νοητικά φαινόμενα δεν υπερνίκησαν τον μοναχό. Αυτός λέγεται, φίλε, μοναχός που υπερνίκησε τις υλικές μορφές, που υπερνίκησε τους ήχους, που υπερνίκησε τις οσμές, που υπερνίκησε τις γεύσεις, που υπερνίκησε τα απτά αντικείμενα, που υπερνίκησε τα νοητικά φαινόμενα, νικητής, ανίκητος· υπερνίκησε εκείνες τις κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις που μολύνουν, που οδηγούν σε επαναγέννηση, που προκαλούν προβλήματα, με επώδυνο επακόλουθο, που οδηγούν σε γέννηση, γήρας και θάνατο στο μέλλον. Έτσι λοιπόν, φίλε, κάποιος είναι χωρίς να έχει πλημμυριστεί».
Τότε ο Ευλογημένος, αφού αναδύθηκε, απευθύνθηκε στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα: «Καλώς, καλώς, Μογκαλλάνα! Καλώς πράγματι εσύ, Μογκαλλάνα, εξέθεσες στους μοναχούς την επεξήγηση του πλημμυρισμένου και την επεξήγηση του μη πλημμυρισμένου».
Αυτά είπε ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα. Ο Διδάσκαλος συμφώνησε. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του σεβασμίου Μαχαμογκαλλάνα. Έκτο.